Số người trong đội phòng cháy chữa cháy cơ sở của doanh nghiệp là bao nhiêu người?

Phòng cháy và chữa cháy là một trong những yêu cầu bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh. Để chủ động phòng ngừa và xử lý kịp thời các sự cố cháy, nổ, pháp luật quy định doanh nghiệp phải thành lập lực lượng phòng cháy và chữa cháy cơ sở. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp còn băn khoăn về số lượng thành viên tối thiểu phải bố trí trong đội phòng cháy chữa cháy cơ sở. Vậy theo quy định hiện hành, đội phòng cháy chữa cháy cơ sở của doanh nghiệp phải có bao nhiêu người?

1. Phòng cháy chữa cháy cơ sở là gì? 

Phòng cháy chữa cháy (PCCC) cơ sở là lực lượng được thành lập tại các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhằm thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các nguy cơ cháy, nổ trong phạm vi quản lý. Đây là lực lượng tại chỗ, hoạt động thường xuyên và đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an toàn cho con người, tài sản cũng như duy trì hoạt động ổn định của đơn vị. Việc xây dựng lực lượng này giúp nâng cao ý thức phòng cháy chữa cháy của người lao động và giảm thiểu thiệt hại khi sự cố xảy ra.

Bên cạnh nhiệm vụ phòng ngừa, lực lượng phòng cháy chữa cháy cơ sở còn tham gia chữa cháy ban đầu, hướng dẫn thoát nạn, cứu người và phối hợp với lực lượng chuyên nghiệp khi có tình huống khẩn cấp. Các thành viên thường được trang bị kiến thức, kỹ năng và phương tiện cần thiết để xử lý sự cố một cách nhanh chóng, hiệu quả. Nhờ đó, nguy cơ cháy lan và hậu quả do cháy, nổ gây ra được hạn chế đáng kể.  

2. Số người trong đội phòng cháy chữa cháy cơ sở của doanh nghiệp là bao nhiêu?

Theo khoản 5 Điều 20 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, số người trong Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở được xác định căn cứ vào số lao động thường xuyên làm việc tại doanh nghiệp. Cụ thể:

• Cơ sở có từ 20 đến 50 người phải bố trí tối thiểu 10 người tham gia đội, gồm 01 Đội trưởng và 01 Đội phó.
• Cơ sở có trên 50 đến 100 người phải bố trí tối thiểu 15 người, gồm 01 Đội trưởng và 02 Đội phó.
• Đối với cơ sở có trên 100 người thường xuyên làm việc, số lượng tối thiểu là 25 người, gồm 01 Đội trưởng và 03 Đội phó.  

Quy định về số lượng thành viên tối thiểu giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng lực lượng phòng cháy, chữa cháy cơ sở đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ. Khi quy mô lao động càng lớn thì nguy cơ và mức độ ảnh hưởng của sự cố cháy nổ cũng có thể gia tăng, đòi hỏi lực lượng ứng phó đông hơn. Việc bố trí Đội trưởng và các Đội phó tạo điều kiện cho công tác chỉ huy, điều hành được thống nhất và hiệu quả. Lực lượng này có vai trò phát hiện, xử lý ban đầu các sự cố cháy, nổ và hỗ trợ công tác cứu nạn, cứu hộ. Đồng thời, đây cũng là lực lượng góp phần duy trì môi trường làm việc an toàn trong doanh nghiệp.

Nghị định 105/2025/NĐ-CP còn quy định các tổ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ thuộc đội phải được bố trí tối thiểu 05 người, trong đó có 01 Tổ trưởng. Việc thành lập các tổ giúp phân công nhiệm vụ cụ thể, tăng khả năng triển khai hoạt động tại từng khu vực hoặc bộ phận của cơ sở. Đối với cơ sở có nhiều cơ quan, tổ chức cùng hoạt động, các đơn vị này phải cử người tham gia Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở chung. Cơ chế phối hợp này giúp tập trung nguồn lực và nâng cao hiệu quả xử lý tình huống khẩn cấp. Qua đó, doanh nghiệp có thể bảo đảm duy trì lực lượng phòng cháy chữa cháy cơ sở đáp ứng yêu cầu theo quy định pháp luật.

