Trả lời:
1. Cơ sở pháp lý:
Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017
2. Luật sư tư vấn:
Gần đây, xuất hiện một vụ việc xảy ra ở Hải Phòng liên quan đến một người tài xế do tránh 2 cô gái bị ngã xe trên đường nên đã dũng cảm bẻ tay lái vào lề đường. Mặc dù không gây thương tích cho 2 cô gái nhưng đã gây tổn thất cho người khác và cho chính mình. Ước tính số tiền phải bồi thường lên đến 230 triệu đồng, một số tiền không nhỏ đối với người tài xế này. Điều đáng nói ở đây là 2 cô gái sau khi được người tài xế bẻ lái cứu nguy ngay sau đó đã rời khỏi hiện trường, đến nay vẫn chưa có những lời hỏi han, cảm ơn tới người tài xế. Được biết, người tài xế có tên Đỗ Văn Tiến, trú tại xã Kỳ Sơn, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng. Vậy, theo những quy định của pháp luật, anh Tiến có nghĩa vụ phải bồi thường hay không ?
Theo quy định của pháp luật hiện hành, cụ thể là ở Điều 23 Bộ luật hình sự sửa đổi 2017 về tình thế cấp thiết
Điều 23. Tình thế cấp thiết
1. Tình thế cấp thiết là tình thế của người vì muốn tránh gây thiệt hại cho quyền, lợi ích hợp pháp của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà không còn cách nào khác là phải gây một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa.
Hành vi gây thiệt hại trong tình thế cấp thiết không phải là tội phạm.
2.Trong trường hợp thiệt hại gây ra rõ ràng vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết, thì người gây thiệt hại đó phải chịu trách nhiệm hình sự.
Có thể thấy, hành động bẻ lái tránh gây nguy hiểm đến tính mạng hai cô gái của anh Tiến đã thuộc tình thế cấp thiết. Bởi pháp luật Việt Nam luôn coi mạng sống của con người trên giá trị tài sản. Tình thế cấp thiết là trường hợp mà một người, đứng trước việc sẽ gây thiệt hại cho mình hoặc người khác mà không còn cách nào khác ngoài việc gây một thiệt hại khác nhỏ hơn. Do đó, việc hy sinh tài sản của mình và của người khác ở một mức độ vừa phải như trường hợp của anh Tiến có thể coi là hành vi thuộc phạm vi của tình thế cấp thiết.
Như vậy, nói về trách nhiệm hình sự đương nhiên anh Tiến không được coi là tội phạm, do đó không phải chịu trách nhiệm hình sự. Ở vụ việc trên, khi 2 cô gái bất ngờ ngã ra đường, khi đó xe tải của a Tiến đang điều khiển đang đi với vận tốc khoảng 30km/h, chỉ cách các cô gái khoảng 3-4m, việc ngay lập tức bẻ lái cho thấy anh Tiến đã không ngần ngại đặt bản thân vào nguy hiểm để cứu sống 2 cô gái. Bởi khi bẻ lái như vậy, với việc đang chở tới 7 khối đá rất có thể sẽ nguy hiểm đến tính mạng của người tài xế. Có thể thấy hành vi của anh Tiến là một hành vi xét trên khía cạnh xã hội là hành vi có ích, cần phải được tuyên dương.
Đối với trách nhiệm bồi thường thiệt hại về tài sản do hành động bẻ lái của anh Tiến, pháp luật cũng đã có những quy định cụ thể trong Bộ luật dân sự 2015.
Điều 601. Bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra
1. Nguồn nguy hiểm cao độ bao gồm phương tiện giao thông vận tải cơ giới, hệ thống tải điện, nhà máy công nghiệp đang hoạt động, vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất độc, chất phóng xạ, thú dữ và các nguồn nguy hiểm cao độ khác do pháp luật quy định.
Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải vận hành, sử dụng, bảo quản, trông giữ, vận chuyển nguồn nguy hiểm cao độ theo đúng quy định của pháp luật.
2. Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra; nếu chủ sở hữu đã giao cho người khác chiếm hữu, sử dụng thì người này phải bồi thường, trừ trường hợp có thoả thuận khác.
3. Chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, trừ trường hợp sau đây:
a) Thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại;
b) Thiệt hại xảy ra trong trường hợp bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Theo quy định này, xe tải mà anh Tiến điều khiển là một nguồn nguy hiểm cao độ, tức là những vật có thể gây ra nguy hiểm ở mức độ cao và tần suất cao. Tuy nhiên đây lại là trường hợp tình tế cấp thiết, do đó anh Tiến - người sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ sẽ không phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, để tránh những rắc rối, anh Tiến và các bên bị thiệt hại cũng như gia đình 2 cô gái nên thỏa thuận với nhau về việc bồi thường một phần nào đó thiệt hại.
Về phần hai cô gái, xét về lý thì không thể quy cho hai người trách nhiệm phải bồi thường thiệt hại được bởi họ cũng là nạn nhân trong một tình huống không mong muốn. Tuy nhiên nếu xét về tình, thiết nghĩ hai cô gái này cũng cần có những hành động hỏi thăm, cảm ơn và hỗ trợ anh Tiến trong việc thu xếp bồi thường thiệt hại nếu có thỏa thuận.
Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ Luật sư tư vấn pháp luật Dân sự về trách nhiệm bồi thường, gọi: 1900.6162 để được giải đáp.
Rất mong nhận được sự hợp tác!
Trân trọng./.
Bộ phận tư vấn pháp luật Dân sự - Công ty luật Minh Khuê
