1. Soạn bài Thạch Sanh trước khi đọc (trang 25 SGK Ngữ Văn tập 2)
Câu 1. Trong thế giới tưởng tượng, những con vật kỳ ảo thường được hình dung là có nhiều đặc điểm kỳ lạ, biết nói tiếng người, có nhiều phép thần thông, biến hóa, có thể hại người hoặc giúp ích cho người. Việc sáng tạo ra những con vật kỳ ảo thường đem lại sự hấp dẫn, thú vị cho câu chuyện. Hãy tưởng tượng, vẽ một con vật kỳ ảo và giới thiệu về con vật đó.
Trả lời: Dưới đây là con ngựa thần kì, chúng có sừng ở trước đầu, có bộ lông rực rỡ. Những con người này có một đôi cánh để bay lượn trên bầu trời.
Câu 2. Em cũng có thể làm tương tự với việc tưởng tượng ra các đồ vật kỳ ảo. Trình bày về đặc điểm và chức năng của đồ vật đó.
Trả lời: Đồ vật kỳ ảo có thể kể đến là cây bút thần trong truyện Cây bút thần. Đó không chỉ là một cây bút đơn thuần mà là một công cụ mạnh mẽ để biến giấc mơ thành hiện thực. Bằng cách viết với cây bút này, mọi điều bạn tưởng tượng sẽ trở thành sự thật. Từ việc viết ra những câu chuyện phép thuật đến việc giải quyết những vấn đề khó khăn, cây bút thần là nguồn sức mạnh không thể phủ nhận.
2. Soạn bài Thạch Sanh khi đọc văn bản (trang 26, 27, 28, 29 SGK Ngữ Văn tập 2)
Câu 1. Điều gì sẽ xảy ra tiếp sau đó?
Trả lời:
- Sau khi Thạch Sanh về ở với Lý Thông, có khả năng sẽ xảy ra nhiều biến cố đáng chú ý. Em suy đoán rằng việc Lý Thông kết bạn với Thạch Sanh có thể không phải là một hành động từ trái tim mà thực tế là một âm mưu tính toán.
Câu 2. Thế giới do vua Thủy Tề cai trị có những đặc điểm gì?
Trả lời:
- Thế giới được vua Thủy Tề cai trị là một thế giới đầy màu sắc và kỳ diệu, nơi mà phép thuật và huyền bí tồn tại khắp nơi. Dưới nước, những dinh thự lấp lánh nhưng vẫn thoáng hiện trong ánh sáng xanh ngọc, tạo nên một bức tranh tuyệt đẹp của thế giới ngầm. Các phép thuật không chỉ làm cho cuộc sống trở nên phong phú và đa dạng mà còn tạo điều kiện cho những cuộc phiêu lưu và khám phá.
- Ngoài ra, thế giới này cũng là nơi của sự giàu có, hiếu khách và công bằng. Vua Thủy Tề không chỉ là một vị vua mạnh mẽ mà còn là một người lãnh đạo hiểu biết và ân cần. Ông đã tiếp đãi Thạch Sanh với lòng hiếu khách và rộng lượng bằng cách ban tặng cho anh nhiều vàng bạc, thể hiện sự ơn nghĩa và lòng tôn trọng đối với người khách đến từ thế giới bên ngoài.
3. Soạn bài Thạch Sanh sau khi đọc văn bản (trang 30 SGK Ngữ văn tập 2)
Câu 1. Em có thích truyện Thạch Sanh không? Vì sao?
Trả lời:
- Em thích truyện Thạch Sanh vì đó là một câu chuyện cổ tích mang đầy yếu tố hoang đường và kỳ diệu, nhưng vẫn giữ được thông điệp sâu sắc về công bằng và sức mạnh. Trong truyện, nhân vật chính Thạch Sanh là biểu tượng của sự kiên trì và lòng dũng cảm, đồng thời là hình ảnh của người hiền lành và tốt bụng.
- Qua những khó khăn và thử thách, Thạch Sanh không chỉ chứng minh được bản lĩnh của mình mà còn làm cho những kẻ ác phải chịu trừng phạt theo đúng bản tính. Câu chuyện này là minh chứng cho việc rằng trong thế giới cổ tích, công bằng luôn chiến thắng và sức mạnh tinh thần có thể vượt qua mọi trở ngại.
- Từ việc Thạch Sanh nhận được phần thưởng xứng đáng đến việc kẻ ác bị trừng trị, truyện Thạch Sanh mang đến một thông điệp tích cực về giá trị của lòng hiếu khách và công lý. Đó là lý do vì sao em yêu thích và ngưỡng mộ câu chuyện này.
Câu 2. Gia cảnh của Thạch Sanh có gì đặc biệt ?
