Tổng hợp các khoản thu nhập được miễn thuế TNCN năm 2026

Thuế thu nhập cá nhân là một trong những sắc thuế quan trọng trong hệ thống thuế của Việt Nam, góp phần điều tiết thu nhập và đảm bảo công bằng xã hội. Tuy nhiên, không phải mọi khoản thu nhập của cá nhân đều phải nộp thuế. Pháp luật hiện hành quy định một số khoản thu nhập được miễn thuế nhằm hỗ trợ đời sống người dân, khuyến khích sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy các hoạt động xã hội có ý nghĩa. Việc nắm rõ các khoản thu nhập được miễn thuế TNCN giúp cá nhân chủ động hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế cũng như bảo đảm quyền lợi hợp pháp của mình.  

1. Thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân là gì?

Thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân là những khoản thu nhập của cá nhân không phải đưa vào diện tính thuế khi xác định nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước. Nói cách khác, đây là các khoản thu nhập hợp pháp của cá nhân nhưng không bị điều tiết bởi thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật. Khái niệm này phản ánh sự phân loại giữa thu nhập chịu thuế và thu nhập không phải chịu thuế trong hệ thống thuế. Việc xác định thu nhập được miễn thuế giúp làm rõ phạm vi các khoản thu nhập mà người nộp thuế không phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế. Qua đó, cá nhân chỉ phải nộp thuế đối với những khoản thu nhập thuộc diện chịu thuế theo quy định.

Về bản chất, thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân là các khoản thu nhập được pháp luật loại trừ khỏi căn cứ tính thuế nhằm phục vụ những mục tiêu nhất định trong chính sách thuế. Những khoản thu nhập này tuy vẫn làm phát sinh lợi ích kinh tế cho cá nhân nhưng được Nhà nước cho phép miễn nghĩa vụ thuế vì các lý do như bảo đảm an sinh xã hội, khuyến khích một số hoạt động kinh tế hoặc bảo vệ các quan hệ dân sự đặc thù.

Do đó, thu nhập được miễn thuế không phải là khoản thu nhập bất hợp pháp hay không được thừa nhận, mà chỉ đơn giản là không bị áp dụng nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân. Việc quy định rõ khái niệm này giúp phân định ranh giới giữa thu nhập phải nộp thuế và thu nhập không phải nộp thuế. Điều này góp phần bảo đảm tính minh bạch và thống nhất trong việc áp dụng pháp luật thuế.

2. Các khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân 

Căn cứ Điều 4 Luật thuế thu nhập cá nhân năm 2025, các khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân như sau:

- Thu nhập từ chuyển nhượng, thừa kế, quà tặng bất động sản giữa người thân

Thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế hoặc nhận quà tặng là bất động sản giữa các thành viên trong gia đình được miễn thuế thu nhập cá nhân. Chính sách này áp dụng đối với các quan hệ thân nhân gần gũi như vợ chồng, cha mẹ với con, cha mẹ nuôi với con nuôi, cha mẹ vợ hoặc chồng với con rể, con dâu. Ngoài ra, ông bà với cháu và anh chị em ruột với nhau cũng thuộc phạm vi được miễn thuế. Việc miễn thuế trong trường hợp này phản ánh đặc thù của quan hệ tài sản trong gia đình, khi việc chuyển giao tài sản chủ yếu mang tính chất hỗ trợ và gắn bó huyết thống. Nhờ đó, các giao dịch chuyển nhượng, thừa kế hay tặng cho bất động sản trong gia đình được thực hiện thuận lợi hơn, không phát sinh gánh nặng nghĩa vụ thuế.

- Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, đất ở duy nhất

Thu nhập từ việc chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở của cá nhân được miễn thuế khi cá nhân đó chỉ sở hữu duy nhất một nhà ở hoặc một thửa đất ở tại Việt Nam. Quy định này hướng tới việc bảo đảm quyền sở hữu và nhu cầu chỗ ở cơ bản của người dân. Trong thực tế, nhiều trường hợp chuyển nhượng nhà ở nhằm mục đích thay đổi nơi cư trú hoặc cải thiện điều kiện sống, vì vậy việc miễn thuế giúp giảm bớt áp lực tài chính cho người chuyển nhượng. Tuy nhiên, để được áp dụng chính sách này, cá nhân cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện về sở hữu duy nhất theo quy định của pháp luật. Điều này giúp bảo đảm tính minh bạch và tránh việc lợi dụng chính sách miễn thuế.

- Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất được Nhà nước giao

Thu nhập phát sinh từ giá trị quyền sử dụng đất của cá nhân khi được Nhà nước giao đất không phải chịu thuế thu nhập cá nhân. Việc giao đất của Nhà nước thường gắn với các mục đích như ổn định chỗ ở, sản xuất hoặc phát triển kinh tế của người dân. Do đó, khoản giá trị quyền sử dụng đất này được xem là quyền lợi hợp pháp được Nhà nước trao cho cá nhân. Chính sách miễn thuế giúp bảo đảm rằng người được giao đất không phải chịu thêm nghĩa vụ tài chính phát sinh từ chính sách của Nhà nước. Qua đó, quy định góp phần bảo vệ quyền lợi của người sử dụng đất và tạo điều kiện cho việc sử dụng đất hiệu quả.

- Thu nhập từ sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và sản xuất muối

Thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất các sản phẩm nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản hoặc sản xuất muối được miễn thuế nếu các sản phẩm này chưa qua chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường. Các hoạt động như trồng trọt, trồng rừng, chăn nuôi, nuôi trồng và đánh bắt thủy sản đều thuộc phạm vi áp dụng của chính sách này. Ngoài ra, lợi tức cổ phần của thành viên hợp tác xã nông nghiệp và thu nhập của nông dân tham gia mô hình sản xuất quy mô lớn cũng được miễn thuế. Chính sách này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với khu vực nông nghiệp và nông thôn. Nhờ đó, người nông dân có thêm điều kiện phát triển sản xuất và nâng cao thu nhập.

- Thu nhập từ chuyển đổi đất nông nghiệp

Thu nhập phát sinh từ việc chuyển đổi đất nông nghiệp giữa các hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao đất để sản xuất được miễn thuế thu nhập cá nhân. Trong quá trình sản xuất nông nghiệp, việc hoán đổi hoặc chuyển đổi đất canh tác là nhu cầu phổ biến nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc canh tác. Chính sách miễn thuế giúp các hộ gia đình và cá nhân linh hoạt hơn trong việc sắp xếp lại diện tích đất nông nghiệp. Điều này góp phần thúc đẩy quá trình tích tụ và tập trung đất đai trong sản xuất nông nghiệp. Nhờ đó, hiệu quả sản xuất nông nghiệp có thể được nâng cao và phát triển theo hướng bền vững hơn.

- Thu nhập từ lãi tiền gửi, trái phiếu và bảo hiểm

Một số khoản thu nhập tài chính của cá nhân được miễn thuế thu nhập cá nhân nhằm khuyến khích thói quen tiết kiệm và đầu tư hợp pháp. Trong đó bao gồm lãi từ trái phiếu Chính phủ, lãi từ trái phiếu chính quyền địa phương và lãi tiền gửi tại các tổ chức tín dụng. Bên cạnh đó, khoản lãi phát sinh từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ cũng được miễn thuế. Các loại thu nhập này thường gắn với các hình thức đầu tư ổn định và ít rủi ro đối với cá nhân. Việc miễn thuế giúp thúc đẩy người dân tham gia các hoạt động tài chính lành mạnh, đồng thời góp phần tăng nguồn vốn cho nền kinh tế.

- Thu nhập từ kiều hối

Thu nhập từ kiều hối, tức là khoản tiền do người Việt Nam ở nước ngoài gửi về cho cá nhân trong nước, được miễn thuế thu nhập cá nhân. Kiều hối là nguồn tài chính quan trọng đối với nhiều gia đình tại Việt Nam. Các khoản tiền này thường được sử dụng để hỗ trợ đời sống, đầu tư kinh doanh hoặc chi tiêu cho giáo dục và y tế. Chính sách miễn thuế giúp khuyến khích dòng tiền từ nước ngoài chuyển về trong nước. Nhờ đó, nguồn ngoại tệ của nền kinh tế được tăng cường và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế.

