1. Những quy định về giải thể doanh nghiệp

Quy trình giải thể doanh nghiệp đề cập đến việc chấm dứt tồn tại của một doanh nghiệp, tức là một thực thể kinh doanh, thông qua quá trình thanh lý tài sản để thanh toán nghĩa vụ đối với các chủ nợ. Luật doanh nghiệp 2020 đã đề ra một số quy định liên quan đến việc giải thể doanh nghiệp. Cụ thể:

1.1. Những trường hợp giải thể doanh nghiệp

- Các trường hợp và điều kiện giải thể doanh nghiệp, được quy định tại Điều 207 của Luật doanh nghiệp 2020, bao gồm những điểm sau đây:

+ Doanh nghiệp sẽ được giải thể khi hết thời hạn hoạt động, như đã ghi trong Điều lệ công ty, mà không có quyết định gia hạn thêm;

+ Giải thể có thể xảy ra theo nghị quyết hoặc quyết định của chủ doanh nghiệp đối với doanh nghiệp tư nhân, của Hội đồng thành viên đối với công ty hợp danh, của Hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu công ty đối với công ty trách nhiệm hữu hạn, và của Đại hội đồng cổ đông đối với công ty cổ phần;

+ Nếu công ty không đủ số lượng thành viên tối thiểu, theo quy định của Luật, trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không thực hiện thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, doanh nghiệp cũng phải tiến hành giải thể;

+ Doanh nghiệp phải thực hiện giải thể khi bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

- Dưới quy định của Luật doanh nghiệp 2020, việc giải thể doanh nghiệp chỉ có thể thực hiện khi đảm bảo thanh toán đầy đủ các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản khác và không nằm trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài.

1.2. Quy định về hồ sơ giải thể doanh nghiệp

Theo quy định của Điều 210 trong Luật doanh nghiệp 2020, hồ sơ giải thể doanh nghiệp bao gồm các giấy tờ và tài liệu cụ thể như sau:

- Thông báo về quá trình giải thể doanh nghiệp.

- Báo cáo chi tiết về quá trình thanh lý tài sản của doanh nghiệp, bao gồm danh sách chủ nợ và số nợ đã thanh toán. Danh sách này cũng bao gồm thanh toán đầy đủ các nghĩa vụ về thuế và các nghĩa vụ tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động sau khi doanh nghiệp quyết định giải thể (nếu có).

Các bên liên quan, bao gồm thành viên Hội đồng quản trị của công ty cổ phần, thành viên Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn, chủ sở hữu công ty, chủ doanh nghiệp tư nhân, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, thành viên hợp danh và người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, đều phải chịu trách nhiệm về tính trung thực và chính xác của hồ sơ giải thể doanh nghiệp.

Người đại diện pháp lý của doanh nghiệp cần gửi hồ sơ giải thể cho Cơ quan đăng ký kinh doanh trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán hết các khoản nợ của doanh nghiệp. Trong trường hợp không nhận được ý kiến hoặc phản đối về việc giải thể từ doanh nghiệp trong thời hạn 180 ngày kể từ ngày nhận nghị quyết hoặc quyết định giải thể, Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ cập nhật tình trạng pháp lý của doanh nghiệp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Trong trường hợp hồ sơ giải thể bị không chính xác hoặc giả mạo, các chủ thể liên quan sẽ phải thanh toán đồng loạt các quyền lợi chưa giải quyết của người lao động, số thuế chưa nộp, số nợ khác chưa thanh toán và chịu trách nhiệm cá nhân trước pháp luật về mọi hệ quả phát sinh trong thời hạn 05 năm kể từ ngày nộp hồ sơ giải thể doanh nghiệp đến Cơ quan đăng ký kinh doanh.

1.3. Thứ tự ưu tiên thanh toán các khoản nợ của doanh nghiệp khi giải thể

Các khoản nợ của doanh nghiệp sẽ được ưu tiên thanh toán theo thứ tự sau đây để bảo đảm công bằng và tuân thủ theo quy định của pháp luật:

- Các khoản nợ liên quan đến lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, theo quy định của pháp luật và các quyền lợi khác của người lao động theo thỏa ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết.

- Nợ thuế.

- Các khoản nợ khác.

Sau khi đã thanh toán đầy đủ chi phí liên quan đến quá trình giải thể doanh nghiệp và các khoản nợ ưu tiên nêu trên, phần còn lại của tài sản sẽ được phân phối cho chủ doanh nghiệp tư nhân, các thành viên, cổ đông, hoặc chủ sở hữu công ty theo tỷ lệ sở hữu phần vốn góp, cổ phần mà họ đã đóng góp vào doanh nghiệp.

