Sản phẩm thay thế bao bì nhựa khó phân hủy sinh học được hưởng ưu đãi?

1. Quy định của pháp luật về ưu đãi đối với sản phẩm thay thế sản phẩm nhựa sử dụng một lần?

Theo quy định tại khoản 3 Điều 73 của Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020, các sản phẩm thay thế sản phẩm nhựa sử dụng một lần, được chứng nhận đạt tiêu chuẩn thân thiện môi trường, có quyền được hưởng ưu đãi và hỗ trợ theo đúng quy định của pháp luật. Điều này nhằm mục đích giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế và xử lý chất thải nhựa, cũng như phòng chống ô nhiễm từ rác thải nhựa đại dương.

Như chúng ta đã biết, sự sử dụng sản phẩm nhựa một lần đang gây ra những vấn đề nghiêm trọng về môi trường. Chúng tạo ra lượng lớn chất thải nhựa không phân hủy tự nhiên, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái và sức khỏe của con người. Vì vậy, việc khuyến khích sử dụng sản phẩm thay thế nhựa một lần là một bước đi quan trọng để giảm thiểu tác động tiêu cực này.

Sản phẩm thay thế nhựa một lần được chứng nhận phải đáp ứng các tiêu chí về thân thiện môi trường và có khả năng phân hủy tự nhiên, không gây tác động đến môi trường sau khi sử dụng. Những sản phẩm này thường được sản xuất từ các nguồn tài nguyên tái tạo, như gỗ, giấy, tre, hay các loại vật liệu hữu cơ khác. Điều này đảm bảo rằng chúng không gây ra chất thải không phân hủy và có thể được tái chế hoặc phân hủy một cách an toàn.

Quy định này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh sản phẩm thay thế nhựa một lần, mà còn tạo động lực để họ đầu tư và nghiên cứu phát triển các công nghệ, phương pháp sản xuất mới nhằm giảm thiểu tác động môi trường. Đồng thời, việc hỗ trợ và khuyến khích sử dụng các sản phẩm này cũng góp phần thúc đẩy sự chuyển đổi sang một nền kinh tế xanh hơn và bền vững.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc chứng nhận và hưởng ưu đãi chỉ áp dụng đối với các sản phẩm thay thế nhựa một lần và bao bì nhựa khó phân hủy sinh học được chứng nhận và tuân thủ đúng quy định của pháp luật. Điều này đảm bảo tính minh bạch, đáng tin cậy và sự phù hợp với tiêu chí môi trường của các sản phẩm này. Như vậy, các sản phẩm thân thiện môi trường, sản phẩm thay thế sản phẩm nhựa sử dụng một lần được chứng nhận thì được hưởng ưu đãi, hỗ trợ theo quy định của pháp luật.

2. Sản phẩm nhựa sử dụng một lần gồm những sản phẩm nào?

Theo quy định tại khoản 14 Điều 3 của Nghị định 08/2022/NĐ-CP, sản phẩm nhựa sử dụng một lần được xác định như sau: đó là những sản phẩm có thành phần nhựa, được thiết kế và bán ra thị trường với mục đích sử dụng duy nhất trong một lần trước khi bị loại bỏ vào môi trường, trừ những sản phẩm gắn kèm không thể thay thế.

Sản phẩm nhựa sử dụng một lần bao gồm nhiều loại sản phẩm dùng trong sinh hoạt hàng ngày như khay, hộp chứa thực phẩm, bát, đũa, ly, cốc, dao, thìa, dĩa, ống hút, và các dụng cụ ăn uống khác. Những sản phẩm này đều được làm từ thành phần nhựa và có thiết kế dành cho việc sử dụng một lần trước khi bị loại bỏ.

Việc giới hạn sử dụng sản phẩm nhựa một lần được đưa ra nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường từ việc sản xuất và sử dụng nhựa không tái chế. Sản phẩm nhựa sử dụng một lần thường thường không được tái sử dụng hoặc tái chế, và do đó, khi bị vứt bỏ vào môi trường, chúng gây ra ô nhiễm và gây tổn hại đáng kể cho hệ sinh thái.

Ngoài ra, việc sử dụng sản phẩm nhựa một lần cũng đặt ra vấn đề về lãng phí tài nguyên. Quá trình sản xuất nhựa đòi hỏi một lượng lớn nguyên liệu và năng lượng, cùng với các công đoạn chế biến và gia công phức tạp. Tuy nhiên, khi chỉ được sử dụng một lần và sau đó bị loại bỏ, tài nguyên và công sức đã bị lãng phí một cách không cần thiết.

