1. Quy định về thang bảng lương hiện nay

- Bảng lương là văn bản tổng hợp tổng số tiền thực mà doanh nghiệp trả cho người lao động của mình bao gồm các khoản tiền lương, tiền thưởng, phụ cấp, trợ cấp,…trong một thời gian nhất định. Số thu nhập mà người lao động được hưởng được ghi trong bảng lương đều dựa trên năng suất làm việc, việc hoàn thành công việc của người lao động.

- Thang lương là hệ thống các nhóm lương (ngạch lương), bậc lương (hệ số lương) được quy định sẵn, làm căn cứ để doanh nghiệp chi trả tiền lương và xét nâng lương định kỳ cho người lao động, thể hiện được tính công bằng, minh bạch.

Hình thức thang lương chủ yếu được áp dụng cho các doanh nghiệp nhà nước, còn với những doanh nghiệp tư nhân thì thực hiện những quy định chi trả tiền lương theo quy định riêng của doanh nghiệp.

Thang bảng lương có thể hiểu là tương quan tỉ lệ tiền lương giữa những người lao động trong một đơn vị, một ngành, một nhóm ngành kinh tế kỹ thuật…Xây dựng thang bảng lương sẽ dựa trên cơ sở công việc thực tế, kinh nghiệm làm việc và trình độ của người lao động.

Nhằm đảm bảo cho việc sử dụng lao động hợp pháp và đáp ứng tính minh bạch trong thanh toán lương, doanh nghiệp tất yếu phải xây dựng thang bảng lương hàng năm.

Việc xây dựng bảng lương nhà nước cho người lao động quy định, dựa trên thỏa thuận và năng lực của người lao động để làm căn cứ hợp pháp cho việc trả lương, đồng thời cũng để thể hiện sự chuyên nghiệp trong việc quản lý chi phí và tạo động lực cho người lao động phấn đấu.

Tại điều 93 Bộ luật lao động năm 2019 quy định về thang lương bảng lương và định mức lao động như sau: 

- Người sử dụng lao động phải xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động làm cơ sở để tuyển dụng, sử dụng lao động, thỏa thuận mức lương theo công việc hoặc chức danh ghi trong hợp đồng lao động và trả lương cho người lao động.

- Mức lao động phải là mức trung bình bảo đảm số đông người lao động thực hiện được mà không phải kéo dài thời giờ làm việc bình thường và phải được áp dụng thử trước khi ban hành chính thức.

- Người sử dụng lao động phải tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở khi xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động.

Thang lương, bảng lương và mức lao động phải được công bố công khai tại nơi làm việc trước khi thực hiện.

Như vậy, theo quy định từ ngày 01/01/2021 thì Doanh nghiệp sẽ không cần phải nộp thang bảng lương cho Phòng Lao động thương binh Xã hội như trước đây nữa. Thay vào đó, doanh nghiệp chỉ cần xây dựng thang bảng lương và công bố công khai tại nơi làm việc, rồi lưu lại tại doanh nghiệp và giải trình khi có yêu cầu của cơ quan chức năng.

 

2. Thang bảng lương có vai trò như thế nào đối với doanh nghiệp?

Xây dựng thang bảng lương thể hiện sự minh bạch trong việc trả lương cho nhân viên theo đúng năng lực. Lãnh đạo doanh nghiệp sẽ thuận lợi trong việc thương lượng trả lương cho nhân viên. Vì căn cứ vào thang bảng lương mỗi người lao động sẽ được trả theo đúng quy định và năng lực làm việc của mình. Từ đó, tạo động lực cho người lao động phấn đấu để đạt mức lương cao hơn và năng suất lao động cũng được tăng lên.

Thang bảng lương còn thể hiện sự chuyên nghiệp trong hệ thống quản lý lao động trong công ty. Giúp nhà quản lý doanh nghiệp có thể quản lý chi phí lương cực kỳ hiệu quả

Thang bảng lương cần được định kỳ kiểm tra để sửa đổi cho phù hợp với điều kiện thực tế của thị trường lao động.