2. Trách nhiệm chủ sở hữu và quản lý khi giải thể doanh nghiệp như thế nào?

Trong quá trình thực hiện giải thể doanh nghiệp, chủ sở hữu và các nhà quản lý của doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về các hoạt động pháp lý như sau:

- Chủ doanh nghiệp và các nhà quản lý phải chịu trách nhiệm và nghĩa vụ đảm bảo tính trung thực và chính xác của hồ sơ giải thể doanh nghiệp. Theo quy định của Luật doanh nghiệp 2020, các thành viên của Hội đồng quản trị công ty cổ phần, Hội đồng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn, chủ sở hữu công ty, chủ doanh nghiệp tư nhân, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, thành viên hợp danh, và người đại diện pháp luật của doanh nghiệp đều phải chịu trách nhiệm về tính trung thực và chính xác của hồ sơ giải thể doanh nghiệp.

- Trong trường hợp hồ sơ giải thể không chính xác hoặc có dấu hiệu giả mạo, các bên liên quan (bao gồm cả chủ doanh nghiệp và các nhà quản lý) phải chịu trách nhiệm liên đới trong việc thanh toán các quyền lợi của người lao động chưa được giải quyết, các khoản thuế chưa nộp, các nợ khác chưa thanh toán và chịu trách nhiệm cá nhân trước pháp luật về mọi hậu quả phát sinh trong thời hạn 05 năm kể từ ngày nộp hồ sơ giải thể doanh nghiệp đến Cơ quan đăng ký kinh doanh.

- Ngoài ra, chủ doanh nghiệp và các nhà quản lý phải chịu trách nhiệm về việc hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế của doanh nghiệp trong trường hợp giải thể.

- Chủ sở hữu doanh nghiệp và các nhà quản lý có liên quan phải chịu trách nhiệm cá nhân về bất kỳ thiệt hại nào do không tuân thủ hoặc không đúng các trình tự, thủ tục giải thể theo quy định đối với doanh nghiệp giải thể trong trường hợp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc theo quyết định của Tòa án.

Những trách nhiệm này giúp đảm bảo rằng hoạt động giải thể doanh nghiệp diễn ra một cách chuẩn chỉnh và tuân thủ quy định của pháp luật, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

3. Những hoạt động mà doanh nghiệp bị cấm thực hiện kể từ khi có quyết định giải thể

Theo quy định của Điều 211 trong Luật doanh nghiệp 2020, kể từ khi có quyết định giải thể, doanh nghiệp bị nghiêm cấm thực hiện các hoạt động sau đây:

- Doanh nghiệp và người quản lý doanh nghiệp không được thực hiện hành vi cất giấu hoặc tẩu tán tài sản.

- Doanh nghiệp và người quản lý doanh nghiệp không được từ bỏ hoặc giảm bớt quyền đòi nợ.

- Cấm doanh nghiệp và người quản lý doanh nghiệp thực hiện các hành vi chuyển đổi các khoản nợ không có bảo đảm thành các khoản nợ có bảo đảm bằng tài sản của doanh nghiệp, ký kết hợp đồng mới, trừ trường hợp có liên quan đến quá trình giải thể doanh nghiệp.

- Nhà nước nghiêm cấm hành vi cầm cố, thế chấp, tặng cho, hoặc cho thuê tài sản của doanh nghiệp và người quản lý doanh nghiệp giải thể.

- Khi doanh nghiệp giải thể, chủ sở hữu và người quản lý doanh nghiệp không được chấm dứt thực hiện các hợp đồng đã có hiệu lực.

- Cấm người quản lý doanh nghiệp huy động vốn dưới mọi hình thức.

Những hạn chế này nhằm đảm bảo quá trình giải thể diễn ra một cách minh bạch, trung thực và tuân thủ quy định pháp luật, bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan và ngăn chặn các hành vi lạm dụng hoặc lợi dụng tình trạng giải thể để tránh trách nhiệm pháp lý.

4. Trách nhiệm của cơ quan Nhà nước trong thực hiện các thủ tục pháp lý đối với doanh nghiệp giải thể

- Chính phủ đồng bộ quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp, đảm bảo sự thống nhất và hiệu quả trong quá trình quản lý.

- Các Bộ và cơ quan ngang Bộ chịu trách nhiệm trước Chính phủ về việc thực hiện nhiệm vụ được giao trong quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp, bao gồm cả các vấn đề liên quan đến giải thể doanh nghiệp.

- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tại địa phương.

- Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan có liên quan và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn được giao, chịu trách nhiệm thiết lập kết nối, liên thông và chia sẻ thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Thông tin này bao gồm giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, chứng chỉ hành nghề, giấy chứng nhận hoặc văn bản chấp thuận về điều kiện kinh doanh đã cấp cho doanh nghiệp, cũng như quyết định xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính của doanh nghiệp. Đồng thời, thông tin về tình hình hoạt động và nộp thuế của doanh nghiệp từ các báo cáo thuế, báo cáo tài chính cũng được chia sẻ để đảm bảo sự phối hợp và cung cấp thông tin đầy đủ, từ đó nâng cao hiệu quả trong quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp.

Bài viết liên quan: Năm 2023, Trình tự, thủ tục giải thể doanh nghiệp làm thế nào?

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi bài viết!