1. Phân tích các quy định pháp luật:

Theo quy định tại khoản 1 Điều 18 Nghị định 103/2024/NĐ-CP thì miễn tiền sử dụng đất trong các trường hợp được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, hoặc công nhận quyền sử dụng đất (cấp Giấy chứng nhận) trong hạn mức đất ở đối với người sử dụng đất sẽ được áp dụng như sau:

- Đối với các chính sách hỗ trợ nhà ở và đất ở: Thương binh và bệnh binh không còn khả năng lao động, cũng như hộ gia đình của liệt sĩ không còn lao động chính: Để thực hiện các chính sách xã hội, người sử dụng đất thuộc đối tượng là thương binh hoặc bệnh binh không còn khả năng lao động, hoặc hộ gia đình liệt sĩ không có lao động chính sẽ được miễn tiền sử dụng đất khi được cơ quan nhà nước giao đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, hoặc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong hạn mức đất ở. Đây là sự tri ân và hỗ trợ đối với những người đã cống hiến nhiều cho đất nước hoặc có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt.

- Đối với người nghèo và dân tộc thiểu số: Người nghèo và hộ gia đình hoặc cá nhân thuộc các dân tộc thiểu số sinh sống tại các khu vực đặc biệt khó khăn: Các hộ gia đình hoặc cá nhân là người dân tộc thiểu số, hoặc những người thuộc diện hộ nghèo sinh sống tại các khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bao gồm các khu vực biên giới và hải đảo, sẽ được miễn tiền sử dụng đất trong trường hợp được giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất, hoặc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong hạn mức đất ở. Chính sách này nhằm tạo điều kiện thuận lợi và khuyến khích sự phát triển và ổn định của các cộng đồng thiểu số và người nghèo tại những khu vực khó khăn.

- Đối với đất ở của người phải di dời do thu hồi đất: Người phải di dời do nguy cơ đe dọa tính mạng: Trong các trường hợp Nhà nước thu hồi đất vì lý do có nguy cơ đe dọa tính mạng con người, như nguy cơ lũ lụt, sạt lở, hoặc các tình huống khẩn cấp khác, các hộ gia đình hoặc cá nhân bị ảnh hưởng sẽ được miễn tiền sử dụng đất khi được giao đất mới để thay thế đất bị thu hồi. Điều này nhằm bảo đảm an toàn và tạo điều kiện ổn định cho người dân khi phải di dời khỏi những khu vực nguy hiểm.

- Đối với hộ gia đình và cá nhân bị thu hồi đất gắn liền với nhà ở: Hộ gia đình và cá nhân phải di chuyển do thu hồi đất mà không đủ điều kiện được bồi thường và không có chỗ ở khác: Trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất gắn liền với nhà ở, và hộ gia đình hoặc cá nhân không đủ điều kiện được bồi thường về đất ở, đồng thời không có chỗ ở khác trong cùng đơn vị hành chính cấp xã nơi có đất bị thu hồi, họ sẽ được miễn tiền sử dụng đất khi được giao đất mới để thay thế. Chính sách này đảm bảo rằng người dân không bị mất chỗ ở và có điều kiện sống ổn định sau khi đất bị thu hồi.

Theo đó, đối với trường hợp cấp đất cho thương binh không có khả năng lao động thì sẽ được miễn tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai mới nhất.

2. Lý do được miễn, giảm

Việc miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất được thực hiện nhằm đáp ứng các mục tiêu xã hội và công bằng trong quản lý đất đai. Dưới đây là lý do chi tiết cho các trường hợp được miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất:

- Để thực hiện các chính sách hỗ trợ đối với thương binh, bệnh binh và gia đình liệt sĩ:

Hỗ trợ đối với thương binh và bệnh binh không còn khả năng lao động: Đây là những người đã đóng góp lớn cho sự nghiệp quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc. Chính sách miễn tiền sử dụng đất dành cho họ nhằm thể hiện sự tri ân và hỗ trợ đối với những cống hiến không thể đo đếm bằng tiền bạc, đồng thời giúp họ ổn định cuộc sống trong hoàn cảnh khó khăn.
Hỗ trợ gia đình liệt sĩ không còn lao động chính: Gia đình của liệt sĩ đã hy sinh để bảo vệ tổ quốc, và việc miễn tiền sử dụng đất giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho họ, đồng thời tạo điều kiện để họ cải thiện điều kiện sống.