3. Doanh nghiệp không đủ người trong Đội PCCC bị xử lý thế nào?

Doanh nghiệp không bố trí đủ số lượng người trong lực lượng phòng cháy chữa cháy cơ sở theo quy định sẽ bị xem là hành vi vi phạm nghĩa vụ bảo đảm điều kiện an toàn về PCCC và có thể bị xử lý nghiêm khắc theo pháp luật hiện hành.

Trường hợp không bảo đảm số lượng người trong Đội PCCC theo quy định (ví dụ không đạt tỷ lệ tối thiểu hoặc không tổ chức lực lượng), doanh nghiệp sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 8 Nghị định 106/2025/NĐ-CP, cụ thể:

"Điều 8. Vi phạm quy định về thành lập quản lý Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở, Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chuyên ngành; phân công người thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ

1. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Thành lập Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở, Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chuyên ngành không bảo đảm số người theo quy định;

b) Cơ quan, tổ chức hoạt động trong cơ sở không cử người tham gia Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở.

2. Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Không phân công người thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy có dưới 20 người thường xuyên làm việc;

b) Không bố trí địa điểm trực chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở, Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chuyên ngành.

3. Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi không bố trí lực lượng, phương tiện của Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở, Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chuyên ngành trực chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ hằng ngày.

4. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi không thành lập Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở.

5. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi không thành lập Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chuyên ngành."

Vậy, khi Doanh nghiệp không đủ người trong Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở có thể bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. 

4. Cơ sở nào không phải thành lập đội phòng cháy chữa cháy cơ sở?

Theo khoản 2 Điều 20 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở chỉ bắt buộc được thành lập đối với các cơ sở thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy và có từ 20 người thường xuyên làm việc trở lên.

Vì vậy, cơ sở có dưới 20 người thường xuyên làm việc không thuộc trường hợp phải thành lập đội phòng cháy chữa cháy cơ sở. Quy định này nhằm bảo đảm việc tổ chức lực lượng phù hợp với quy mô hoạt động và số lượng lao động của từng cơ sở. Tuy nhiên, việc không phải thành lập đội không đồng nghĩa với việc được miễn trách nhiệm về công tác phòng cháy chữa cháy. Cơ sở vẫn phải thực hiện các biện pháp phòng ngừa và bảo đảm an toàn theo quy định của pháp luật.

Đối với cơ sở có dưới 20 người thường xuyên làm việc, người đứng đầu cơ sở phải phân công người thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ bằng văn bản. Những người được phân công có trách nhiệm tham gia công tác phòng ngừa, phát hiện nguy cơ cháy nổ và xử lý các tình huống ban đầu khi có sự cố xảy ra. Quy định này giúp cơ sở vẫn duy trì lực lượng thực hiện nhiệm vụ phòng cháy chữa cháy dù không phải thành lập đội chuyên trách hoặc kiêm nhiệm. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để xác định trách nhiệm của từng cá nhân trong việc bảo đảm an toàn cháy nổ tại nơi làm việc. Qua đó, pháp luật vừa tạo điều kiện phù hợp cho các cơ sở quy mô nhỏ, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý về phòng cháy chữa cháy.

5. Nhiệm vụ của lực lượng phòng cháy chữa cháy cơ sở

Theo Điều 38 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024, lực lượng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở có nhiệm vụ tham mưu và trực tiếp thực hiện các hoạt động bảo đảm an toàn cháy nổ tại cơ sở. Lực lượng này đề xuất người có thẩm quyền ban hành nội quy về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phù hợp với đặc điểm hoạt động của đơn vị. Đồng thời, họ tham gia xây dựng, tổ chức thực tập các phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong phạm vi quản lý. Bên cạnh đó, lực lượng cơ sở trực tiếp thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo sự phân công và tham gia xử lý sự cố khi được huy động. 

Ngoài các nhiệm vụ thường xuyên, lực lượng phòng cháy, chữa cháy cơ sở còn tham gia tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật và kỹ năng phòng cháy, chữa cháy cho người lao động trong đơn vị. Hoạt động này góp phần nâng cao nhận thức và xây dựng phong trào toàn dân tham gia công tác phòng cháy, chữa cháy tại cơ sở.