- Thu nhập liên quan đến tiền lương và bảo hiểm

Một số khoản thu nhập liên quan đến tiền lương và chế độ bảo hiểm của người lao động được miễn thuế thu nhập cá nhân. Chẳng hạn, phần tiền lương trả thêm cho thời gian làm việc ban đêm hoặc làm thêm giờ cao hơn mức lương bình thường không phải chịu thuế. Ngoài ra, tiền lương hoặc tiền công trả cho những ngày chưa nghỉ phép theo quy định cũng được miễn thuế. Bên cạnh đó, lương hưu do quỹ bảo hiểm xã hội chi trả và thu nhập từ quỹ hưu trí bổ sung hoặc quỹ hưu trí tự nguyện cũng thuộc diện miễn thuế. Chính sách này góp phần bảo đảm quyền lợi cho người lao động và hỗ trợ an sinh xã hội.

- Thu nhập từ học bổng

Thu nhập từ học bổng dành cho người học được miễn thuế thu nhập cá nhân nhằm khuyến khích phát triển giáo dục và đào tạo. Học bổng từ ngân sách nhà nước là nguồn hỗ trợ quan trọng giúp học sinh, sinh viên có điều kiện tiếp tục học tập và nghiên cứu. Bên cạnh đó, học bổng từ các tổ chức trong và ngoài nước theo các chương trình khuyến học cũng được áp dụng chính sách miễn thuế. Những khoản hỗ trợ này có ý nghĩa lớn đối với việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc miễn thuế giúp đảm bảo rằng toàn bộ giá trị học bổng được sử dụng đúng mục đích học tập.

- Thu nhập từ bồi thường và hoạt động từ thiện

Nhiều khoản thu nhập mang tính chất bồi thường hoặc hỗ trợ nhân đạo được miễn thuế thu nhập cá nhân. Các khoản này có thể bao gồm tiền bồi thường từ bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ hoặc tiền bồi thường tai nạn lao động. Ngoài ra, khoản bồi thường của Nhà nước theo quy định pháp luật cũng không phải chịu thuế. Thu nhập từ các quỹ từ thiện, nhân đạo hoặc từ nguồn viện trợ nước ngoài vì mục đích nhân đạo cũng được miễn thuế. Điều này thể hiện nguyên tắc nhân đạo của chính sách thuế, khi những khoản hỗ trợ nhằm bù đắp thiệt hại không bị coi là thu nhập chịu thuế.

- Thu nhập từ hoạt động hàng hải và khai thác thủy sản xa bờ

Thu nhập từ một số hoạt động kinh tế biển được miễn thuế nhằm khuyến khích phát triển lĩnh vực hàng hải và thủy sản. Tiền lương của thuyền viên là người Việt Nam làm việc cho các hãng tàu nước ngoài hoặc tàu vận tải quốc tế được miễn thuế thu nhập cá nhân. Đồng thời, thu nhập của chủ tàu và những người làm việc trên tàu phục vụ hoạt động khai thác, đánh bắt thủy sản xa bờ cũng không phải chịu thuế. Chính sách này góp phần thúc đẩy sự phát triển của kinh tế biển và hỗ trợ người lao động trong ngành. Qua đó, hoạt động khai thác tài nguyên biển được khuyến khích theo hướng hiệu quả và bền vững.

- Thu nhập từ hoạt động bảo vệ môi trường và thị trường carbon

Các khoản thu nhập liên quan đến bảo vệ môi trường và thị trường carbon được miễn thuế nhằm khuyến khích các hoạt động phát triển bền vững. Thu nhập từ việc chuyển nhượng lần đầu kết quả giảm phát thải khí nhà kính hoặc từ tín chỉ carbon của cá nhân được miễn thuế thu nhập cá nhân. Ngoài ra, lãi từ trái phiếu xanh cũng thuộc diện được miễn thuế. Thu nhập từ việc chuyển nhượng lần đầu trái phiếu xanh sau khi phát hành cũng được áp dụng chính sách này. Những quy định này góp phần thúc đẩy các hoạt động bảo vệ môi trường và phát triển nền kinh tế xanh.

- Thu nhập từ khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo

Thu nhập phát sinh từ các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng được miễn thuế trong nhiều trường hợp. Các khoản tiền lương, tiền công từ việc thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và công nghệ được miễn thuế thu nhập cá nhân. Bên cạnh đó, thu nhập từ quyền tác giả đối với kết quả nghiên cứu khi được thương mại hóa cũng không phải chịu thuế. Thu nhập của nhà đầu tư cá nhân hoặc chuyên gia tham gia các dự án khởi nghiệp sáng tạo cũng thuộc diện miễn thuế. Chính sách này nhằm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, sáng tạo và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp.

