1. Soạn văn 6 kết nối tri thức (Bài 1: Tôi và các bạn)
Soạn bài Bài học đường đời đầu tiên
Câu 1 trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Câu chuyện được kể bằng lời của nhân vật Dế Mèn theo ngôi thứ nhất.
Câu 2 trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
- Một số chi tiết miêu tả Dế Mèn khiến em liên tưởng tới đặc điểm của con người:
+ Chàng dế thanh niên cường tráng.
+ Cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi.
+ Đi bách bộ.
+ Đi đứng oai vệ.
+ Khi tôi to tiếng thì ai cũng nhịn, không ai đáp lại.
+ Quát chị Cào Cào, ngứa chân đá anh Gọng Vó.
+ Tôi càng tưởng tôi là tay ghê gớm, có thể sắp đứng đầu thiên hạ.
- Lối miêu tả này thường được sử dụng ở loại truyện đồng thoại.
Câu 3 trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Cách Dế Mèn tự miêu tả và đánh giá về bản thân ở phần một rất tự tin nhưng em không thích vì anh ta cũng rất kiêu ngạo. Em thấy tính cách của Dế Mèn rất hiếu thắng hay bắt nạt kẻ yếu.
Câu 4 trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
- Dế Mèn đã lên mặt dạy đời Dế Choắt về cách xây tổ.
- Nhưng khi Dế Choắt nhờ giúp đỡ thì Dế Mèn từ chối thẳng thừng không bận tâm.
- Những lời nói đó thể hiện thái độ ngạo mạn, kiêu căng, coi thường người khác, chỉ biết nghĩ cho mình.
Câu 5 trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
- Chứng kiến cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đã có những cảm xúc, suy nghĩ: Hốt hoảng → Hối hận → Thương Dế Choắt, ăn năn tội mình.
- Những cảm xúc, suy nghĩ đó cho thấy Dế Mèn bắt đầu nhìn nhận lại hành động của bản thân, chỉnh đốn lại lối cư xử của mình.
Câu 6 trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Theo em, từ những trải nghiệm đáng nhớ, Dế Mèn đã rút ra bài học lối cư xử ngạo mạn, thói quen hay bắt nạt kẻ yếu, lối sống ích kỉ; biết quan tâm đến mọi người hơn, cử xử đúng đắn có chừng mực,…
Câu 7 trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
- Nhân vật Dế Choắt là một người yếu đuối, chậm chạp, luôn đau ốm, gầy gò, nhút nhát, thể hình có nhiều khuyết điểm.
- Nếu gặp một người bạn có đặc điểm giống như Dế Choắt, em sẽ quan tâm, hỏi hạn, giúp đỡ bạn những gì mà bạn không làm được, không dè bỉu chê bai bạn,…
Viết kết nối với đọc
Đề bài (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1):
Tôi là Dế Choắt, hàng xóm sống bên cạnh nhà Dế Mèn. Tôi sinh ra đã ốm yếu nên có nhờ anh Dế Mèn xây một lối sang nhà anh ý để chay khi có chuyện nhưng bị từ chối. Trái ngược với tôi, Dế Mèn vô cùng khỏe khoắn, cao lớn thế nhưng tính tình kiêu ngạo, ích kỉ. Một hôm anh trêu chị Cốc và tôi chịu đòn thay anh ý. Sau sự kiện đó, Dế Mèn đã vô cùng ăn năn hối lỗi.
2. Soạn văn 6 kết nối tri thức (Bài 2: Gõ cửa trái tim)
Soạn bài Chuyện cổ tích về loài người
Câu 1 trang 43 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Những căn cứ để xác định Chuyện cổ tích về loài người là một bài thơ:
- Mượn tự sự bộc lộ cảm xúc, tình cảm yêu thương dành cho trẻ.
- Mỗi dòng có 5 tiếng, sắp xếp theo khổ và không giới hạn.
- Sử dụng vần chân.
- Ngắt nhịp 3/2 hoặc 2/3, tạo âm điệu nhịp nhàng.
Câu 2 trang 43 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Trong tưởng tượng của nhà thơ, thế giới đã biến đổi sau khi trẻ con ra đời:
- Có ánh sáng mặt trời, cây cỏ, hoa lá, chim, sông biển,…
- Xuất hiện màu sắc: xanh, đỏ, trắng,…
- Có âm thanh: chim hót, làn gió, tiếng hát, câu chuyện kể,…
- Có mẹ, bà, bố, trường lớp,…
→ Nâng đỡ, nuôi dưỡng trẻ con về thể chất, tâm hồn.
Câu 3 trang 43 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Chỉ có mẹ mới đem đến được cho trẻ tình yêu thương của mẹ thông qua chăm sóc ân cần, qua lời ru. Nhắn nhủ về cách sống đẹp: biết yêu thương, chia sẻ, nhân ái, thủy chung,…
Câu 4 trang 43 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Bà đã kể:
- Tấm Cám, Thạch Sanh: ước mơ về công bằng, người hiền gặp lành, kẻ ác bị trừng trị.
- Cóc kiện trời: sức mạnh đoàn kết.
- Nàng tiên ốc, Ba cô tiên: Lạc quan, tin tưởng điều tốt đẹp.
-> Bài học triết lí sống nhận hậu, bồi đắp tâm hồn trẻ thơ.
