1. Đạt danh hiệu Gia đình văn hóa cần đạt chuẩn bao nhiêu điểm?

Theo quy định của Nghị định 122/2018/NĐ-CP, thang điểm tối đa làm căn cứ xét công nhận danh hiệu Gia đình văn hóa là 100 điểm. Thang điểm này áp dụng cho cả danh hiệu Gia đình văn hóa và Khu dân cư văn hóa.

Trong đó, Điều 5 của Nghị định 122/2018/NĐ-CP quy định rõ nhất về thang điểm và cách chấm điểm cho danh hiệu Gia đình văn hóa và Khu dân cư văn hóa. Điều này đề cập đến thang điểm tối đa là 100 điểm và yêu cầu rằng tổng điểm của mỗi tiêu chuẩn quy định tại Điều 6 và Điều 12 của Nghị định này không dưới 50% số điểm tối đa.

Một số tiêu chuẩn cụ thể được quy định tại Điều 6 về tiêu chuẩn của danh hiệu Gia đình văn hóa. Các tiêu chuẩn này bao gồm:

Gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước:

- Tuân thủ các quy định của pháp luật, không bị xử lý kỷ luật tại nơi làm việc và học tập.

- Chấp hành hương ước, quy ước của cộng đồng nơi cư trú.

- Treo Quốc kỳ trong những dịp lễ, sự kiện chính trị theo quy định.

Gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ; tương trợ giúp đỡ mọi người trong cộng đồng:

- Mối quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ và thủy chung.

- Tham gia các chính sách dân số và bảo hiểm y tế.

- Nếp sống lành mạnh, văn minh, ứng xử có văn hóa trong gia đình và cộng đồng.

Tổ chức lao động, sản xuất, kinh doanh, công tác, học tập đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả:

- Kinh tế gia đình ổn định và phát triển từ nguồn thu nhập chính đáng.

- Tham gia các chương trình phát triển kinh tế và văn hóa - xã hội của địa phương.

- Trẻ em được đưa đến trường và gia đình sử dụng nước sạch.

Những tiêu chuẩn này được chấm điểm và tổng điểm phải đạt ít nhất 50% số điểm tối đa để được công nhận danh hiệu Gia đình văn hóa. Điều này thể hiện một tiêu chí khá chặt chẽ và đồng bộ để đảm bảo rằng các gia đình đạt được danh hiệu này thực sự là những gia đình mẫu mực về mọi mặt

2. Ai có thẩm quyền xây dựng thang điểm Gia đình văn hóa?

Thang điểm đóng vai trò quan trọng trong quá trình bình xét danh hiệu Gia đình văn hóa, theo quy định của Nghị định 122/2018/NĐ-CP. Theo khoản 2 Điều 20 của nghị định này, trách nhiệm xây dựng thang điểm thuộc về Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Quy định rõ ràng, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm xây dựng thang điểm dựa trên các tiêu chuẩn, tiêu chí và cách chấm điểm được quy định trong Nghị định. Điều này đồng nghĩa với việc quyền quyết định về thang điểm không được tập trung một cách tuyến tính từ cấp trung ương mà chuyển giao cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố để đảm bảo tính linh hoạt và phản ánh đúng điều kiện thực tế của địa phương.

Quá trình xây dựng thang điểm đòi hỏi sự chặt chẽ và công bằng để đảm bảo rằng các gia đình văn hóa được đánh giá dựa trên các tiêu chí phản ánh đầy đủ và chính xác về đời sống gia đình, giáo dục, văn hóa, và các khía cạnh khác của cuộc sống hàng ngày. Điều này còn giúp bảo đảm rằng danh hiệu Gia đình văn hóa được trao đúng với những gia đình xứng đáng và thật sự đạt được những thành tựu tích cực trong việc duy trì và phát triển các giá trị văn hóa, giáo dục con cái, và tạo dựng môi trường sống tích cực cho cộng đồng

3. Thành phần tổ chức chấm điểm khi bình xét Gia đình văn hóa

Thành phần tổ chức chấm điểm dựa trên thang điểm áp dụng cho bình xét Gia đình văn hóa, theo quy định của Nghị định 122/2018/NĐ-CP, được chi tiết rõ trong khoản 2 Điều 9 của nghị định.