- Thu nhập liên quan đến hoạt động quốc tế và tổ chức quốc tế

Một số khoản thu nhập liên quan đến hoạt động hợp tác quốc tế được miễn thuế thu nhập cá nhân. Chuyên gia nước ngoài làm việc trong các chương trình hoặc dự án sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức không hoàn lại có thể được miễn thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công. Ngoài ra, người Việt Nam làm việc tại cơ quan đại diện của các tổ chức quốc tế cũng thuộc diện áp dụng chính sách này. Thu nhập của cá nhân tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc cũng được miễn thuế. Quy định này phù hợp với thông lệ quốc tế và thúc đẩy hợp tác quốc tế.

- Thu nhập sau khi đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp

Thu nhập của cá nhân là chủ doanh nghiệp tư nhân hoặc chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên sau khi doanh nghiệp đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ không phải nộp thêm thuế thu nhập cá nhân đối với khoản thu nhập đó. Điều này nhằm tránh tình trạng cùng một khoản lợi nhuận bị đánh thuế hai lần. Khi doanh nghiệp đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước, phần lợi nhuận còn lại được coi là thu nhập hợp pháp của chủ sở hữu. Chính sách này góp phần bảo đảm tính công bằng trong hệ thống thuế. Đồng thời, quy định cũng tạo động lực cho cá nhân đầu tư và phát triển hoạt động kinh doanh.

3. Các trường hợp miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân khác

Các trường hợp miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân khác được quy định tại Điều 5 Luật thuế thu nhập cá nhân năm 2025 như sau:

- Giảm thuế khi gặp khó khăn

Người nộp thuế trong một số trường hợp đặc biệt có thể được xem xét giảm thuế thu nhập cá nhân khi gặp phải những khó khăn khách quan trong cuộc sống. Những khó khăn này có thể phát sinh từ thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn hoặc mắc bệnh hiểm nghèo làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng tài chính. Khi các sự kiện bất khả kháng xảy ra, người nộp thuế thường phải đối mặt với nhiều thiệt hại về tài sản cũng như chi phí sinh hoạt và điều trị. Vì vậy, chính sách giảm thuế được áp dụng nhằm hỗ trợ họ vượt qua giai đoạn khó khăn và ổn định cuộc sống. Mức giảm thuế được xác định tương ứng với mức độ thiệt hại thực tế nhưng không vượt quá số thuế phải nộp.

- Miễn thuế đối với nhân lực công nghiệp công nghệ số

Nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp công nghệ số, pháp luật quy định chính sách miễn thuế thu nhập cá nhân đối với nhân lực công nghệ số chất lượng cao trong một khoảng thời gian nhất định. Những cá nhân làm việc trong các lĩnh vực liên quan đến công nghệ số sẽ được miễn thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công trong thời hạn năm năm. Chính sách này áp dụng cho người lao động làm việc tại các khu công nghệ số tập trung hoặc tham gia vào các dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm như chip bán dẫn và hệ thống trí tuệ nhân tạo. Ngoài ra, những cá nhân tham gia hoạt động đào tạo và phát triển nguồn nhân lực công nghệ số cũng được hưởng ưu đãi này. Quy định góp phần thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy chuyển đổi số trong nền kinh tế.

- Miễn thuế đối với nhân lực công nghệ cao

Bên cạnh lĩnh vực công nghệ số, pháp luật cũng dành chính sách ưu đãi thuế đối với các cá nhân tham gia nghiên cứu và phát triển công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược. Những người làm việc trong các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ có vai trò quan trọng đối với sự tiến bộ khoa học và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Vì vậy, thu nhập từ tiền lương và tiền công của họ được miễn thuế trong một khoảng thời gian nhất định nhằm khuyến khích hoạt động nghiên cứu và sáng tạo. Chính sách này tạo điều kiện để các chuyên gia, nhà khoa học và kỹ sư yên tâm cống hiến cho các dự án công nghệ tiên tiến. Đồng thời, đây cũng là giải pháp thu hút nhân lực trình độ cao tham gia vào các lĩnh vực công nghệ trọng điểm.