Lực lượng cơ sở cũng phối hợp xây dựng các phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và chuẩn bị nhân lực, phương tiện phục vụ công tác thực tập phương án. Thông qua các đợt huấn luyện và diễn tập, khả năng xử lý tình huống thực tế của lực lượng được nâng cao đáng kể. Ngoài ra, lực lượng này còn thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo đảm an toàn về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

6. Câu hỏi thương gặp 

6.1. Doanh nghiệp dưới 10 người có phải lập đội PCCC không?

Mọi cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC đều có trách nhiệm tổ chức lực lượng PCCC tại chỗ, không phụ thuộc hoàn toàn vào số lượng lao động. Đối với doanh nghiệp dưới 10 người, pháp luật không loại trừ nghĩa vụ này mà cho phép tổ chức linh hoạt, thường là toàn bộ hoặc phần lớn nhân sự tham gia lực lượng PCCC. Như vậy, dù quy mô nhỏ, doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo có người được phân công thực hiện nhiệm vụ PCCC, được huấn luyện và sẵn sàng xử lý tình huống cháy nổ ban đầu.

6.2. Có thể thuê ngoài đội PCCC không?

Pháp luật hiện hành không cho phép doanh nghiệp thay thế hoàn toàn đội PCCC cơ sở bằng dịch vụ thuê ngoài. Lực lượng PCCC cơ sở là lực lượng nội bộ, thường trực tại chỗ khi xảy ra cháy. Tuy nhiên, doanh nghiệp được phép thuê đơn vị đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC để:

• Huấn luyện nghiệp vụ
• Tư vấn phương án chữa cháy
• Bảo trì hệ thống PCCC

Nhưng việc này chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế nghĩa vụ phải thành lập và duy trì đội PCCC cơ sở.

6.3. Nhân viên không tham gia đội PCCC có bị xử lý không?

Theo quy định pháp luật, trách nhiệm chính thuộc về người đứng đầu doanh nghiệp trong việc tổ chức lực lượng PCCC. Tuy nhiên, người lao động khi được phân công tham gia mà cố tình không chấp hành có thể bị xử lý theo:

• Nội quy lao động của doanh nghiệp
• Quy định về an toàn lao động và PCCC

Trong trường hợp hành vi vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng (ví dụ không tham gia chữa cháy dẫn đến thiệt hại lớn), cá nhân có thể bị xem xét trách nhiệm theo quy định pháp luật có liên quan. Đồng thời, doanh nghiệp nếu không tổ chức đủ lực lượng hoặc không đảm bảo nhân sự tham gia vẫn sẽ bị xử phạt hành chính 

6.4. Bao lâu phải huấn luyện lại đội PCCC?

Căn cứ Điều 29 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, thành viên đội PCCC cơ sở bắt buộc phải được huấn luyện, bồi dưỡng định kỳ hằng năm, với thời lượng tối thiểu theo quy định. Cụ thể:

• Huấn luyện nghiệp vụ định kỳ 5 năm/lần
• Phải được bồi dưỡng nghiệp vụ ít nhất 01 lần/năm

Ngoài ra, khi chứng nhận huấn luyện hết hiệu lực, doanh nghiệp phải tổ chức huấn luyện lại để cấp chứng nhận mới theo quy định. Điều này nhằm đảm bảo lực lượng luôn duy trì kỹ năng thực tế và khả năng ứng phó hiệu quả.

Kết luận

Như vậy, việc xác định số lượng thành viên trong đội phòng cháy chữa cháy cơ sở là yêu cầu quan trọng mà mỗi doanh nghiệp cần quan tâm trong quá trình tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh. Pháp luật hiện hành quy định số lượng đội viên dựa trên quy mô lao động và đặc điểm của từng cơ sở nhằm bảo đảm khả năng ứng phó kịp thời khi xảy ra sự cố cháy, nổ. Việc bố trí đầy đủ lực lượng không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật mà còn góp phần bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người lao động. Đồng thời, đây cũng là giải pháp quan trọng để hạn chế thiệt hại về tài sản và duy trì hoạt động sản xuất ổn định. Bên cạnh việc thành lập đội phòng cháy chữa cháy cơ sở, doanh nghiệp cần chú trọng công tác huấn luyện nghiệp vụ, trang bị phương tiện và xây dựng phương án chữa cháy phù hợp. Đây không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng trong công tác quản trị rủi ro của doanh nghiệp. Qua đó góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, bền vững và hiệu quả.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email  để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.