Trả lời:
- Gia cảnh của Thạch Sanh thật sự đặc biệt, nó thể hiện sự khó khăn và cô đơn của nhân vật chính trong câu chuyện. Thạch Sanh không chỉ phải sống trong điều kiện nghèo đói, mà còn phải đối mặt với sự cô đơn khi mồ côi cả cha lẫn mẹ.
- Hàng ngày, Thạch Sanh phải lên rừng đốn củi kiếm ăn, chỉ có một lưỡi búa làm gia tài duy nhất mà cha để lại. Cuộc sống lủi thủi, một mình dưới gốc đa, làm tăng thêm nỗi cô đơn và khó khăn cho Thạch Sanh.
- Thấy Thạch Sanh khỏe mạnh nên Lý Thông đã lân la kết nghĩa huynh đệ. Từ đó, Thạch Sanh đã về ở cùng với mẹ con Lý Thông.
Câu 3. Truyện Thạch Sanh có những con vật kỳ ảo nào? Chúng có đặc điểm gì khác thường?
Trả lời:
- Trong truyện Thạch Sanh, có hai con vật kỳ ảo đặc biệt là Trăn Tinh và Đại Bàng, mỗi con đều mang trong mình những đặc điểm đặc trưng và ý nghĩa riêng.
- Trăn Tinh và Đại Bàng đều là những con vật ác độc, hung dữ, luôn tìm cách làm hại người và trả thù đối với những ai động đến chúng. Sự tàn bạo và độc ác của chúng đặc biệt làm cho họ trở thành những kẻ đáng sợ trong thế giới truyện cổ tích.
- Tuy nhiên, nhờ vào sự mạnh mẽ, gan dạ và lòng trung hiếu của mình, Thạch Sanh đã tiêu diệt cả hai con vật này. Hành động này không chỉ là để bảo vệ bản thân mà còn là để cứu giúp những người khác trước nguy hiểm. Thạch Sanh là biểu tượng của sức mạnh và lòng nhân ái, anh đã dùng sức mạnh của mình để bảo vệ những người hiền lành và lương thiện khác, xóa bỏ sự đe dọa từ hai con vật ác này.
Câu 4. Sau khi được Lý Thông kéo lên từ hang của Đại bàng và đưa trở về cung, công chúa đã bị câm. Theo em, điều gì sẽ xảy ra nếu công chúa không bị như vậy?
Trả lời:
Sau khi được Lý Thông kéo lên từ hang của Đại Bàng và đưa trở lại cung, công chúa đã bị câm, một bi kịch không ngờ trong câu chuyện. Tuy nhiên, nếu công chúa không bị câm, công chúa có thể nói ra sự thật về việc Thạch Sanh bị Lý Thông hãm hại và lấp mất cửa hang, thì cảnh sát nhập cuộc và sự thật sẽ được phơi bày. Lý Thông có thể sẽ bị trừng phạt, và Thạch Sanh có thể sẽ không cần phải đối mặt với nhiều khó khăn và nguy hiểm như trong phiên bản gốc của câu chuyện.
Câu 5. Truyện Thạch Sanh có nhiều đồ vật kỳ ảo. Hãy liệt kê các đồ vật đó và nêu đặc điểm, tác dụng của chúng
Trả lời:
Trong truyện Thạch Sanh, có nhiều đồ vật kỳ ảo mang trong mình những ý nghĩa sâu sắc và quan trọng đối với diễn biến của câu chuyện. Dưới đây là danh sách các đồ vật đó:
- Đàn thần: Đây là một vật phẩm có khả năng giải oan và giúp Thạch Sanh vạch mặt Lý Thông, từ đó cứu công chúa và làm cho quân 18 nước chư hầu phải đầu hàng. Tiếng đàn từ đàn thần không chỉ làm cho kẻ thù phải sợ hãi mà còn thể hiện sức mạnh của cái thiện và tinh thần công ly. Nó là một biểu tượng cho sức mạnh của lý trí và lòng nhân ái trong cuộc sống.
- Niêu cơm thần: Niêu cơm này có khả năng không bao giờ cạn kiệt, dù cho có bao nhiêu người ăn cũng không hết. Điều này thể hiện sự nhân đạo và lòng yêu chuộng hòa bình của nhân dân. Niêu cơm thần là biểu tượng cho tấm lòng ấm no và lòng nhân ái không biên giới, là một ước mơ của mọi người về cuộc sống tràn đầy hạnh phúc và hòa bình.
Câu 6. Trong truyện, hai nhân vật Thạch Sanh và Lý Thông luôn đối lập nhau về hành động. Lập bảng so sánh để thấy rõ sự đối lập đó. Qua đó, em có nhận xét gì về đặc điểm của hai nhân vật này?
