1. Thế nào là danh hiệu “Lao động tiên tiến” và "Tập thể lao động tiên tiến"?

Trong hầu hết các tình huống, cuộc thi đua đóng một vai trò cực kỳ quan trọng. Thi đua thường ám chỉ những hoạt động được tổ chức với sự tham gia tự nguyện của các cá nhân hoặc tập thể.

Theo điều 1 và điều 2 của Điều 20 trong Luật Thi đua và Khen thưởng năm 2003 (được sửa đổi vào năm 2005 và 2013), danh hiệu "Lao động tiên tiến" và danh hiệu "Tập thể lao động tiên tiến" đều là những phần thưởng đặc biệt được trao cho cá nhân và tập thể có thành tích xuất sắc trong thi đua.

Cụ thể, danh hiệu thi đua là một hình thức biểu dương và công nhận đặc biệt dành cho những cá nhân hoặc tập thể đã xuất sắc tham gia vào các hoạt động thi đua. Những danh hiệu này có ý nghĩa to lớn và đóng một vai trò quan trọng trong cuộc sống của cá nhân, tập thể và cả gia đình họ. Chúng thúc đẩy sự tham gia vào các hoạt động thi đua và khuyến khích mọi người đăng ký tham gia các cuộc thi đua tại các cấp địa phương.

Theo quy định của Luật Thi đua và Khen thưởng năm 2003 (được sửa đổi, bổ sung vào năm 2009 và 2013), hiện nay có bốn cơ sở mà các chủ thể có thẩm quyền có thể dựa vào để xét tặng danh hiệu thi đua, bao gồm: Phong trào thi đua, Đăng ký tham gia thi đua, Thành tích thi đua và Tiêu chuẩn danh hiệu thi đua.

2. Tiêu chuẩn xét “Lao động tiên tiến”, “Tập thể lao động tiên tiến”

2.1. Tiêu chuẩn xét danh hiệu “Lao động tiên tiến"

* Đối với cán bộ, công chức, viên chức

Theo Khoản 1 của Điều 24 trong Luật Thi đua và Khen thưởng năm 2003 (được sửa đổi vào năm 2005 và 2013), danh hiệu "Lao động tiên tiến" được trao cho cán bộ, công chức, viên chức nếu họ đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

- Hoàn thành nhiệm vụ giao cho họ một cách xuất sắc, đạt được sản lượng và chất lượng cao.

- Tuân thủ nghiêm chỉnh chủ trương và chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, và thể hiện tinh thần tự lực, tự cường, đoàn kết, tương trợ, và tích cực tham gia vào các hoạt động thi đua.

- Chăm chỉ nâng cao kiến thức về chính trị, văn hóa, chuyên môn, và nghiệp vụ.

- Có đạo đức cao và lối sống lành mạnh.

Luật Thi đua và Khen thưởng năm 2022, có hiệu lực từ ngày 01/01/2024, đã rút gọn tiêu chuẩn để trao danh hiệu "Lao động tiên tiến" cho cán bộ, công chức, viên chức, và người lao động. Cụ thể, các tiêu chuẩn mới bao gồm:

- Hoàn thành nhiệm vụ giao cho họ một cách xuất sắc.

- Thể hiện tinh thần tự lực, tự cường, đoàn kết, tương trợ và tích cực tham gia vào các hoạt động thi đua.

* Đối với công nhân, nông dân, người lao động

Theo Điều 24 Khoản 3 của Luật Thi đua và Khen thưởng năm 2003 (được sửa đổi vào năm 2005 và 2013), danh hiệu "Lao động tiên tiến" được trao cho công nhân, nông dân, và những người lao động không thuộc vào các đối tượng cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, chiến sĩ Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ Công an nhân dân theo quy định, nếu họ đáp ứng các tiêu chuẩn sau đây:

- Hoàn thành công việc sản xuất một cách hiệu quả và tích cực tham gia vào phong trào thi đua và hoạt động xã hội.

- Là một bản mẫu trong việc tuân thủ chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, và có đạo đức cao, lối sống lành mạnh, đoàn kết, tương trợ và giúp đỡ mọi người trong cộng đồng.

Trong trường hợp người lao động không thuộc các đối tượng được nêu trên, nhưng họ tuân thủ chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, có đạo đức cao, lối sống lành mạnh, đoàn kết, tương trợ, và tích cực tham gia vào các hoạt động thi đua sản xuất, hoạt động xã hội, và lao động có năng suất cao, thì họ có thể được xem xét để trao danh hiệu "Lao động tiên tiến".

Ngoài ra, cá nhân thuộc các trường hợp dưới đây cũng có thể được xem xét để trao danh hiệu "Lao động tiên tiến":

- Những người đã tham gia vào chiến đấu hoặc phục vụ chiến đấu, hoặc thực hiện hành động dũng cảm để cứu người hoặc tài sản của Nhà nước và cộng đồng, dẫn đến bị thương tích cần điều trị hoặc điều dưỡng theo quyết định của cơ sở y tế cấp huyện hoặc tương đương. Thời gian điều trị và điều dưỡng sẽ được tính để xem xét trao danh hiệu "Lao động tiên tiến".

