1. Giới thiệu các loại trách nhiệm người chủ phải chịu khi thú cưng gây thiệt hại

Nuôi thú cưng mang đến niềm vui và sự đồng hành cho nhiều người. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, việc nuôi thú cưng cũng tiềm ẩn những nguy cơ gây thiệt hại cho người khác và cộng đồng. Do đó, việc tìm hiểu về các trách nhiệm mà người chủ vật nuôi có thể phải gánh chịu là vô cùng quan trọng.

Thú cưng gây thiệt hại ngày càng trở nên phổ biến. Các vụ việc liên quan đến chó, mèo cắn người, tấn công gia súc, phá hoại tài sản,... xảy ra thường xuyên, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tinh thần và tài sản của người khác.

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, người chủ vật nuôi có thể phải chịu trách nhiệm về các thiệt hại do vật nuôi gây ra, bao gồm:

- Trách nhiệm dân sự: Bồi thường thiệt hại về tài sản, sức khỏe cho người bị hại do vật nuôi gây ra. Ví dụ: Chi phí y tế, sửa chữa tài sản,….

- Trách nhiệm hành chính: Phạt tiền hoặc xử phạt hành chính khác theo quy định của pháp luật. Ví dụ: Vi phạm quy định về tiêm phòng, rọ mõm, đeo xích cho chó,...

- Trách nhiệm hình sự: Trong trường hợp vật nuôi gây ra hậu quả nghiêm trọng như: Cắn người đến chết, gây thương tích nặng,... người chủ có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, người chủ vật nuôi cũng có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu không thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo đảm an toàn cho người khác khi nuôi dưỡng vật nuôi.

Nuôi thú cưng là một niềm vui nhưng cũng đi kèm với trách nhiệm. Việc hiểu rõ về các trách nhiệm mà người chủ có thể phải gánh chịu sẽ giúp cho chúng ta có ý thức hơn trong việc nuôi dưỡng và quản lý vật nuôi, góp phần bảo đảm an toàn cho cộng đồng.

 

2. Phân loại trách nhiệm người chủ phải chịu khi thú cưng gây thiệt hại

Sau đây là phân loại trách nhiệm của chủ vật nuôi khi vật nuôi gây thiệt hại:

* Trách nhiệm dân sự (khoản 4 Điều 66 Luật Chăn nuôi 2018 và Điều 591 và Điều 603 Bộ luật Dân sự 2015):

- Khái niệm: Là trách nhiệm bồi thường thiệt hại về vật chất và tinh thần cho người bị hại do vật nuôi gây ra.

- Đặc điểm:

+ Áp dụng trong trường hợp chủ ý hoặc vô ý.

+ Chủ sở hữu hoặc người sử dụng vật nuôi đều có thể phải chịu trách nhiệm.

+ Mức bồi thường được xác định dựa trên thiệt hại thực tế và tổn thất tinh thần của người bị hại.

- Ví dụ:

+ Chó cắn người gây thương tích, phải bồi thường chi phí y tế, tổn thất tinh thần.

+ Mèo làm hỏng tài sản, phải bồi thường giá trị tài sản bị hư hỏng.

* Trách nhiệm hình sự (khoản 1 Điều 128 và Điều 295 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017):

- Khái niệm: Là trách nhiệm phải chịu các biện pháp trừng phạt hình sự do cố ý gây thiệt hại nghiêm trọng cho người khác bằng vật nuôi.

- Đặc điểm:

+ Chỉ áp dụng trong trường hợp cố ý gây thiệt hại.

+ Hậu quả thiệt hại phải nghiêm trọng như: gây thương tích nặng, tử vong,...

+ Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây thương tích, tổn hại sức khỏe,...

- Ví dụ:

+ Sử dụng chó, mèo tấn công người khác.

+ Huấn luyện chó, mèo tấn công người khác.

- Lưu ý:

+ Việc phân loại trách nhiệm cụ thể trong từng trường hợp cần dựa trên các yếu tố như: mức độ lỗi của chủ nuôi, tính chất và mức độ thiệt hại gây ra,...

+ Chủ nuôi cần nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc quản lý và nuôi dưỡng vật nuôi, đảm bảo an toàn cho cộng đồng.

+ Ngoài ra, người bị hại cũng có quyền khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

Việc phân loại trách nhiệm của chủ vật nuôi khi vật nuôi gây thiệt hại giúp cho việc xử lý các vi phạm được rõ ràng, công bằng và đảm bảo tính răn đe. Chủ nuôi cần ý thức được trách nhiệm của mình và thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo đảm an toàn cho người khác khi nuôi dưỡng vật nuôi.

 

3. Các trường hợp thú cưng gây thiệt hại cụ thể

Các trường hợp cụ thể về trách nhiệm của chủ vật nuôi khi vật nuôi gây thiệt hại bao gồm các trường hợp sau:

* Thú cưng tấn công người:

- Trách nhiệm dân sự: Chủ vật nuôi phải bồi thường chi phí y tế, tổn thất tinh thần và các thiệt hại khác cho người bị hại do vật nuôi tấn công gây ra.