Trả lời:
| Nhân vật | Hành động | Đặc điểm |
| Thạch Sanh | - Thạch Sanh là một chàng trai lao động nghèo, nhưng tấm lòng tốt bụng và lòng nhân ái luôn hiện hữu trong mọi hành động của anh. Anh thường xuyên giúp đỡ mọi người xung quanh mà không đòi hỏi bất kỳ điều gì đổi lại. Sẵn sàng xả thân cứu giúp người khác, Thạch Sanh trở thành biểu tượng của lòng hy sinh và lòng vị tha. - Thạch Sanh còn có khả năng thu phục được các nước chư hầu bằng tài năng và sức mạnh của mình. Sự công bằng và lòng trung hiếu của anh đã thu hút sự tôn trọng và tín nhiệm từ mọi người, từ những người dân bình thường đến các vị quan có uy quyền. - Cuối cùng, nhờ vào lòng can đảm và lòng trung thành, Thạch Sanh đã đánh bại mọi khó khăn để giành được phần thưởng xứng đáng: được bên cạnh công chúa suốt đời. | - Thạch Sanh không chỉ là một anh hùng với tấm lòng nhân từ và sức mạnh vượt trội, mà anh còn sở hữu một loạt tài năng và phẩm chất đáng ngưỡng mộ. Anh là một biểu tượng toàn diện của sự hoàn hảo cả về đức tính và tài năng. - Qua nhân vật Thạch Sanh, các tác giả dân gian thể hiện một khát vọng, một niềm tin vững chắc vào đạo đức, công lý và công bằng trong xã hội. Thạch Sanh không chỉ là người đại diện cho sự đấu tranh chống lại cái ác mà còn là biểu tượng của hy vọng và quyết tâm trong cuộc sống. |
| Lý Thông | - Lý Thông, với tâm trí tàn ác và âm mưu lợi ích riêng, không ngừng âm mưu để loại bỏ Thạch Sanh. Từ lần này đến lần khác, anh ta luôn tìm cách để đưa Thạch Sanh vào những tình huống nguy hiểm và gieo rắc những cạm bẫy đầy chết người. Ông muốn giết chết Thạch Sanh ngay trong hang động đen tối, nơi mà anh ta biết rằng sức mạnh của mình sẽ được tối ưu hóa. - Ý đồ của Lý Thông không chỉ dừng lại ở việc loại bỏ Thạch Sanh, mà còn mạnh mẽ hơn khi anh ta muốn lấy công chúa làm vợ, biến nàng trở thành một phù thủy độc ác, đồng thời muốn xây dựng một đế chế phù ma dưới sự thống trị của mình. | - Nhân vật Lý Thông được biểu diễn như một nhân vật phản diện đích thực, đại diện cho sự mưu mô và tâm hồn nham hiểm. Anh ta là biểu tượng của những con người độc ác và tham vọng, sẵn lòng vì vinh quang và quyền lực mà bất kỳ hành động nào cũng có thể. - Với tâm trí thông minh và âm mưu, Lý Thông không ngừng mưu mô và hành động để đạt được mục tiêu cá nhân của mình. Anh ta sẵn lòng lợi dụng mọi người và cả những biến cố xấu xa nhất để đạt được những mục đích ích kỷ của mình, không màng đến hậu quả và những tổn thất mà anh ta gây ra. - Với vẻ ngoài lịch lãm và tinh tế, Lý Thông khéo léo che giấu bản chất độc ác và đầy âm mưu của mình. Anh ta là biểu tượng của sự tham vọng không biên giới, luôn muốn đạt được vinh quang và phú quý bằng mọi cách có thể, kể cả bằng những hành động tàn ác và bất nhân. |
Câu 7. Kết thúc truyện, Thạch Sanh được nhà vua gả công chúa và nhường ngôi. Qua cách kết thúc này, tác giả dân gian muốn thể hiện điều gì?
Trả lời:
- Kết thúc của câu chuyện Thạch Sanh thật sự là một kết thúc có hậu và đầy ý nghĩa. Thạch Sanh cuối cùng đã chiến thắng mọi thử thách và đạt được ước mơ của mình khi lấy được công chúa làm vợ. Đồng thời, mẹ con Lý Thông - biểu tượng của sự tàn ác và tham vọng - đã bị trừng phạt, là một bài học rõ ràng về sự công bằng và đền đáp cho những hành động xấu xa.
- Trong kết thúc này, chúng ta thấy rõ ước mơ về công lý xã hội của nhân dân, nơi mà sức mạnh của cái thiện và lòng nhân ái luôn được thắng lợi. Thạch Sanh, với tấm lòng hiền lành và lòng trung hiếu, là hiện thân của vẻ đẹp toàn mỹ và lý tưởng, luôn đấu tranh chống lại cái ác và xấu xa để bảo vệ những người dân lương thiện. Mọi hành động của anh đều hướng đến mục tiêu cuộc sống thanh bình và tốt đẹp cho nhân dân.
Xem thêm: Cảm nhận về chi tiết tiếng đàn thần trong truyện Thạch Sanh
