1. Vào dịp Tết Nguyên đán 2024 phạm nhân có được đề nghị đặc xá không?

Theo Điều 5 Luật Đặc xá 2018, quy định về thời điểm đặc xá, chủ tịch nước có trách nhiệm xem xét và quyết định về việc áp dụng đặc xá đối với nhân sự kiện trọng đại và những ngày lễ lớn của đất nước. Trong trường hợp đặc biệt, chủ tịch nước cũng có quyền xem xét và quyết định về đặc xá để đáp ứng yêu cầu đối nội và đối ngoại của Nhà nước, mà không phụ thuộc vào thời điểm quy định cụ thể.
Nghị định 145/2013/NĐ-CP chi tiết hóa các ngày lễ lớn trong nước, gồm:
- Ngày Tết Nguyên đán (01 tháng Giêng Âm lịch).
- Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03-02-1930).
- Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10-3 Âm lịch).
- Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975).
- Ngày Chiến thắng Điện Biên Phủ (07-5-1954).
- Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890).
- Ngày Cách mạng Tháng Tám (19-8-1945).
- Ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02-9-1945).
Những ngày này không chỉ là dịp để cộng đồng hiệp nhất, tưởng nhớ lịch sử hào hùng của dân tộc mà còn là cơ hội để tất cả mọi người cùng nhau tôn vinh và giữ gìn những giá trị văn hóa, lịch sử quan trọng của đất nước.
 

2. Những tội danh nào sẽ không được đề nghị đặc xá dịp Tết Nguyên đán 2024?

Những người đủ điều kiện theo quy định tại Điều 11 Luật Đặc xá 2018 đều bị nghiêm cấm đề xuất đặc xá trong trường hợp bị kết án phạt tù về một số tội nghiêm trọng, đặc biệt là:
- Tội phản bội Tổ quốc: Hành động phản đối và đánh đổ sự đoàn kết quốc gia.
- Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân: Hành động xâm phạm chính trị và ổn định xã hội.
- Tội gián điệp: Hành động thu thập và tiết lộ thông tin mật về quốc gia.
- Tội xâm phạm an ninh lãnh thổ: Hành động đe dọa và xâm phạm an ninh quốc gia.
- Tội bạo loạn: Hành động gây rối trật tự công cộng và an ninh.
- Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân: Hành động sử dụng bạo lực nhằm đạt được mục đích chính trị.
- Tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước: Hành động tấn công và hủy hoại cơ sở hạ tầng quốc gia.
- Tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước: Hành động tuyên truyền chống lại chính quyền.
- Tội phá rối an ninh: Hành động gây rối và đe dọa an ninh quốc gia.
- Tội chống phá cơ sở giam giữ: Hành động phá hủy và chống cự trong cơ sở giam giữ.
- Tội khủng bố: Hành động kích động kinh tế, chính trị, và xã hội bằng cách sử dụng bạo lực.
Ngoài ra, còn có các tội quy định tại Bộ luật Hình sự 2015 như tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh, mà người đủ điều kiện đặc xá cũng không được đề nghị khi bị kết án phạt tù về những tội này. Việc này nhấn mạnh sự nghiêm túc và chặt chẽ trong việc xử lý những hành vi phạm tội nghiêm trọng đối với an ninh và ổn định quốc gia.
 

3. Người được đề nghị đặc xá dịp Tết Nguyên đán 2024 có quyền và nghĩa vụ thế nào?

Dựa trên Điều 13 Luật Đặc xá 2018, người được đề nghị đặc xá có quyền và nghĩa vụ sau đây:
- Phổ biến thông tin về đặc xá: Người được đề nghị đặc xá có quyền được thông báo về chính sách và pháp luật liên quan đến đặc xá. Họ cũng có quyền nhận thông báo về Quyết định về đặc xá, cũng như các văn bản hướng dẫn từ cơ quan có thẩm quyền về điều kiện và thông tin khác liên quan đến quá trình đặc xá.
- Liên hệ với thân nhân và thu thập giấy tờ: Người được đề nghị đặc xá có trách nhiệm liên lạc với thân nhân để thu thập giấy tờ và tài liệu cần thiết để hoàn thiện hồ sơ đề nghị đặc xá. Điều này nhấn mạnh sự quan trọng của sự hỗ trợ và tương tác với gia đình trong quá trình xét xử đặc xá.
- Yêu cầu xác nhận giấy tờ: Người được đề nghị đặc xá phải đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cấp và xác nhận giấy tờ, tài liệu cần thiết để hoàn thiện hồ sơ đề nghị đặc xá. Điều này đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin trong hồ sơ.
- Cung cấp thông tin đầy đủ và trung thực: Người được đề nghị đặc xá có trách nhiệm cung cấp giấy tờ, tài liệu theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền đề nghị đặc xá. Họ cũng phải khai báo đầy đủ và trung thực thông tin liên quan đến việc đề nghị đặc xá, nhằm đảm bảo tính minh bạch và chính xác của quá trình đặc xá.
- Quyền khiếu nại, tố cáo: Người được đề nghị đặc xá có quyền khiếu nại và tố cáo theo quy định tại Chương V Luật Đặc xá 2018. Điều này là một biện pháp bảo đảm tính công bằng và quyền lợi của họ trong quá trình xét xử đặc xá.
 