Vì những lý do này, việc hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa một lần là một biện pháp quan trọng để bảo vệ môi trường và tài nguyên. Điều này cần sự thay đổi trong ý thức và thói quen tiêu dùng của cả cộng đồng, đồng thời cần có các chính sách hỗ trợ và quy định hợp lý từ phía chính phủ và các tổ chức có liên quan. Chỉ có sự kết hợp của cả hai yếu tố này, chúng ta mới có thể đạt được một tương lai bền vững và không ô nhiễm cho hành tinh của chúng ta.

Tóm lại, theo quy định trên, sản phẩm nhựa sử dụng một lần là các sản phẩm (trừ sản phẩm gắn kèm không thể thay thế) bao gồm khay, hộp chứa đựng thực phẩm, bát, đũa, ly, cốc, dao, thìa, dĩa, ống hút, dụng cụ ăn uống khác có thành phần nhựa được thiết kế và đưa ra thị trường với chủ đích để sử dụng một lần trước khi thải bỏ ra môi trường.

3. Lộ trình hạn chế sản xuất, nhập khẩu sản phẩm nhựa sử dụng một lần thực hiện như thế nào?

Lộ trình hạn chế sản xuất và nhập khẩu sản phẩm nhựa sử dụng một lần, được quy định trong Nghị định số 08/2022/NĐ-CP, nhằm đảm bảo bảo vệ môi trường và giảm tác động tiêu cực của nhựa đến hệ sinh thái. Quy định này áp dụng các biện pháp cụ thể để giảm sự sử dụng và tiếp cận với các loại sản phẩm nhựa không tái chế và khó phân hủy, đặc biệt là những sản phẩm nhựa sử dụng một lần.

- Theo lộ trình, từ ngày 01 tháng 01 năm 2026, sẽ không được phép sản xuất và nhập khẩu túi ni lông khó phân hủy sinh học có kích thước nhỏ hơn 50 cm x 50 cm và độ dày một lớp màng nhỏ hơn 50 µm, trừ trường hợp sản xuất nhằm xuất khẩu hoặc sản xuất, nhập khẩu nhằm đóng gói sản phẩm và hàng hóa để bán ra thị trường. Điều này nhằm giảm lượng rác thải nhựa và khuyến khích sử dụng các loại túi thân thiện với môi trường.

- Tổ chức và cá nhân sản xuất, nhập khẩu sản phẩm nhựa sử dụng một lần và bao bì nhựa khó phân hủy sinh học phải chịu trách nhiệm tái chế và xử lý chúng theo quy định trong Nghị định. Điều này đảm bảo rằng người sản xuất và người nhập khẩu phải chịu trách nhiệm về việc xử lý và tái chế sản phẩm nhựa sau khi sử dụng, giúp giảm thiểu tác động tiêu cực lên môi trường.

- Lộ trình cũng đề ra mục tiêu giảm dần việc sản xuất và nhập khẩu sản phẩm nhựa sử dụng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học cùng với sản phẩm và hàng hóa chứa vi nhựa. Sau ngày 31 tháng 12 năm 2030, sẽ ngừng sản xuất và nhập khẩu sản phẩm nhựa sử dụng một lần (trừ những sản phẩm được chứng nhận nhãn sinh thái Việt Nam), bao bì nhựa khó phân hủy sinh học (bao gồm túi ni lông khó phân hủy sinh học, hộp nhựa xốp đóng gói và chứa đựng thực phẩm) cùng với sản phẩm và hàng hóa chứa vi nhựa. Trường hợp sản xuất nhằm xuất khẩu và sản xuất, nhập khẩu bao bì nhựa khó phân hủy sinh học để đóng gói sản phẩm và hàng hóa để bán ra thị trường vẫn được cho phép.

- Để thực hiện lộ trình này, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ ban hành quy định và tổ chức triển khai hoạt động quản lý chất thải nhựa. Mục tiêu là đảm bảo rằng sau năm 2025, không còn lưu hành và sử dụng sản phẩm nhựa sử dụng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học (bao gồm túi ni lông khó phân hủy sinh học, hộp nhựa xốp đóng gói và chứa đựng thực phẩm) tại các trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn, khu du lịch, trừ những sản phẩm, hàng hóa có bao bì nhựa khó phân hủy sinh học. Ngoài ra, cũng sẽ tổ chức thanh tra và kiểm tra các đơn vị sản xuất sản phẩm nhựa sử dụng một lần và bao bì nhựa khó phân hủy sinh học trên địa bàn.

Lộ trình này nhằm thúc đẩy sự chuyển đổi sang việc sử dụng các loại bao bì và sản phẩm thân thiện với môi trường, tái chế và phân hủy một cách bền vững. Nó cũng đề cao ý thức của các tổ chức và cá nhân về việc sử dụng nhựa một lần và tạo ra sự thay đổi tích cực trong việc quản lý chất thải nhựa và bảo vệ môi trường.

Xem thêm >> Lộ trình hạn chế sản xuất, nhập khẩu bao bì nhựa khó phân hủy sinh học