Trong hoạt động đấu thầu, việc phát sinh kiến nghị là điều khó tránh khỏi do sự khác biệt về lợi ích và cách hiểu quy định giữa các bên tham gia. Để đảm bảo các kiến nghị được xem xét một cách khách quan, công bằng và đúng pháp luật, Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị được thiết lập như một cơ chế hỗ trợ quan trọng. Điều 93 Luật đấu thầu 2023 quy định về Hội đồng này không chỉ góp phần nâng cao tính minh bạch trong xử lý kiến nghị mà còn giúp hạn chế tranh chấp kéo dài, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Việc làm rõ vai trò, thẩm quyền và trách nhiệm của Hội đồng tư vấn vì thế có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao hiệu quả của hoạt động đấu thầu.
1. Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị bao gồm những ai?
Theo khoản 1 Điều 93 Luật đấu thầu 2023, Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị là cơ quan giúp Chủ tịch Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị xem xét, thẩm định và đưa ra ý kiến đối với các đơn kiến nghị của nhà thầu, nhà đầu tư. Việc thành lập hội đồng này nhằm đảm bảo quá trình giải quyết kiến nghị được thực hiện một cách khách quan, minh bạch và đúng thẩm quyền.
- Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư thành lập;
Điều này quy định rằng Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư có thẩm quyền thành lập hội đồng để tư vấn giải quyết các kiến nghị thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Việc này giúp đảm bảo rằng những kiến nghị liên quan đến các dự án, gói thầu do Bộ quản lý được xử lý một cách chuyên nghiệp và đúng thẩm quyền.
- Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở Trung ương thành lập;
Điều này mở rộng thẩm quyền thành lập hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị cho các Bộ trưởng, Thủ trưởng các cơ quan ngang Bộ, các cơ quan thuộc Chính phủ hoặc các cơ quan khác ở Trung ương. Quy định này nhằm đảm bảo rằng các kiến nghị liên quan đến gói thầu, dự án thuộc phạm vi quản lý của các cơ quan này được giải quyết một cách kịp thời, đúng thẩm quyền và khách quan.
- Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị do Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư thành lập.
Điều này quy định rằng Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư có thẩm quyền thành lập hội đồng để tư vấn giải quyết các kiến nghị trong phạm vi địa phương. Việc này giúp đảm bảo kiến nghị liên quan đến các dự án, gói thầu trên địa bàn được xử lý hiệu quả, nhanh chóng và đúng thẩm quyền.
Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị phải được thành lập trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn kiến nghị của nhà thầu, nhà đầu tư. Quy định về thời hạn này nhằm đảm bảo quá trình giải quyết kiến nghị được thực hiện kịp thời, tránh chậm trễ, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà thầu và nhà đầu tư.
Tuy nhiên, Điều này bị bãi bỏ bởi Khoản 45 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15
2. Thành phần Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị và bộ phận thường trực của Chủ tịch Hội đồng tư vấn
Theo khoản 2 Điều 93 Luật đấu thầu 2023, Việc quy định thành phần Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị và bộ phận thường trực nhằm đảm bảo quá trình giải quyết kiến nghị được thực hiện khách quan, minh bạch, đúng thẩm quyền và hiệu quả, đồng thời tránh xung đột lợi ích và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà thầu, nhà đầu tư.
- Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch (nếu cần thiết) và các thành viên khác là đại diện của người có thẩm quyền, cơ quan có liên quan và có thể có đại diện của hiệp hội nghề nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học.
Thành viên Hội đồng tư vấn không được là người có quan hệ gia đình theo quy định của Luật Doanh nghiệp với người ký đơn kiến nghị, cá nhân thuộc tổ chuyên gia, tổ thẩm định và người ký phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư;
Hội đồng tư vấn được tổ chức gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch (nếu cần) và các thành viên đại diện cho cơ quan có thẩm quyền, cơ quan liên quan, đồng thời có thể bao gồm đại diện hiệp hội nghề nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học. Quy định về thành phần này nhằm tập hợp những cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm và quyền hạn để đảm bảo việc tư vấn, đánh giá kiến nghị diễn ra khách quan. Đồng thời, các thành viên hội đồng không được có quan hệ gia đình với người ký đơn kiến nghị, thành viên tổ chuyên gia, tổ thẩm định hoặc người ký phê duyệt kết quả lựa chọn, nhằm tránh xung đột lợi ích và bảo đảm tính công bằng trong quá trình giải quyết kiến nghị.
