1. Bài đọc

HỘI THI THỔI CƠM Ở ĐỒNG VÂN

Hội thổi cơm thi ở làng Đồng Vân bắt nguồn từ các cuộc trẩy quân đánh giặc của người Việt cổ bên bờ sông Đáy xưa.

Hội thi bắt đầu bằng việc lấy lửa. Khi tiếng trống hiệu vừa dứt, bốn đội nhanh như sóc, thoăn thoắt leo lên bốn cây chuối bôi mỡ bóng nhẫy để lấy nén hương cắm ở trên ngọn. Có người leo lên, tụt xuống, lại leo lên...Khi mang được nén hương xuống, người dự thi được phát ba que diêm để châm vào hương cho cháy thành ngọn lửa. Trong khi đó, những người trong đội, mỗi người một việc. người thì ngồi vót những thanh tre già thành những chiếc đũa bông. Người thì nhanh tay giã thóc, giần sàng thành gạo, người thì lấy nước và bắt đầu thổi cơm.

Mỗi người nấu cơm đều mang một cái cần tre được cắm rất khéo vào dây lưng, uốn cong hình cánh cung từ phía sau ra trước mặt, đầu cần treo cái nồi nho nhỏ. Người nấu cơm tay giữ cần, tay cầm đuốc đung đưa cho ánh lửa bập bùng. Các đội vừa thổi cơm vừa đan xen nhau uốn lượn trên sân đình trong sự cổ vũ nồng nhiệt của người xem hội.

Sau một giờ rưỡi, các nồi cơm được lần lượt trình trước của đình. Mỗi nồi cơm được đánh một số để giữ bí mật. Ban giám khảo chấm theo ba tiêu chuẩn: cơm trắng, dẻo và không có cháy. Cuộc thi nào cũng hồi hộp và việc giật giải đã trở thành niềm tự hào khó có gì sánh nổi đối với dân làng.

Theo MINH PHƯƠNG

 

2. Nội dung chính Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân

Qua việc miêu tả lễ hội thổi cơm thi ở Đồng Văn trong văn bản "Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân", tác giả thể hiện tình cảm yêu mến và niềm tự hào đối với một nét đẹp cổ truyền trong sinh hoạt văn hóa của dân tộc. Với những nét đẹp đặc sắc của mình, hội thi đã góp phần gìn giữ và phát huy những nét đẹp cổ truyền trong sinh hoạt văn hoá hiện đại ngày nay.

 

3. Từ khó

  • Làng Đồng Vân:  Một làng thuộc xã Đồng Tháp, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
  • Sông Đáy: Một nhánh của sông Hồng, chảy qua Hà Nội, Hà Nam và Ninh BÌnh.
  • Đình: Ngôi nhà to rộng của làng thời xưa, dùng làm nơi thờ thành hoàng và hop việc làng.
  • Trình: Đưa ra để người trên xem xét và giả quyết.

 

4. Bố cục Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân

Chúng ta có thể chia văn bản thành 3 đoạn:

  • Đoạn 1 (Từ đầu đến... các xóm trong làng): Giới thiệu hội thi
  • Đoạn 2 (Tiếp theo đến....sánh nổi đối với dân làng): Diễn biến hội thi
  • Đoạn 3 (Còn lại): Ý nghĩa hội hội thi

 

5. Tóm tắt bài Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân

  • Mẫu 1

Hằng năm, cứ đến ngày rằm tháng giêng, làng Đồng Vân thường mở hội rước nước, hát chèo và thổi cơm thi. Bắt đầu vào hội thi làm lễ dâng hương. Hội thi bắt đầu bằng việc lấy lửa trên ngọn cây chuối cao. Người trong đội sẽ vớt mảnh tre già thành những chiếc đũa bông châm lửa. Trong khi đó, người trong nhóm dự thi nhanh tay giã thóc, giần sàng thành gạo, lấy nước và bắt đầu thổi cơm. Các đội thổi cơm đan xen nhau uốn lượn trên sân đình. Khoảng sau một giờ rưỡi, những nồi cơm lần lượt được đem trình trước cửa đình. Ban giám khảo mở nồi cơm chấm  theo ba tiêu chuẩn: gạo trắng, cơm dẻo và không có cơm cháy. Cuộc thi nào cũng hồi hộp và giật giải đã trở thành niềm tự hào khó có gì sánh nổi đối với dân làng. Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân là sinh hoạt văn hoá cổ truyền được bắt nguồn từ các cuộc trẩy quân đánh giặc của người Việt cổ bên dòng sông Đáy xưa.

  • Mẫu 2

Cứ đến rằm tháng Giêng, làng Đồng Vân lại mở hội thổi cơm thi. Hội thổi cơm thi có rất nhiều nét độc đáo từ quy trình lấy lửa cho đến cách nấu. Hội thi bắt đầu bằng việc lấy lửa. Khi tiếng trống hiệu vừa dứt, bốn thanh niên của bốn đội nhanh như sóc, thoăn thoắt leo lên bốn cây chuối bôi mỡ bóng nhẫy để lấy nén hương cắm ở trên ngọn. Có người leo lên, tụt xuống, lại leo lên... Khi mang được nén hương xuống, người dự thi được phát ba que diêm để châm vào hương cho cháy thành ngọn lửa. Trong khi đó, những người trong đội, mỗi người một việc. Người thì nhanh tay giã thóc, giần sàng thành gạo, người thì lấy nước và bắt đầu thổi cơm. Mỗi người nấu cơm đều mang một cái cần tre được cắm rất khéo vào dây lưng, uốn cong hình cánh cung từ phía sau ra trước mặt, đầu cần treo cái nồi nho nhỏ. Người nấu cơm tay giữ cần, tay cầm đuốc đung đưa cho ánh lửa bập bùng. Các đội vừa thổi cơm vừa đan xen nhau uốn lượn trên sân đình trong sự cổ vũ nồng nhiệt của người xem hội. Sau độ một giờ rưỡi, các nồi cơm lần lượt trình trước đình. Mỗi nồi cơm được đánh một số để giữ bí mật. Ban giám khảo chấm theo ba tiêu chuẩn: cơm trắng, dẻo và không có cháy. Cuộc thi nào cũng hồi hộp và việc giật giải trở thành niềm tự hào khó có gì sánh nổi đối với dân làng.

