1. Nội dung phần chuẩn bị

Trả lời câu 1 Trang 27 SGK Ngữ văn 6 tập 1

Bài thơ À ơi tay mẹ được chia làm 6 khổ với cách chia như sau:

+ Khổ 1: 2 dòng

+ Khổ 2,3,4: 4 dòng

+ Khổ 5: 2 dòng

+ Khổ 6: 4 dòng

Cách gieo vần trong bài thơ được thể hiện như sau: 

+ Ở khổ 2 dòng: chữ thứ 6 của dòng đầu sẽ vần với chữ thứ 6 dòng sau (sa - qua, mầu - dầu)

+ Ở khổ 4 dòng:

+ Chữ thứ 6 của dòng 6 câu sẽ vẫn với chữ thứ 6 dòng 8 câu (dàng - vàng, tròn - còn, đời - trời - mòn - còn, thu - mù,...)

+ Chữ thứ 8 của dòng 8 câu sẽ vần với chữ thứ 6 dòng 6 câu (ngon - tròn, con - non, cây - đầy,...)

Cách ngắt nhịp: Các em có thể ngắt theo nhịp 4/2, 4/4 

Trả lời nội dung câu hỏi 2 Trang 38 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Nội dung chính của bài thơ về mẹ về sự hi sinh của mẹ dành cho con

Trả lời nội dung câu hỏi 3 Trang 38 SGK Ngữ văn 6 tập 1: 

- Biện pháp nghệ thuật: 

+ Điệp ngữ: "bàn tay", " à ơi này cái", "ru cho"

+ Biện pháp nhân hóa: " Cái trăng vàng ngủ ngon", " cái trăng tròn nằm nôi"

+ Biện pháp ẩn dụ: Biện pháp ẩn dụ được thể hiện thông qua bàn tay, bàn tay mẹ ẩn dụ cho tình yêu thương bao la

- Những từ ngữ, câu từ trong bài thơ thì nhẹ nhàng, sâu lắng, chan chứa những cảm xúc yêu thương

- Tác dụng nghệ thuật: Việc sử dụng những biện pháp nghệ thuật trong bài thơ cùng với những từ ngữ, câu từ hết sức nhẹ nhàng và sâu lắng đã giúp cho bài thơ mang âm điệu nhẹ nhàng tựa lời bài hát ru giàu tình cảm. Cũng như mang tính biểu tượng cao, thể hiện lên tình cảm chứa chan thắm thiết của mẹ dành cho con. 

Trả lời câu hỏi 4 Trang 38 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Người mẹ chính là người đang bày tỏ cảm xúc tình cảm trong bài

Trả lời câu hỏi 5 Trang 38 SGK Ngữ văn 6 tập 1: 

Bình Nguyên, tên thật Nguyễn Đăng Hào, ra đời vào ngày 25 tháng 1 năm 1959, có gốc gác từ xã Ninh Phúc, thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình. Ông được biết đến không chỉ là một nhà thơ mà còn là một nghệ sĩ nhiếp ảnh nổi tiếng của Việt Nam.

Với sự đam mê và tài năng trong lĩnh vực văn học và nghệ thuật, Bình Nguyên đã vượt qua nhiều khó khăn để trở thành một tác giả được công nhận. Hiện nay, ông đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Ninh Bình, nơi mà ông cống hiến cho việc phát triển văn hóa và nghệ thuật địa phương.

Trong sự nghiệp văn chương của mình, Bình Nguyên đã được ghi nhận bằng hai giải thưởng quan trọng là Giải "Thơ lục bát" trên báo Văn Nghệ. Cụ thể, ông đã giành Giải A vào năm 2003 và Giải Ba vào năm 2010, điều này là minh chứng cho tài năng và sự đóng góp đáng kể của ông trong ngành văn học Việt Nam.

Bình Nguyên không chỉ là một nhà thơ tài năng mà còn là một nghệ sĩ đa tài với sự nghiệp nhiếp ảnh đầy ấn tượng. Sự đa dạng và sáng tạo trong sự nghiệp của ông đã góp phần làm phong phú thêm văn hóa và nghệ thuật của đất nước.

 

2. Soạn nội dung phần đọc hiểu

Trả lời câu hỏi 1 trang 38 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Trong bức tranh của cuộc đời, không gì có thể sánh bằng hình ảnh của đôi tay mẹ, những bàn tay dịu dàng, ấm áp và đầy yêu thương. Chúng ta có thể thấy nguồn cảm hứng vô tận từ tình mẹ, được thể hiện qua hành động nhỏ bé hàng ngày, nhưng mang lại sức mạnh lớn lao về tình thương và sự chăm sóc. Nhan đề "Tình Mẹ" không chỉ đơn giản là một từ ngữ, mà nó còn là một khái niệm to lớn, một trạng thái tinh thần vô cùng thiêng liêng và sâu sắc. Đây là tình yêu vô điều kiện, không đòi hỏi điều gì đổi lại, chỉ muốn cho đi và chăm sóc.