Vai trò của thang, bảng lương

  • Giúp doanh nghiệp đảm bảo công bằng trong trả lương
  • Giúp doanh nghiệp dễ dàng kế hoạch hóa quỹ lương để đảm bảo nguồn chi lương
  • Giúp người lao động biết thu nhập thực tế của mình
  • Giúp người lao động có được kỳ vọng phấn đấu để đạt những vị trí có mức lương cao hơn trên thang lương
  • Giúp người lao động dễ dàng so sánh sự cống hiến, đóng góp và quyền lợi của họ với người khác

3. Mức lương tối thiểu của người lao động khi xây dựng thang bảng lương là bao nhiêu?

Khi xây dựng thang lương bảng lương cần lưu ý mức lương xây dựng không thấp hơn mức lương tối thiểu (được xác lập theo vùng, ấn định theo tháng, giờ) quy định tại Điều 91, Bộ luật Lao động 2019.

Mức lương tối thiểu sẽ được điều chỉnh hàng năm dựa trên các yếu tố:

  • Mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ;
  • Tương quan giữa mức lương tối thiểu và mức lương trên thị trường;
  • Chỉ số giá tiêu dùng, tốc độ tăng trưởng kinh tế;
  • Quan hệ cung, cầu lao động;
  • Việc làm và thất nghiệp;
  • Năng suất lao động;
  • Khả năng chi trả của doanh nghiệp.

Theo Nghị định số 38/2022/NĐ-CP ngày 12/6/2022 của Chính phủ từ ngày 01/7/2022 mức lương tối thiểu vùng được điều chỉnh tăng so với mức lương tối thiểu cũ quy định tại Nghị định 90/2019/NĐ-CP. Cụ thể mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động như sau:

  • Vùng I: 4.680.000 đồng/tháng (tăng 260.000 đồng/tháng);
  • Vùng II: 4.160.000 đồng/tháng (tăng 240.000 đồng/tháng);
  • Vùng III: 3.640.000 đồng/tháng (tăng 210.000 đồng/tháng);
  • Vùng IV: 3.250.000 đồng/tháng (tăng 180.000 đồng/tháng).

Đồng thời, Nghị định số 38/2022/NĐ-CP bổ sung mức lương tối thiểu giờ theo vùng như sau:

  • Vùng I: 22.500 đồng/giờ;
  • Vùng II: 20.000 đồng/giờ;
  • Vùng III: 17.500 đồng/giờ;
  • Vùng IV: 15.600 đồng/giờ.

Để biết doanh nghiệp mình thuộc địa bàn vùng nào căn cứ vào Danh mục địa bàn theo vùng I, vùng II, vùng III, vùng IV được quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 38/2022/NĐ-CP. Việc áp dụng địa bàn vùng còn được xác định theo nơi hoạt động của người sử dụng lao động (quy định tại Khoản 3, Điều 3, Nghị định 38/2022/NĐ-CP).

 

4. Quy trình xây dựng thang bảng lương 

Dưới đây là hướng dẫn chi tiết của Luật Minh Khuê về các bước xây dựng thang bảng lương bằng phương pháp xếp hạng

Bước 1: Xác định hệ thống chức danh công việc trong việc xây dựng bảng lương

Đây là bước đầu tiên trong công tác thực hiện xây dựng thang bảng lương. Cần có sự phân tích cụ thể rõ ràng để đưa ra được nhóm chức danh phù hợp cho từng vị trí công việc nhất định và thống kê đầy đủ các chức danh công việc trong doanh nghiệp. Đối với bước này cần được thực hiện thông qua một số cách như sau: khóa học xuất nhập khẩu ngắn hạn

Dựa vào bản mô tả công việc để đưa ra nhưng chức danh công việc một cách phù hợp và đúng đắn nhất. Từ bản mô tả công việc người xem có thể biết được tầm quan trọng về sự tồn tại của công việc đó trong tổ chức, thể hiện một cách chi tiết và rõ ràng những nhiệm vụ chính cũng như quyền hạn của người đảm nhận theo nội dung của bản mô tả công việc đã trình bày.

Đồng thời, thông quan bản mô tả công việc này cũng có thể thấy được nhưng năng lực buộc người lao động phải có để đảm nhận vị trí công việc đó. Chính vì những nội dung trên mà bản mô tả công việc có thể thể hiện chúng ta có thể dựa vào đó để xác định được những chức danh cần thiết phải có trong một tổ chức thông qua nhưng nội dung công việc đã được thể hiện cụ thể trong một bản mô tả.