Cuộc họp bình xét và tổ chức chấm điểm được Trưởng khu dân cư triệu tập và có sự tham gia của một số đại diện quan trọng, đảm bảo tính đa ngành và đa tổ chức. Thành phần này bao gồm:

- Cấp ủy: Đây là đại diện cấp cao của địa phương, có trách nhiệm lãnh đạo và quản lý các hoạt động xã hội, văn hóa tại địa phương.

- Trưởng khu dân cư: Nắm giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức và quản lý các hoạt động của khu dân cư, đồng thời đóng vai trò chủ trì trong cuộc họp và quá trình chấm điểm.

- Trưởng ban Công tác Mặt trận: Có trách nhiệm liên kết và tổ chức các hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, góp phần tích cực vào việc xây dựng và phát triển cộng đồng.

- Đại diện các ngành, tổ chức đoàn thể: Bao gồm các đại diện của các ngành chức năng và tổ chức đoàn thể tại địa phương, nhằm đảm bảo tính chất đa ngành và đa chiều trong quá trình chấm điểm.

- Đại diện hộ gia đình trong danh sách được bình xét: Thành viên quan trọng nhất, là người đại diện cho gia đình đang được xem xét. Sự tham gia của họ đảm bảo rằng quyết định được đưa ra dựa trên thông tin đầy đủ và chính xác về cuộc sống gia đình.

Với thành phần đa dạng này, quá trình chấm điểm trở nên minh bạch và công bằng, đồng thời phản ánh đúng đắn về đời sống và đóng góp của gia đình đối với sự phát triển cộng đồng

4. Những trường hợp nào không được xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa

Nghị định 122/2018/NĐ-CP quy định một số trường hợp không xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa, chú trọng vào những hành vi vi phạm nghiêm trọng của các thành viên trong gia đình. Cụ thể, có 07 trường hợp mà nếu thành viên gia đình vi phạm, gia đình sẽ không được xem xét để được tặng danh hiệu Gia đình văn hóa.

- Vi phạm hình sự hoặc hành vi bị xử lý hành chính: Gia đình không được xét tặng danh hiệu nếu có thành viên vi phạm pháp luật và bị xử lý theo hình thức hình sự hoặc áp dụng biện pháp xử lý hành chính theo quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính.

- Không hoàn thành nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ nộp thuế: Nếu có thành viên trong gia đình không thực hiện đầy đủ và đúng các nghĩa vụ quân sự và nộp thuế, gia đình sẽ không đủ điều kiện để xét tặng danh hiệu.

- Vi phạm trong lĩnh vực xây dựng, phòng cháy, chữa cháy và bảo vệ môi trường: Nếu có thành viên tham gia xây dựng vi phạm, hoặc có hành vi vi phạm về phòng cháy, chữa cháy, và bảo vệ môi trường, gia đình sẽ bị loại trừ khỏi danh sách xét tặng.

- Hôn nhân cận huyết thống: Thành viên trong gia đình kết hôn cận huyết thống sẽ là một nguyên nhân không cho phép gia đình đó được xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa.

- Bạo lực gia đình bị xử phạt hành chính: Nếu có thành viên thực hiện hành vi bạo lực gia đình và bị xử phạt hành chính, gia đình sẽ không được xét tặng danh hiệu.

- Mắc các tệ nạn xã hội, ma túy, mại dâm, trộm cắp, tổ chức đánh bạc hoặc đánh bạc: Gia đình không được xét tặng danh hiệu nếu có thành viên mắc các tệ nạn xã hội như ma túy, mại dâm, hoặc tham gia vào các hoạt động đánh bạc.

- Tham gia tụ tập đông người gây mất an ninh trật tự, an toàn xã hội: Nếu có thành viên tham gia các hoạt động tụ tập đông người gây mất an ninh trật tự và an toàn xã hội, gia đình sẽ không được xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa.

Những quy định này nhằm đảm bảo rằng danh hiệu Gia đình văn hóa được trao cho những gia đình thực sự đáng giá và tích cực đóng góp vào sự phát triển xã hội và văn hóa