- Để hỗ trợ người nghèo và dân tộc thiểu số tại các khu vực khó khăn: Người nghèo và dân tộc thiểu số ở khu vực đặc biệt khó khăn: Miễn tiền sử dụng đất cho các hộ gia đình hoặc cá nhân thuộc diện nghèo hoặc dân tộc thiểu số sinh sống tại các khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, như vùng biên giới và hải đảo, nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững và công bằng xã hội. Chính sách này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính và khuyến khích sự ổn định và phát triển ở các khu vực này, nơi mà cơ hội và điều kiện sống thường kém hơn.

- Để bảo đảm an toàn và hỗ trợ người dân di dời khỏi khu vực nguy hiểm: Người phải di dời do nguy cơ đe dọa tính mạng: Trong các tình huống khẩn cấp như thiên tai, sạt lở, hoặc các tình huống đe dọa tính mạng, miễn tiền sử dụng đất giúp bảo vệ sức khỏe và sự an toàn của người dân. Chính sách này đảm bảo rằng những người bị ảnh hưởng có thể nhanh chóng và dễ dàng được cấp đất ở mới, giúp họ ổn định cuộc sống và tránh khỏi các nguy cơ tiềm tàng.

- Để hỗ trợ hộ gia đình và cá nhân bị thu hồi đất gắn liền với nhà ở: Hộ gia đình hoặc cá nhân bị thu hồi đất và không có chỗ ở khác: Khi Nhà nước thu hồi đất gắn liền với nhà ở, việc miễn tiền sử dụng đất cho những người không đủ điều kiện được bồi thường và không có nơi cư trú thay thế trong cùng đơn vị hành chính cấp xã giúp đảm bảo rằng họ không bị mất chỗ ở. Chính sách này nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, đảm bảo họ không bị đẩy vào tình trạng thiếu nhà ở hoặc phải sống trong điều kiện khó khăn.

3. Các điều kiện để được hưởng ưu đãi:

Dựa vào các đối tượng được miễn tiền sử dụng đất nêu trên thì có thể đưa ra các điều kiện để được hưởng ưu đãi về tiền sử dụng đất:

- Được xác nhận là thương binh: Để được hưởng ưu đãi về tiền sử dụng đất, cá nhân cần có giấy tờ chứng nhận là thương binh, thể hiện họ đã từng phục vụ trong quân đội và chịu tổn thương trong khi thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc. Việc xác nhận này không chỉ đảm bảo tính chính xác của chính sách mà còn thể hiện sự tri ân và tôn vinh những cống hiến của các thương binh đối với đất nước.

- Được xác nhận là không có khả năng lao động: Để đủ điều kiện hưởng ưu đãi, cá nhân cần có chứng nhận từ cơ quan y tế hoặc các tổ chức có thẩm quyền xác nhận rằng họ không còn khả năng lao động. Điều này có thể do tình trạng sức khỏe yếu hoặc các vấn đề nghiêm trọng khác ảnh hưởng đến khả năng làm việc. Chính sách này nhằm bảo vệ và hỗ trợ những người không thể tự lực cánh sinh trong cuộc sống hàng ngày.

- Xác nhận là người nghèo và thuộc dân tộc thiểu số sinh sống tại các khu vực đặc biệt khó khăn:

Được xác nhận là người nghèo: Cá nhân hoặc hộ gia đình phải có chứng nhận là người nghèo theo tiêu chí quy định của pháp luật. Việc này giúp đảm bảo rằng những người có thu nhập thấp và gặp nhiều khó khăn về tài chính sẽ được hỗ trợ để cải thiện điều kiện sống.
Được xác nhận là dân tộc thiểu số tại các khu vực khó khăn: Người dân thuộc các cộng đồng dân tộc thiểu số sinh sống tại các khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bao gồm các vùng biên giới và hải đảo, cần có giấy tờ chứng minh thuộc diện dân tộc thiểu số và cư trú tại những khu vực được xếp vào nhóm khó khăn. Chính sách này nhằm khuyến khích sự phát triển bền vững và công bằng xã hội cho các nhóm dân cư đang sống trong những điều kiện khắc nghiệt hơn.