 

6. Hướng dẫn giải phần tập đọc SGK

Câu 1: Hội thi thổi cơm ở Đồng Vân bắt nguồn từ đâu?

Hội thi thổi cơm ở làng Đồng Vân được bắt nguồn từ các cuộc trẩy quân đánh giặc của người Việt cổ bên bờ sông Đáy xưa.

Câu 2: Kể lại việc lấy lửa trước khi nấu cơm?

Việc lấy lửa trước khi nấu cơm được tiến hành như sau: Bốn thanh niên của bốn đội leo lên cây chuối đã bôi mỡ để lấy nén hương đã cắm trên đó, ai lấy được trước thì sẽ được phát 3 que diêm để châm vào hương cho cháy thành ngon lửa.

Câu 3: Tìm những chi tiết cho thấy thành viên của mỗi đội thổi cơm thi đều phối hợp nhịp nhàng, ăn ý với nhau?

Chi tiết trong bài cho thấy các thành viên đều phối hợp nhịp nhàng ăn ý với nhau đó là: Trong khi các thành viên của đội tiến hành việc lấy lửa thì những người khác mỗi người một việc: người ngồi vót những thanh tre già thành những chiếc đũa bông; người giã thóc, giần sàng thành gạo, có lửa người ta lấy nước nấu cơm.

Câu 4: Tại sao nói việc giật giả trong cuộc thi là "niềm tự hào khó có gì sánh nổi đối với dân làng"?

Nói việc giật giải của cuộc thi là "niềm tự hào khó có gì sánh nổi đối với dân làng" vì giải thưởng là kết quả của sự nỗ lực, khéo léo, nhanh nhẹn và thông minh của cả tập thể.

Câu 5: Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân có mục đích gì?

Mục đích của hội thi là để trai tráng trong làng đua tài khỏe mạnh, thông minh khi lấy lửa, là dịp để gái làng thể hiện bàn tay khéo léo để có cơm dẻo tiếp binh thương. Hội thi còn mang đến những tiếng cười hồn nhiên, sảng khoái của người nông dân sau những ngày lao động mệt mỏi.

Câu 6: Qua một số chi tiết nói về luật lệ của hội thổi cơm thi và người dự thi, em có nhận xét gì về hội thi và vẻ đẹp của con người Việt Nam?

-Luật lệ của hội thổi cơm thi:

  • Hội thi bắt đầu bằng việc lấy lửa trên ngọn cây chuối cao, người dự thi các đội leo lên thân cây chuối rất trơn để lấy được nén hương mang xuống.
  • Khi có nén hương, ban tổ chức sẽ phát cho 3 que diêm châm vào để cháy thành ngọn lửa.
  • Người trong đội sẽ vót tre thành 3 chiếc đũa bông châm lửa và đốt vào ngọn đuốc.
  • Những nồi cơm được cắm rất khéo từ dây lưng uốn về trước mặt. Tay cầm cần, tay cầm đuốc đung đưa cho ánh lửa bập bùng.

- Với người dự thi: trong khi một thành viên của đội lấy lửa thì những người khác mỗi người một việc:

  • Người ngồi vót những thanh tre già thành những chiếc đũa bông
  • Người giã thóc
  • Người giần sàng thành gạo. Có lửa, người ta lấy nước và bắt đầu thổi cơm.

Nhận xét: Hội thi thể hiện được nét đẹp truyền thống của dân tộc thông qua việc nấu cơm và cũng là tưởng nhớ sự vất vả của cha ông trong quá trình đánh giặc, đồng thời thể hiện sự khéo léo, nhanh nhẹn của con người Việt Nam.

Câu 7: Những lễ hội như hội thổi cơm thi ở Đồng Vân cho em biết thêm điều gì về lịch sử văn hóa, dân tộc?

Những lễ hội văn hóa đã giúp em hiểu thêm về những lễ hội xa xưa của cha ông ta lưu truyền qua nhiều thế hệ và quan trọng là sự vất vả của cha ông trong quá trình dựng nước và giữ nước từ đó em càng thêm yêu quê hương, đất nước mình.

 

8. Ý nghĩa bài "Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân"

Qua việc miêu tả lễ hội thổi cơm thi ở Đồng Vân, tác giả thể hiện tình cảm yêu mến và niềm tự hào đối với một nét đẹp cổ truyền trong sinh hoạt văn hóa của dân tộc.

Trên đây là những chia sẻ của Luật Minh Khuê về soạn bài " Hội thi thổi cơm ở Đồng Vân" đồng thời kết hợp gợi ý một số câu hỏi bài tập trong sách giáo khoa về bài đọc này. Hi vọng đây là tài liệu tham khảo hữu ích đối với các em. Chúc các em học tốt.