Trả lời câu 2 Trang 38 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Về các biện pháp tu từ thì các bạn có thể theo dõi lại nội dung phần chuẩn bị. Theo đó các biện pháp được sử dụng như là điệp, ẩn dụ, nhân hóa. 
Trả lời câu 3 Trang 39 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Trên bức tranh cuộc đời, phép nhiệm mẹ hiện lên như một màu sắc đặc biệt, chắt chiu từ những dãi dầu, sương gió và vất vả trong cuộc sống của mẹ. Bằng đôi tay mềm mại và yêu thương, mẹ đã dành cả cuộc đời mình để chăm sóc và bảo vệ con, vượt qua mọi khó khăn và gian khổ. Mỗi nắm tay mẹ là một phép màu, là sự chăm sóc từ trái tim của mẹ, được tạo nên từ những ngày tháng lam lũ sớm khuya, từ những giọt mồ hôi và nước mắt mẹ đã đổ ra để đảm bảo con có một cuộc sống tốt đẹp hơn. Mẹ không chỉ là người làm việc vất vả mà còn là người hy sinh tất cả, để con được sống trong hạnh phúc và an lành.

Trả lời nội dung câu 4 trang 39 SGK Ngữ văn 6 tập 1: Những từ ngữ mà được lặp lại nhiều trong bài thơ đó là "bàn tay", "à ơi này cái", " ru cho" ... 

 

3. Soạn phần câu hỏi cuối bài

Câu hỏi cuối bài 1: 

- Hình ảnh chi tiết thể hiện phép màu từ tay mẹ:

+ Bàn tay mẹ - chắn mưa 

+ Bàn tay mẹ - chặn bão

+ Bàn tay mẹ - thức một đời, dù bể cạn đá mòn vẫn còn hát ru

- Những dòng thơ đã thể hiện lên đức hi sinh của mẹ:

Bàn tay mẹ chắn mưa sa

Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng

Bàn tay mẹ thức một đời

Mai sau bể cạn non mòn

À ơi tay mẹ vẫn còn hát ru

Bàn tay mang phép nhiệm màu

Chắt chiu từ những dãi dầu đấy thôi

Câu hỏi cuối bài 2:Em nhỏ trong bài thơ được gọi là cái trăng vàng, cái trăng tròn, cái trăng, cái mặt trời, cái khuyết

Câu hỏi cuối bài 3: 

Trên mỗi dòng thơ, những từ "À ơi" được lặp đi lặp lại như nhịp điệu của trái tim, mang đến không chỉ sự nhịp nhàng mà còn là sự gần gũi và dịu dàng của tình mẹ.

Đầu tiên, việc lặp lại "À ơi" tạo ra một nhịp điệu đặc biệt cho lời thơ. Như những nhịp đập nhẹ nhàng của trái tim, từ này không chỉ làm cho lời thơ trở nên sống động mà còn làm cho nó trở nên dễ thuộc và dễ nhớ hơn. Đây là một kỹ thuật văn học được sử dụng để tăng tính hấp dẫn và sức quyến rũ của văn bản.

Thứ hai, việc lặp lại "À ơi" mang lại cảm giác của lời ru, gần gũi với văn học dân gian. Như là những tiếng ru từ lòng mẹ, từ này không chỉ làm cho câu thơ trở nên ấm áp mà còn đưa người đọc vào một không gian thơ mộng, đong đầy tình cảm gia đình và yêu thương.

Cuối cùng, "À ơi" là cách mẹ thể hiện tình cảm dịu dàng và trìu mến của mình dành cho con. Mỗi "À ơi" là một lời gọi thầm kêu gọi, là sự âu yếm và quan tâm không lời từ trái tim mẹ. Đó là cách mẹ muốn thể hiện tình yêu vô điều kiện của mình, những lời ru êm đềm đến con của mình, giữ cho con luôn được bảo bọc và chăm sóc.

Nhìn nhận từ góc độ này, "À ơi" không chỉ là những từ ngữ đơn thuần mà còn là những sợi liên kết mạnh mẽ, nối kết tình thương và âm nhạc cuộc sống của mỗi người con với tình mẹ.

Câu hỏi cuối bài 4: 

Đồng tình với quan điểm của tác giải:

Vì mẹ là người mà cả đời luôn vất vả vì con, lam lũ nhọc nhằn chịu đựng mọi đắng cay và nguyện hi sinh của cuộc đời để cho con có cuộc sống tốt đẹp hơn. 

Câu hỏi cuối bài 5: Hình ảnh bàn tay mẹ tượng trưng cho tình yêu thương bao la vô bờ bến của người mẹ dành cho con

Câu hỏi cuối bài 6: 

Em thích nội dung khổ thơ cuối. Bởi vì khổ thơ này nói lên tình cảm bao la của người mẹ và cường điệu hóa lời ru. Lời ru trong đoạn thơ cuối tha thiết xuất phát từ tình yêu thương xua tan đi những giông bão để cho con có cuộc sống bình yên

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của chúng tôi về soạn bài À ơi tay mẹ. Mong rằng đây là những nội dung thông tin hữu ích cho các bạn. Bên cạnh đó tham khảo thêm: Soạn văn 6 VNEN Bài 15: Thầy thuốc giỏi cốt ở tấm lòng ngắn gọn