Câu 5 trang 43 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Theo cách nhìn của trẻ thơ, điều bố dành cho trẻ có gì khác so với điều bà và mẹ dành cho trẻ là sự hiểu biết về cuộc sống, trưởng thành về trí tuệ.
Câu 6 trang 43 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Trong khổ thơ cuối, hình ảnh trường lớp và thầy giáo hiện lên qua những điều thân thương, bình dị như chữ viết, ghế, bàn, lớp học, bảng, phấn… mang đến những bài học giúp trẻ thơ trưởng thành.
Câu 7 trang 43 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Nhan đề gợi cho em việc khai thác yếu tố tự sự, những câu chuyện tưởng tượng về sự xuất hiện của loài người để suy nguyên, giải thích mang màu sắc hoang đường.
Câu 8 trang 43 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
- Giống ở chỗ là có nhiều yếu tố hoang đường, kì ảo. Khác ở chỗ trẻ con được sinh ra trước, là trung tâm của vũ trụ, còn những người, sự vật còn lại sinh ra để che chở, bảo bọc, yêu thương giúp trẻ con trưởng thành.
- Sự khác biệt ấy đem lại lời nhắn nhủ tới mọi người hãy yêu thương nhau, trẻ con là tương lai nền cần được chăm sóc, dậy dỗ nuôi dưỡng để trưởng thành, còn trẻ thơ phải trân trọng, yêu thương những người thân.
Viết kết nối với đọc
Đề bài (trang 43 SGK Ngữ văn 6 tập 1):
Em thích nhất là khổ thơ đầu tiên. Khung cảnh trái đất chỉ có toàn trẻ em mang đến cho em sự sợ hãi. Khi mà không có cây cối hay thậm chí một ai khác. Toàn không gian được bao trùm bởi một màu đen huyền bí. Mọi thứ đều trần trũi, không có ai bảo vệ, che chở cho đứa trẻ.
3. Soạn văn 6 kết nối tri thức (Bài 3: Yêu thương và chia sẻ)
Soạn bài Gió lạnh đầu mùa
Câu 1 trang 73 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Người kể ngôi thứ ba.
Câu 2 trang 73 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
- Nhà Sơn giàu, còn các nhỏ nghèo nhưng Sơn và chị vẫn thân mật chơi đùa với các bạn;
- Hăm hở chạy về nhà lấy áo đem cho Hiên.
-> Lòng nhân hậu, trong sáng của trẻ thơ.
Câu 3 trang 73 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
- Khi nghe mẹ và vú trò chuyện về chiếc áo bông cũ của Duyên: nhớ em, cảm động và thương nhớ em…
- Khi Sơn nhớ ra cuộc sống nghèo khổ của mẹ con Hiên: động lòng thương như ban sáng Sơn thương nhớ em Duyên…
-> Sơn giàu tình cảm, giàu trắc ẩn, biết quan tâm và yêu thương mọi người.
Câu 4 trang 73 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Sơn thấy trong lòng tự nhiên thấy ấm áp vui vui → Sự vui vẻ, hạnh phúc khi trao tặng yêu thương, chia sẻ tới mọi người.
Câu 5 trang 73 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Theo em thì không bởi vì Sơn là một em nhỏ ngây thơ sợ mẹ mắng và Sơn hiểu mẹ rất quý chiếc áo đấy nên mới đi đòi lại.
Câu 6 trang 73 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
- Mẹ Hiên tuy nghèo khổ nhưng cư xử đứng đắn, tự trọng khi trả lại áo.
- Mẹ Sơn điều kiện khá giả, cư xử nhân hậu, tế nhị khi cho tiền may áo khác.
Câu 7 trang 73 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
Em thích những đoạn văn này vì chúng giúp em hiểu thiên nhiên, khung cảnh đang diễn ra, đó cũng là lí do Sơn hành động như thế và thấy được cảm nhận tinh tế trong tâm hồn Sơn.
Câu 8 trang 74 SGK Ngữ văn 6 tập 1:
*Giống: Hoàn cảnh nghèo khổ, quần áo rách rướm…
*Khác:
- Cô bé bán diêm:
+ Mồ côi mẹ, phải tự kiếm sống.
+ Không có ai để chia sẻ.
+ Không nhận được yêu thương.
- Hiên:
+ Mồ côi cha, không phải tự đi kiếm ăn.
+ Có bạn bè chơi đùa cùng.
+ Nhận được sự quan tâm của nhà Sơn.
Viết kết nối với đọc
Đề bài (trang 74 SGK Ngữ văn 6 tập 1):
Sơn là một nhân vật đầy thú vị. Trong Sơn có sự nhạy cảm tinh tế qua cách cậu quan sát vạn vật xung quanh. Cách thiên nhiên chuyển mình cũng được Sơn cảm nhận trọn vẹn đầy đủ. Không chỉ vậy, Sơn còn là một cậu bé tràn đầy lòng nhân ái. Khi thấy Hiên rách rưới, Sơn buồn thương nên đã đem chiếc áo của Duyên tặng cho Hiên. Vì quá muốn giúp đỡ Hiên nên cậu không để ý đến hậu quả sẽ bị mẹ trách móc. Tuy còn nhỏ nhưng Sơn vẫn sáng ngời bởi tầm lòng nhân hậu của mình.
Quý khách có thể đọc thêm bài viết liên quan cùng chủ đề như sau: Soạn bài Sự tích Hồ Gươm Cánh Diều Ngữ văn lớp 6