- Chủ tịch Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị quy định tại điểm a khoản 1 Điều này là đại diện của Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Chủ tịch Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị quy định tại điểm b khoản 1 Điều này là đại diện của đơn vị được giao nhiệm vụ quản lý về hoạt động đấu thầu thuộc các cơ quan này. Chủ tịch Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị quy định tại điểm c khoản 1 Điều này là đại diện của Sở Kế hoạch và Đầu tư;
Chủ tịch Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị được phân công theo thẩm quyền quản lý của từng cơ quan. Đối với hội đồng do Bộ Kế hoạch và Đầu tư thành lập, Chủ tịch là đại diện Bộ; đối với hội đồng do các cơ quan ngang Bộ hoặc cơ quan thuộc Chính phủ thành lập, Chủ tịch là đại diện đơn vị quản lý về hoạt động đấu thầu của cơ quan đó; đối với hội đồng do Sở Kế hoạch và Đầu tư thành lập, Chủ tịch là đại diện của Sở. Quy định này nhằm bảo đảm Chủ tịch hội đồng có đủ quyền hạn để chỉ đạo, điều phối và chịu trách nhiệm về việc giải quyết kiến nghị.
- Bộ phận thường trực của Chủ tịch Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị là đơn vị được giao quản lý về hoạt động đấu thầu nhưng không gồm các cá nhân thuộc tổ chuyên gia, tổ thẩm định của gói thầu, dự án. Bộ phận thường trực thực hiện các nhiệm vụ về hành chính do Chủ tịch Hội đồng tư vấn quy định; tiếp nhận và quản lý chi phí do nhà thầu, nhà đầu tư có kiến nghị nộp.
Bộ phận thường trực được tổ chức để hỗ trợ Chủ tịch Hội đồng tư vấn trong các công việc hành chính, quản lý chi phí và các nhiệm vụ tổ chức khác liên quan đến giải quyết kiến nghị. Các thành viên bộ phận thường trực không bao gồm những người thuộc tổ chuyên gia, tổ thẩm định nhằm tránh xung đột lợi ích và đảm bảo tính khách quan trong việc tiếp nhận, xử lý và quản lý đơn kiến nghị. Bộ phận thường trực chịu trách nhiệm tiếp nhận, quản lý chi phí do nhà thầu, nhà đầu tư nộp và thực hiện các nhiệm vụ hành chính theo sự phân công của Chủ tịch Hội đồng.
Như vậy, việc quy định rõ thành phần Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị, Chủ tịch Hội đồng và bộ phận thường trực không chỉ bảo đảm tính khách quan, minh bạch, công bằng trong quá trình giải quyết kiến nghị mà còn đảm bảo quyền lợi hợp pháp của nhà thầu, nhà đầu tư và nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động đấu thầu.
Tuy nhiên, Điều này bị bãi bỏ bởi Khoản 45 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15
3. Trách nhiệm của Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị
Theo khoản 3 Điều 93 Luật đấu thầu 2023, Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị được giao những trách nhiệm cụ thể nhằm đảm bảo việc tư vấn, xem xét các đơn kiến nghị được thực hiện đúng thẩm quyền, minh bạch và hiệu quả, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà thầu, nhà đầu tư.
- Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị quy định tại điểm a khoản 1 Điều này có trách nhiệm tư vấn giải quyết kiến nghị trong trường hợp Thủ tướng Chính phủ yêu cầu;
Điều này quy định rằng hội đồng do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư thành lập sẽ thực hiện tư vấn giải quyết kiến nghị khi có yêu cầu trực tiếp từ Thủ tướng Chính phủ. Quy định này nhằm đảm bảo rằng các kiến nghị mang tầm quốc gia, có ảnh hưởng lớn hoặc liên quan đến chính sách tổng thể được xem xét và tư vấn một cách kịp thời, chính xác và có thẩm quyền cao nhất.
- Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị quy định tại điểm b khoản 1 Điều này có trách nhiệm tư vấn giải quyết kiến nghị đối với tất cả gói thầu thuộc dự án, dự toán mua sắm, dự án đầu tư kinh doanh do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở Trung ương là người có thẩm quyền hoặc quản lý, trừ gói thầu, dự án quy định tại điểm a khoản này;
Hội đồng này chịu trách nhiệm giải quyết kiến nghị đối với tất cả các gói thầu, dự án thuộc phạm vi quản lý của các cơ quan Trung ương, ngoại trừ những gói thầu hoặc dự án thuộc thẩm quyền của hội đồng do Bộ Kế hoạch và Đầu tư thành lập. Quy định này nhằm phân định rõ thẩm quyền, tránh chồng chéo và bảo đảm rằng các kiến nghị được xử lý bởi hội đồng có chuyên môn và quyền hạn phù hợp với phạm vi dự án, gói thầu liên quan.
- Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị quy định tại điểm c khoản 1 Điều này có trách nhiệm tư vấn giải quyết kiến nghị đối với tất cả gói thầu thuộc dự án, dự toán mua sắm, dự án đầu tư kinh doanh trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trừ gói thầu, dự án quy định tại điểm a và điểm b khoản này.