- Trách nhiệm hình sự:

+ Trường hợp chủ có hành vi kích động, chủ ý thả rông vật nuôi tấn công người, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây thương tích hoặc cố ý gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.

+ Mức độ hình phạt sẽ phụ thuộc vào tính chất, mức độ nghiêm trọng của hành vi và hậu quả gây ra.

- Ví dụ:

+ Chó cắn người gây thương tích nặng, chủ phải bồi thường chi phí y tế, tổn thất tinh thần và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây thương tích.

+ Mèo tấn công trẻ em, gây tổn thương tinh thần, chủ phải bồi thường tổn thất tinh thần cho trẻ em và gia đình.

* Thú cưng làm hỏng tài sản:

- Trách nhiệm dân sự: Chủ vật nuôi phải bồi thường thiệt hại về tài sản cho người bị hại do vật nuôi gây ra. Mức bồi thường được xác định dựa trên giá trị tài sản bị hư hỏng và các yếu tố liên quan khác.

- Ví dụ:

+ Chó cắn thủng lốp xe máy, chủ phải bồi thường chi phí sửa chữa hoặc thay thế lốp xe mới.

+ Mèo làm vỡ bình hoa quý giá, chủ phải bồi thường giá trị của bình hoa.

- Lưu ý:

+ Chủ nuôi cần thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn để ngăn ngừa vật nuôi gây thiệt hại cho người khác và tài sản.

+ Khi xảy ra sự việc, người bị hại cần thu thập chứng cứ để bảo vệ quyền lợi của mình.

+ Việc xử lý các vi phạm sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật.

Chủ vật nuôi có trách nhiệm đảm bảo vật nuôi của mình không gây thiệt hại cho người khác và cộng đồng. Việc nâng cao ý thức trách nhiệm và thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng ngừa sẽ góp phần hạn chế những vụ việc đáng tiếc xảy ra.

 

4. Giải pháp để hạn chế thiệt hại do thú cưng gây ra

Để hạn chế những thiệt hại do thú cưng gây ra, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:

- Nâng cao ý thức trách nhiệm của người nuôi thú cưng:

+ Tuyên truyền, giáo dục: Thực hiện các hoạt động tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của người dân về trách nhiệm khi nuôi thú cưng.

+ Phổ biến kiến thức: Cung cấp kiến thức về cách nuôi dưỡng, chăm sóc và huấn luyện thú cưng đúng cách.

+ Khuyến khích thực hành văn minh: Khuyến khích người nuôi thú cưng thực hành các hành vi văn minh như: dọn dẹp vệ sinh sau khi thú cưng đi vệ sinh, đeo rọ mõm, xích cho chó khi ra đường,...

- Tăng cường quản lý việc nuôi thú cưng:

+ Có quy định rõ ràng về điều kiện nuôi thú cưng: Ban hành các quy định về điều kiện nuôi thú cưng như: Giấy phép đăng ký nuôi, tiêm phòng, đeo chip định danh,...

+ Tăng cường kiểm tra, giám sát: Thường xuyên kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định về nuôi thú cưng.

+ Xử lý nghiêm vi phạm: Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về nuôi thú cưng.

- Ban hành các quy định xử phạt nghiêm minh:

+ Có mức phạt cao hơn: Ban hành các quy định xử phạt cao hơn đối với hành vi vi phạm dẫn đến gây thiệt hại cho người khác và cộng đồng.

+ Hình thức xử phạt đa dạng: Áp dụng các hình thức xử phạt đa dạng như: Phạt tiền, tịch thu vật nuôi,….

+ Công khai thông tin: Công khai thông tin về các trường hợp vi phạm và xử phạt để răn đe.

- Giải pháp bổ sung:

+ Hỗ trợ các tổ chức cứu hộ động vật: Hỗ trợ các tổ chức cứu hộ động vật trong việc tiếp nhận, chăm sóc và tìm chủ mới cho những thú cưng bị bỏ rơi hoặc không có chủ.

+ Phát triển các khu vui chơi cho thú cưng: Xây dựng các khu vui chơi dành riêng cho thú cưng để hạn chế việc thú cưng đi lang thang và gây mất trật tự công cộng.

+ Khuyến khích nuôi thú cưng có nguồn gốc rõ ràng: Khuyến khích người dân nuôi thú cưng có nguồn gốc rõ ràng, từ các cơ sở uy tín để đảm bảo sức khỏe cho thú cưng và phòng ngừa dịch bệnh.

Việc hạn chế thiệt hại do thú cưng gây ra cần sự chung tay góp sức của cả cộng đồng. Mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức trách nhiệm khi nuôi thú cưng, đồng thời chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật. Các cơ quan chức năng cũng cần tăng cường quản lý và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm để bảo đảm an toàn cho cộng đồng.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Rủi ro khi mở cửa hàng thú cưng là gì? Những điều cần lưu ý khi kinh doanh thú cưng. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.