- Miễn thuế đối với chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở

Trong lĩnh vực đầu tư tài chính, pháp luật có những chính sách ưu đãi thuế nhằm khuyến khích hình thức đầu tư dài hạn. Theo đó, cá nhân thực hiện chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân nếu đáp ứng điều kiện về thời gian nắm giữ. Khi nhà đầu tư giữ chứng chỉ quỹ trong thời gian đủ dài trước khi chuyển nhượng, khoản thu nhập phát sinh từ giao dịch này sẽ không bị đánh thuế. Quy định này nhằm khuyến khích nhà đầu tư duy trì nguồn vốn ổn định trong các quỹ đầu tư thay vì thực hiện giao dịch ngắn hạn. Qua đó, thị trường vốn được hỗ trợ phát triển ổn định và bền vững hơn.

- Giảm thuế đối với lợi tức từ quỹ đầu tư

Nhà đầu tư cá nhân tham gia góp vốn vào các quỹ đầu tư cũng được hưởng chính sách ưu đãi về thuế thu nhập cá nhân đối với khoản lợi tức nhận được. Khi cá nhân nhận lợi nhuận từ quỹ đầu tư chứng khoán hoặc quỹ đầu tư bất động sản, số thuế phải nộp có thể được giảm một phần đáng kể. Mức giảm thuế được xác định theo tỷ lệ nhất định đối với số thuế thu nhập cá nhân phải nộp từ khoản lợi tức này. Chính sách ưu đãi này nhằm khuyến khích cá nhân tham gia đầu tư thông qua các quỹ đầu tư chuyên nghiệp. Nhờ đó, nguồn vốn trong xã hội được huy động hiệu quả hơn và góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài chính.

4. Mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân 

Theo quy định tại Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025, giảm trừ gia cảnh là khoản tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi xác định số thuế thu nhập cá nhân phải nộp đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú. Quy định này nhằm bảo đảm người nộp thuế được trừ đi một phần thu nhập để trang trải các chi phí sinh hoạt cơ bản cho bản thân và gia đình trước khi thực hiện nghĩa vụ thuế.

Theo đó, mức giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế hiện nay là 15,5 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 186 triệu đồng mỗi năm. Bên cạnh đó, người nộp thuế còn được tính giảm trừ thêm đối với mỗi người phụ thuộc. Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng mỗi tháng.

Việc áp dụng giảm trừ gia cảnh giúp bảo đảm tính công bằng trong chính sách thuế thu nhập cá nhân, bởi mức thuế phải nộp sẽ được xác định dựa trên thu nhập thực tế sau khi đã trừ đi các chi phí nuôi dưỡng bản thân và người phụ thuộc. Người phụ thuộc có thể bao gồm con chưa thành niên, con đang học tập, vợ hoặc chồng không có khả năng lao động, cha mẹ đã hết tuổi lao động hoặc những cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng.

Tuy nhiên, mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần cho một người nộp thuế nhằm tránh việc trùng lặp trong quá trình kê khai. Trong trường hợp điều kiện kinh tế – xã hội và mức giá sinh hoạt có biến động, mức giảm trừ gia cảnh có thể được điều chỉnh để phù hợp với thực tế đời sống. Điều này giúp chính sách thuế luôn linh hoạt và phù hợp với tình hình kinh tế từng giai đoạn.

5. Kết luận

Như vậy, các quy định về những khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm công bằng trong chính sách thuế và hỗ trợ đời sống của người dân. Những khoản thu nhập này thường gắn với mục tiêu an sinh xã hội, khuyến khích lao động, đầu tư, chuyển giao tài sản trong gia đình, cũng như thúc đẩy các hoạt động nhân đạo và phúc lợi xã hội. Việc miễn thuế đối với một số nguồn thu nhập nhất định không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho cá nhân mà còn thể hiện sự linh hoạt của chính sách thuế trong việc điều tiết nền kinh tế. Do đó, việc nắm rõ các khoản thu nhập được miễn thuế TNCN trong năm 2026 sẽ giúp cá nhân chủ động hơn trong quá trình kê khai, quyết toán thuế và bảo đảm thực hiện đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, hiểu đúng các quy định này cũng giúp người nộp thuế tránh được những sai sót không cần thiết, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi chính sách thuế trong thực tiễn.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email  để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.