4. Thủ tục hưởng ưu đãi:

Cũng theo quy định tại Điều 18 Nghị định 103/2024/NĐ-CP thì để được hưởng ưu đãi miễn tiền sử dụng đất, các cá nhân và hộ gia đình cần thực hiện các bước theo quy định sau đây, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể:

- Miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở khi cấp Giấy chứng nhận lần đầu:

Đối tượng được miễn: Hộ gia đình thuộc dân tộc thiểu số hoặc hộ nghèo sinh sống tại các khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo Danh mục địa bàn khó khăn do Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ quy định.
Thủ tục thực hiện: Để được miễn tiền sử dụng đất khi cấp Giấy chứng nhận lần đầu đối với đất chuyển mục đích từ đất không phải là đất ở sang đất ở do tách hộ, hộ gia đình cần chuẩn bị các giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng ưu đãi. Hồ sơ cần nộp tại cơ quan quản lý đất đai cấp huyện hoặc tỉnh, bao gồm giấy chứng nhận thuộc dân tộc thiểu số hoặc hộ nghèo, và các giấy tờ liên quan đến việc chuyển mục đích sử dụng đất.

- Miễn tiền sử dụng đất đối với đất ở trong hạn mức giao đất:

Đối tượng được miễn: Hộ gia đình và người có công với cách mạng thuộc diện được miễn theo quy định của pháp luật về người có công.
Thủ tục thực hiện: Khi được giao đất ở, chuyển mục đích sử dụng đất, hoặc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, các cá nhân hoặc hộ gia đình thuộc diện miễn tiền sử dụng đất cần nộp các giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng ưu đãi. Cơ quan chức năng sẽ thực hiện việc miễn tiền sử dụng đất dựa trên các giấy tờ này và quy định pháp luật hiện hành.

- Miễn tiền sử dụng đất cho các dự án đầu tư:

Đối tượng được miễn: Các dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, hoặc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư theo quy định của pháp luật về nhà ở.
Thủ tục thực hiện: Đối với các dự án này, các chủ đầu tư cần chuẩn bị hồ sơ dự án và các tài liệu liên quan để chứng minh rằng dự án thuộc diện được miễn tiền sử dụng đất. Hồ sơ cần được nộp tại cơ quan quản lý đất đai và cơ quan chức năng có thẩm quyền sẽ xem xét, xác nhận miễn tiền sử dụng đất theo quy định.

- Miễn tiền sử dụng đất trong các trường hợp khác:

Đối tượng được miễn: Các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 157 Luật Đất đai.
Thủ tục thực hiện: Các Bộ, ngành, hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thể đề xuất các trường hợp miễn tiền sử dụng đất gửi Bộ Tài chính để tổng hợp và trình Chính phủ. Sau khi được sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các trường hợp này sẽ được thực hiện theo quy định.

- Xác nhận và thu hồi miễn tiền sử dụng đất:

Xác nhận điều kiện và thực hiện miễn: Đối với các trường hợp được miễn tiền sử dụng đất mà không cần phải làm thủ tục đề nghị, cơ quan quản lý đất đai có trách nhiệm thống kê và tổng hợp các trường hợp miễn khi thực hiện thủ tục giao đất.
Kiểm tra và rà soát: Trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền phát hiện người được miễn không đáp ứng điều kiện, cần gửi thông tin cho cơ quan quản lý đất đai để phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, rà soát và xác định lại điều kiện miễn tiền sử dụng đất.
Quyết định thu hồi: Nếu xác định người được miễn không còn đủ điều kiện, cơ quan có thẩm quyền sẽ báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để quyết định thu hồi việc miễn. Thông tin sẽ được chuyển cho cơ quan thuế để tính, thu, nộp số tiền sử dụng đất phải nộp theo chính sách và giá đất tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận, cùng với khoản tiền tương đương với tiền chậm nộp nếu có.

Ngoài ra, có thể tham khảo thêm:

Còn khúc mắc, liên hệ luật sư tư vấn pháp luật đất đai: 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.