Mục đích cấp biển kiểm soát cho xe cơ giới là nhằm quản lý các phương tiện giao thông trong một khu vực, kiểm tra tính hợp pháp của loại xe đó,...

Quy định về biển số xe nằm trong Điều 53 và Điều 54 Luật Giao thông đường bộ năm 2008. Về mặt hình thức, biển số xe được quy định như sau: biển số xe làm bằng chất liệu kim loại, có màng phản quang, có kỹ hiệu bảo mật Công an được đóng chìm do Bộ Công an cấp phép. Đối với xe ô tô phải được gắn hai biển số (trường hợp do thiết kế đặc thù không gắn được hai biển cần đề xuất với cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện việc đăng ký biển số xe). 

Các ký hiệu trên biển số xe lần lượt là:

- Hai chữ số đầu: là ký hiệu của địa phương đăng ký xe, bao gồm hai chữ số từ 11 đến 99 ;

- Hai chữ cái tiếp theo: là số seri, bao gồm các chữ cái từ A đến Z, có thể thêm số tự nhiên từ 1 đến 9;

- Nhóm chữ số cuối cùng: là thứ tự đăng ký xe bao gồm các chữ số tự nhiên.

 

1. Tại sao lại có hiện tượng ô tô, xe máy có trùng biển số xe?

Theo đúng quy định của pháp luật, với ý nghĩa đặc thù của biển số xe là việc phân biệt và quản lý các loại xe cơ giới. Cho nên, việc trùng tất cả các chữ số, chữ cái và ký hiệu trong biển số xe là điều không thể. Biển kiểm soát xe cơ giới ở mỗi địa phương sẽ được phân biệt bởi một chữ số, chữ cái riêng và xe tại địa phương đó sẽ được cấp biển theo thứ tự đăng ký. Chỉ có trường hợp trùng thứ tự đăng ký tại các địa phương khác mà thôi. Nếu như gặp phải một biển số xe giống hệt nhau từ chữ số ký hiệu của địa phương, số seri đến thứ tự đăng ký thì đây là trường hợp một trong hai xe mang số biển kiểm kiểm soát đó có dấu hiệu vi phạm pháp luật. 

Trên thực tế, có rất nhiều trường hợp gặp phải tình trạng đó, nguyên nhân do việc làm biển kiểm soát "giả", không do cơ quan có thẩm quyền cấp để xe lưu thông trên đường. Gần đây, theo thống kê trên các phương tiện thông tin đại chúng, cơ quan chức năng đã nhận được hiểu trường hợp phản ánh về việc sử dụng biển số "giả" trùng với một biển số xe được đăng ký hợp pháp do cơ quan công an cấp. Thâm chí, có trường hợp chủ sở hữu của phương tiện có đăng ký biển số xe tại cơ quan công an nhận được thông báo, quyết định phạt nguội về các lỗi vi phạm luật giao thông mà không phải phương tiện của mình, do mình gây ra. 

Theo quy định của pháp luật, việc sử dụng những loại biển số không do cơ quan nhà  nước có thẩm quyền cấp sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định của Nghị định số 100/2019/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt và Nghị định số 123/2021/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định quy định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong một số lĩnh vực hàng hải; Giao thông đường bộ, đường sắt; Hàng không dân dụng.

 

2. Quy định về xử phạt hành chính khi sử dụng biển số xe giả

- Đối với xe máy:

Theo quy định tại điểm k khoản 5 Điều 30 Nghị định số 100/2019/NĐ-CP quy định hành vi đưa phương tiện không gắn biển số (đối với loại xe có quy định phải gắn biển số) tham gia giao thông; đưa phương tiện gắn biển số không đúng với Giấy đăng ký xe hoặc gắn biển số không do cơ quan có thẩm quyền cấp  tham gia giao thông sẽ bị phạt tiền ở mức 800.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với cá nhân và từ 1.600.000 đồng đến 4.000.000 đồng đối với tổ chức là chủ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự xe mô tô.

Ngoài ra việc lăp đặt, sử dụng các thiết bị thay đổi biển số xe trên xe trái với quy định cũng sẽ bị xử phạt với mức phạt nêu trên.

- Đối với ô tô:

Theo quy định tại điểm g khoản 8 Điều 30 Nghị định 100/2019/NĐ-CP được sửa đổi bởi điểm h khoản 17 Điều 2 Nghị định 123/2021/NĐ-CP, quy định việc đưa phương tiện không gắn biển số (đối với loại xe có quy định phải gắn biển số) tham gia giao thông; đưa phương tiện gắn biển số không đúng với giấy phép lái xe hoặc gắn biển số không do cơ quan có thẩm quyền cấp  (kể cả rơ moóc và sơ mi rơ moóc) tham gia giao thông sẽ bị xử phạt hành chính từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với tổ chức là chủ xe ô tô, máy kéo, xe máy chuyên dùng và các loại xe tương tự xe ô tô.

Ngoài ra, việc lăp đặt, sử dụng các thiết bị thay đổi biển số xe trên xe trái với quy định cũng xẽ bị xử phạt với mức phạt nêu trên.

 

3. Người sản xuất, buôn bán biển số xe giả sẽ bị xử lý ra sao?

Bên cạnh việc, sử dụng biển số xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp thì đối tượng sản xuất trái phép các loại biển số xe cũng sẽ bị xử phạt theo quy định tại Điều 29 Nghị định 100/2019/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 16 Điều 2 Nghị định số 123/2021/NĐ-CP), quy định về xử phạt hành vi sản xuất, bán biển số phương tiện giao thông cơ giới đường bộ trái phép sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với cá nhân và từ 20.000.000 đồng đến 24.000.000 đồng đối với tổ chức.

 

4. Cách phân biệt các loại biển số xe

- Biển số xe nền trắng, chữ và số màu đen được cấp cho doanh nghiệp, Ban quản lý dự án thuộc doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, xã hội nghề nghiệp, xe của đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, xe của Trung tâm đào tạo sát hạch lái xe và cá nhân.

- Xe có nền màu xanh, chữ và số màu trắng được cấp cho xe của các cơ quan của Đảng, văn phòng Chủ tịch nước, văn phòng Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội, văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp, các Ban chỉ đạo Trung ương, Công an nhân dân, Tòa án, Viện kiểm sát nhân dân, các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban an toàn giao thông quốc gia, Các cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện, các tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập, ban quản lý dự án có chức năng quản lý Nhà nước.

- Biển số xe nền màu vàng chữ màu đỏ được cấp cho xe của khu kinh tế - thương mại đặc biệt hoặc kinh tế cửa khẩu quốc tế theo quy định của Chính phủ.

- Biển số xe có chức NG màu đỏ được cấp cho cơ quan lãnh sự quán, cơ quan đại diện ngoại giao, nhân viên nước ngoài mang chứng minh thư ngoại giao của cơ quan đó.

- Biển số màu trắng, số và chữ màu đen có ký hiệu QT được cấp cho xe của các tổ chức quốc tế, nhân viên mang chứng minh thư ngoại giao của tổ chức đó.

- Biển số xe màu trắng, số và chữ màu đen có ký hiệu CV cấp cho nahan viên hành chính kỹ thuật mang chứng minh thư công vụ của các cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự, tổ chức quốc tế.

- Biển số xe màu trắng, số và chữ màu đen có ký hiệu NN cấp cho xe của tổ chức, văn phòng đại diện, cá nhân nước ngoài.

- Biển số xe màu đỏ được cấp cho các loại xe thuộc quản lý của lực lượng quân đội nhân dân.