- Các cá nhân được cử tham gia vào đào tạo hoặc bồi dưỡng ngắn hạn dưới 01 năm và tuân thủ tốt các quy định của cơ sở đào tạo hoặc bồi dưỡng. Thời gian học tập này sẽ được tính vào thời gian làm việc tại cơ quan, tổ chức hoặc đơn vị để xem xét trao danh hiệu "Lao động tiên tiến".

- Các cá nhân được cử tham gia vào đào tạo hoặc bồi dưỡng kéo dài từ 01 năm trở lên, và tuân thủ tốt quy định của cơ sở đào tạo hoặc bồi dưỡng, có kết quả học tập từ loại khá trở lên. Họ sẽ được xem xét để trao danh hiệu "Lao động tiên tiến".

*Chú ý: Không trao danh hiệu "Lao động tiên tiến" cho các cá nhân mới tuyển dụng trong vòng dưới 10 tháng và cho những người đã bị kỷ luật từ hình thức khiển trách trở lên.

2.2. Tiêu chuẩn xét danh hiệu “Tập thể lao động tiên tiến”

Theo Điều 28 Khoản 1 của Luật Thi đua và Khen thưởng năm 2003 (được sửa đổi vào năm 2005 và 2013), danh hiệu "Tập thể lao động tiên tiến" được trao cho các tập thể nếu họ đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

- Hoàn thành nhiệm vụ và kế hoạch giao cho họ một cách xuất sắc.

- Tổ chức phong trào thi đua thường xuyên, có ý nghĩa thực tế và hiệu quả.

- Có ít nhất 50% cá nhân trong tập thể đạt danh hiệu "Lao động tiên tiến," và không có cá nhân nào trong tập thể bị kỷ luật từ hình thức cảnh cáo trở lên. (Lưu ý: Tiêu chuẩn này sẽ được điều chỉnh trong Luật Thi đua và Khen thưởng năm 2022, có hiệu lực từ ngày 01/01/2024, để yêu cầu ít nhất 70% cá nhân trong tập thể đạt danh hiệu "Lao động tiên tiến," và không có cá nhân nào bị kỷ luật từ hình thức cảnh cáo trở lên.)

- Nội bộ tập thể thể hiện tinh thần đoàn kết và tuân thủ chính sách của Đảng cũng như pháp luật của Nhà nước.

3. Thủ tục, hồ sơ xét tặng danh hiệu “Lao động tiên tiến” và “Tập thể lao động tiên tiến”

Danh hiệu "Lao động tiên tiến" và "Tập thể lao động tiên tiến" được xem xét và trao hàng năm. Quy trình và tài liệu liên quan đến việc xét tặng các danh hiệu này tuân theo hướng dẫn được ghi tại Khoản 1 của Điều 84 trong Luật Thi đua và Khen thưởng năm 2003 (đã được sửa đổi vào năm 2005 và 2013).

Cụ thể, tài liệu đề nghị xem xét trao danh hiệu thi đua gồm 01 bộ (bản gốc) và bao gồm:

- Văn bản đề nghị chính thức về việc trao danh hiệu thi đua.

- Báo cáo về thành tích của cá nhân hoặc tập thể đối tượng.

- Biên bản của cuộc họp bình xét về việc trao danh hiệu thi đua.

4. Thẩm quyền quyết định tặng danh hiệu “Lao động tiên tiến” và “Tập thể lao động tiên tiến”

Theo quy định tại Khoản 2 của Điều 43 trong Nghị định số 91/2017/NĐ-CP, việc quyết định trao danh hiệu "Lao động tiên tiến" và "Tập thể lao động tiên tiến" được thực hiện theo cách sau đây:

- Đối với cán bộ, công chức, công nhân, nông dân, và người lao động thuộc quản lý của cấp xã, quyền xét tặng danh hiệu "Lao động tiên tiến" thuộc về Chủ tịch của Ủy ban nhân dân cấp xã.

- Thủ trưởng của các cơ quan, tổ chức, và đơn vị thuộc bộ, ban, ngành, hoặc đoàn thể trung ương có tư cách pháp nhân sẽ quyết định việc trao danh hiệu "Lao động tiên tiến" và "Tập thể lao động tiên tiến" cho cá nhân và tập thể thuộc thẩm quyền quản lý của họ.

- Trong trường hợp cơ quan, tổ chức, và đơn vị không có tư cách pháp nhân, thủ trưởng cấp trên của họ sẽ tiến hành việc xét tặng danh hiệu một cách trực tiếp.

Bài viết liên quan: Thủ tục tặng danh hiệu Lao động tiên tiến trên dịch vụ công Quốc gia

Mọi thắc mắc về mặt pháp lý vui lòng liên hệ đến số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!