Hội đồng này có trách nhiệm giải quyết các kiến nghị liên quan đến gói thầu, dự án trên địa bàn địa phương, ngoại trừ những dự án thuộc thẩm quyền của hai hội đồng quy định tại điểm a và b. Quy định này nhằm đảm bảo việc phân cấp trách nhiệm rõ ràng giữa Trung ương và địa phương, giúp quá trình giải quyết kiến nghị diễn ra kịp thời, minh bạch và đúng thẩm quyền.
Như vậy, việc phân định trách nhiệm của các hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị theo thẩm quyền và phạm vi dự án, gói thầu đảm bảo quá trình giải quyết kiến nghị được thực hiện một cách công bằng, minh bạch, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà thầu, nhà đầu tư.
Tuy nhiên, Điều này bị bãi bỏ bởi Khoản 45 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15
3. Hoạt động của Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị
Theo khoản 3 Điều 93 Luật đấu thầu 2023, Hoạt động của Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị được quy định nhằm đảm bảo quá trình xem xét và giải quyết kiến nghị được thực hiện minh bạch, đúng pháp luật và công bằng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà thầu, nhà đầu tư.
- Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị hoạt động theo từng vụ việc, làm việc theo nguyên tắc tập thể và quyết định theo đa số. Thành viên được quyền bảo lưu ý kiến và chịu trách nhiệm trước pháp luật về ý kiến của mình;
Hội đồng làm việc theo từng vụ việc cụ thể để đảm bảo mọi kiến nghị được xem xét một cách chi tiết và khách quan. Nguyên tắc tập thể và quyết định theo đa số đảm bảo rằng kết quả tư vấn không phụ thuộc vào quan điểm cá nhân của một thành viên, đồng thời các thành viên có quyền bảo lưu ý kiến riêng của mình và chịu trách nhiệm pháp lý về ý kiến đó. Quy định này bảo đảm tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và công bằng trong quá trình ra quyết định.
- Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị có quyền yêu cầu nhà thầu, nhà đầu tư, chủ đầu tư, bên mời thầu và các cơ quan liên quan cung cấp thông tin của gói thầu, dự án, dự án đầu tư kinh doanh và các thông tin liên quan khác để thực hiện nhiệm vụ;
Hội đồng được trao quyền yêu cầu các bên cung cấp thông tin cần thiết nhằm thực hiện nhiệm vụ tư vấn và xem xét kiến nghị một cách đầy đủ, chính xác. Việc này giúp Hội đồng có cơ sở dữ liệu và thông tin đáng tin cậy để đưa ra các kết luận, đảm bảo quá trình giải quyết kiến nghị được minh bạch và đúng thẩm quyền.
- Kết quả giải quyết kiến nghị được gửi đến người có thẩm quyền trong thời hạn 25 ngày đối với kiến nghị của nhà thầu, 35 ngày đối với kiến nghị của nhà đầu tư kể từ ngày Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị được thành lập.
Thời hạn gửi kết quả giải quyết kiến nghị được quy định rõ nhằm đảm bảo các kiến nghị được xử lý kịp thời. Việc phân biệt thời hạn 25 ngày đối với nhà thầu và 35 ngày đối với nhà đầu tư tạo điều kiện để Hội đồng cân nhắc khối lượng công việc và tính chất của từng loại kiến nghị, giúp quá trình giải quyết diễn ra hiệu quả, tránh kéo dài và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.
Như vậy, các quy định về hoạt động của Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị đảm bảo việc xem xét và giải quyết các kiến nghị diễn ra một cách công bằng, minh bạch, đúng thẩm quyền và kịp thời, đồng thời nâng cao trách nhiệm pháp lý của các thành viên Hội đồng và quyền lợi của nhà thầu, nhà đầu tư.
Tuy nhiên, Điều này bị bãi bỏ bởi Khoản 45 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15
Kết luận
Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị trong hoạt động đấu thầu giữ vai trò quan trọng trong việc đảm bảo các kiến nghị được xem xét một cách khách quan, minh bạch và đúng quy định pháp luật. Khi hoạt động hiệu quả, Hội đồng không chỉ hỗ trợ cơ quan có thẩm quyền đưa ra quyết định chính xác mà còn góp phần hạn chế các tranh chấp, khiếu kiện kéo dài. Đồng thời, cơ chế này còn giúp nâng cao trách nhiệm của các bên liên quan và củng cố niềm tin vào hệ thống pháp luật đấu thầu.
Việc tuân thủ và vận hành đúng các quy định về Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng để xây dựng môi trường đấu thầu công bằng, minh bạch và chuyên nghiệp. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư và đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn lực trong các dự án đầu tư.
Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại gọi ngay số: 1900 6162 để được giải đáp.