4. Người được đặc xá dịp Tết Nguyên đán 2024 có quyền và nghĩa vụ thế nào?

Theo Điều 20 Luật Đặc xá 2018, người được đặc xá được quy định quyền và nghĩa vụ như sau:
Quyền của người được đặc xá:
- Được cấp Giấy chứng nhận đặc xá: Người được đặc xá có quyền nhận được Giấy chứng nhận đặc xá, chứng minh việc họ đã được chính quyền xác nhận về tình trạng đặc xá.
- Hỗ trợ hòa nhập và ổn định cuộc sống: Chính quyền địa phương, cơ quan, tổ chức, và đơn vị liên quan có trách nhiệm giúp đỡ người được đặc xá để họ có thể hòa nhập với gia đình và cộng đồng. Điều này bao gồm tạo điều kiện thuận lợi về việc làm và ổn định cuộc sống.
- Hưởng các quyền sau khi chấp hành án phạt tù: Người được đặc xá sẽ được hưởng các quyền khác như người đã chấp hành xong án phạt tù theo quy định của pháp luật, đồng nghĩa với việc họ sẽ được xem xét và đánh giá lại vị thế pháp lý của mình.
Nghĩa vụ của người được đặc xá:
- Xuất trình Giấy chứng nhận đặc xá: Người được đặc xá phải xuất trình Giấy chứng nhận đặc xá với Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc tổ chức, đơn vị quân đội nơi họ về cư trú hoặc làm việc, để chứng minh vị thế và tình trạng đặc xá của mình.
- Thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ cam kết: Người được đặc xá có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ các cam kết đã đưa ra, đảm bảo tính chân thành và trách nhiệm trong quá trình hòa nhập và thích ứng với môi trường xã hội mới.
- Nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật: Người được đặc xá có trách nhiệm tuân thủ nghiêm túc mọi quy định của pháp luật và đặt sự tuân thủ, tôn trọng luật pháp lên hàng đầu trong tất cả hành vi và quyết định của mình. Điều này không chỉ là một nghĩa vụ pháp lý, mà còn là biểu hiện của tinh thần công dân trách nhiệm và sự cam kết đối với quyền và nghĩa vụ công dân.
Việc tuân thủ nghiêm túc luật pháp là cơ sở để xây dựng một xã hội công bằng, an toàn và ổn định. Người được đặc xá, khi thực hiện nghĩa vụ tuân thủ luật pháp, đóng góp vào việc duy trì trật tự xã hội và giữ vững nguyên tắc pháp luật. Họ không chỉ là những cá nhân đang tái hòa nhập vào cộng đồng, mà còn là những thành viên tích cực đóng góp vào sự phát triển và tiến bộ của xã hội.
Tôn trọng luật pháp không chỉ là một trách nhiệm cá nhân mà còn là lựa chọn của một cộng đồng có văn hóa pháp luật mạnh mẽ. Bằng cách này, người được đặc xá không chỉ là những người hưởng lợi từ quyền lợi cá nhân mà luôn chú trọng đến trách nhiệm cộng đồng, đóng góp tích cực và tích luỹ lòng tin từ cộng đồng xung quanh.
Sự tuân thủ luật pháp từ phía người được đặc xá không chỉ tạo ra một môi trường pháp lý ổn định mà còn làm nổi bật tầm quan trọng của sự trung thực, trách nhiệm, và lòng tin trong xây dựng cộng đồng đa dạng và đoàn kết.
Nếu người được đặc xá là người nước ngoài, họ cũng phải thực hiện các quyền và nghĩa vụ được quy định tại điểm a và điểm c khoản 1 Điều 20 Luật Đặc xá 2018, cũng như các nghĩa vụ tại điểm b và điểm c khoản 2 của cùng Điều luật. Điều này nhấn mạnh sự công bằng và bảo đảm quyền lợi cũng như trách nhiệm của người được đặc xá, đồng thời tạo điều kiện cho họ tích cực hòa nhập và đóng góp vào cộng đồng mới.
 

Xem thêm bài viết: Ân giảm hình phạt tử hình là gì? Quyền của Chủ tịch nước trong ân giảm án tử hình và đặc xá

Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn pháp luật