Bước 2: Xếp hạng chức danh công việc để xây dựng thang bảng lương

Đối với bước này sẽ được thực hiện theo nhiều cách trong đó việc đưa cho hội đồng đánh giá các công việc và sắp xếp những chức danh công việc này theo một thứ hạng có giá trị từ cao đến thấp. Hội đồng này có thể là nhưng chuyên gia có kinh nghiệm  trong việc đánh giá xếp hạng các vị trí chức danh công việc. hợp đồng mua bán đất viết tay

Để mang tính chính xác cao thông thường chúng ta nên gắn cho mỗi chuyên gia trong hội đồng một trọng số giá trị của phiếu đánh giá, tức là nhưng người có nhiều kinh nghiệm lâu năm và có vị trí chức danh cao, có trình độ chuyên môn sâu phiếu đánh giá sẽ chiếm tỷ trọng cao hơn so với nhưng phiếu đánh giá của nhưng chuyên gia còn lại.

Bước 3: Phân nhóm chức danh công việc

Sau khi thực hiện phân hạng lương, đây là công việc sẽ được thực hiện nhanh chóng và dễ dàng cho người xây dựng bảng lương. Đối với những chức danh ở gần nhau sẽ được xếp vào cùng một nhóm lương trong hệ thống nhóm chức danh

Bước 4: Xác định hệ số giãn cách giữa các nhóm trong xây dựng bảng lương

Để xác định hệ số giãn cách có thể được thực hiện thông qua nhiều cơ sở khác nhau, trong đó một số cơ sở được sử dụng để làm căn cứ cho việc xác định hệ số giãn cách như sau:

Cơ sở 1: Dựa vào chính thực trạng trả lương của doanh nghiệp đang áp dụng từ bảng lương cũ mà doanh nghiệp đã áp dụng (trường hợp doanh nghiệp xây dựng thang bảng lương mới). Để xác định hệ số giãn cách từ bảng lương hoặc mức lương cũ doanh nghiệp đang áp dụng. Đối với doanh nghiệp bắt đầu xây thang bảng lương thì cần dựa vào bảng thanh toán lương hàng tháng của công ty.

Tuy nhiên ở bảng thanh toán lương này công việc của nhân viên cần được sắp xếp theo chức danh công việc và sử dụng mức lương thấp nhất. Đây là cách làm tối ưu, doanh nghiệp nên áp dụng, do sử dụng cơ sở là hệ thống lương của doanh nghiệp đã áp dụng, chính vì vậy nó phù hợp với khả năng tài chính của công ty.

Cơ sở 2: Dựa vào mức tiền lương trên thị trường cùng nghề kinh doanh với tổ chức. Nếu không có lương thị trường cũng có tham khảo mức lương thị trường thông qua mạng internet. Sau đó cũng tiến hành thực hiện việc lấy mức lương cao nhất chia cho mức lương thấp nhất như ở cơ sở 1.

Ngoài ra để có một hệ số giãn cách lương phù hợp có thể hỏi chuyên gia, những người đã từng làm việc ở cùng vị trí hoặc người thân của người xây dựng thang bảng lương bằng hai cách:

+ Hỏi mức lương cao nhất và mức lương thấp nhất sau đó ta tiến hành suy luận ra mức lương ở giữa.

+ Hỏi thông tin giá lương của chức danh cốt lõi của tổ chức, từ đó suy luận ngược lại chức danh có mức lương thấp nhất và cao nhất.

Cơ sở 3: Cần dựa vào khả năng tài chính của doanh nghiệp để xác định hệ số giãn cách một cách phù hợp nhất và có thể sau khi xây dựng hệ số giãn cách tiến hành hỏi lại trưởng đơn vị để xác nhận mức độ phù hợp với khả năng tài chính của công ty

Bước 5: Xác định số bậc và mức giãn giữa các bậc

Đây là bước người xây dựng thang bảng lương thực hiện mức giãn cách ở các bận mức ở phù hợp nhất với tình hình tổ chức.

Bước 6: Hoàn chỉnh bảng lương

Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê: Bảng lương là gì? Quy định về thang bảng lương của cán bộ công chức

Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng.