Nếu vậy chúng tôi phải làm sao? Nếu đem ra kiện thì có khắt khe cho tụi nhỏ quá không? Còn nếu âm thầm tổ chức thì có tội nghiệp cho đứa em của tôi, mong luật sư cho tôi lời giải!

Xin cảm ơn!

Người gửi: LVĐ

>> Luật sư tư vấn pháp luật hôn nhân trực tuyến qua điện thoại gọi:  1900.6162

 

Trả lời:

1. Quy định về độ tuổi kết hôn

Nam, nữ kết hôn với nhau phải tuân theo các điều kiện được quy định tại Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014: Nam phải từ đủ 20 tuổi trở lên và nữ phải từ đủ 18 tuổi trở lên; Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định; Hai người đều không bị mất năng lực hành vi dân sự; Và việc kết hôn không thuộc vào một trong các trường hợp bị cấm kết hôn theo quy định của pháp luật: Pháp luật cấm kết hôn giả tạo, cấm ly hôn giả tạo; Cấm tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn; Cấm trường hợp người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có vợ, người đang có chồng; Cấm kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng. Và nhà nước không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính. Như vậy, có thể thấy độ tuổi kết hôn hợp pháp của nam và nữ theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện nay la lam từ đủ 20 tuổi trở lên và nữ từ đủ 18 tuổi trở lên. Trong trường hợp kết hôn và chưa đủ tuổi thì sẽ được xem là hành vi tạo hôn - và là một hành vi cấm kết hôn theo quy định của pháp luật.

Việc kết hôn phải được đăng ký do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và Luật Hộ tịch. Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định thì sẽ không có giá trị pháp lý. Trong trường hợp vợ và chồng đã ly hôn mà muốn xác lập lại quan hệ vợ chồng thì phải đăng ký kết hôn lại. 

>> Tham khảo: Thủ tục đăng ký kết hôn hồ sơ, điều kiện là gì?

 

2. Chưa đủ tuổi kết hôn thì có được công nhận là vợ chồng hay không?

Theo quy định của pháp luật về điều kiện kết hôn thì nam phải từ đủ 20 tuổi trở lên và nữ phải từ đủ 18 tuổi trở lên. Ngoài ra hôn nhân chỉ hợp pháp và được công nhận khi được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nếu việc kết hôn không có đăng ký kết hôn thì sẽ không có giá trị pháp lý. Do đó,Nếu nam chưa đủ 20 tuổi và nữ chưa đủ 18 tuổi thì sẽ không được đăng ký,Nếu nam chưa đủ 20 tuổi và nữ chưa đủ 18 tuổi thì sẽ không được đăng ký kết hôn, người nào làm trái với quy định của pháp luật về độ tuổi kết hôn thì sẽ bị xử phạt theo quy định. Việc chưa đủ tuổi kết hôn sẽ thuộc vào hành vi tạo hôn, và người chưa đủ tuổi kết hôn và tổ chức đám cưới sẽ bị pháp luật xử phạt cụ thể như sau: 

- Tại Điều 58 Nghị định số 82/2020/NĐ-CP quy định về việc xử phạt hành vi tảo hôn, tổ chức tảo hôn: Hành vi tảo hôn và tổ chức tảo hôn sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi duy trì quan hệ vợ chồng sai pháp luật với người chưa đủ tuổi kết hôn mặc dù đã có bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của tòa án;

- Ngoài ra, căn cứ quy định tại Điều 183 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về tội tổ chức tảo hôn: người nào tổ chức này vợ, lấy chồng cho những người chưa đến tuổi kết hôn, và đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm thì sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm. Như vậy, việc tảo hôn khi bị phát hiện trong các trường hợp trái với quy định của pháp luật thì mức phạt có thể lên đến 30.000.000 đồng hoặc có thể sẽ bị cải tạo không gian giữ đến 02 năm.

>> Tham khảo: Độ tuổi đăng ký kết hôn đối với nam và nữ là bao nhiêu?

 

3. Trẻ 16 tuổi mang bầu có kết hôn được không?

Vấn đề thứ nhất, về việc tổ chức cho hai người kết hôn thì có bị vi phạm pháp luật hay không:

Theo quy định tại Điều 8, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về các điều kiện được kết hôn: trong đó có điều kiện về độ tuổi thì nam phải từ đủ 20 tuổi trở lên và nữ phải từ đủ 18 tuổi trở lên; Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định; Cả hai người đều không bị mất năng lực hành vi dân sự. Và việc kết hôn không thuộc các trường hợp cấm kết hôn theo quy định của pháp luật. Như vậy, trong trường hợp của bạn, thì em gái bạn chỉ mới 16 tuổi; chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định của pháp luật. Vì vậy, nếu tổ chức đám cưới cho em của bạn thì sẽ trái với quy định của pháp luật. Theo quy định thì việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định, và việc kết hôn xong rồi đăng ký thì sẽ không có giá trị pháp lý. 

Việc chưa đủ tuổi kết hôn mà lại tổ chức đám cưới thì dễ thuộc hành vi tảo hôn; người chưa đủ tuổi kết hôn và tổ chức đám cưới sẽ bị pháp luật xử phạt theo quy định tại Điều 58 Nghị định số 82/2020/NĐ-CP. Hành vi tảo hôn, tổ chức tảo hôn sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn. Đối với hành vi duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi kết hôn mặc dù đã có bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của tòa án thì sẽ bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Do đó, em gái bạn chưa đủ điều kiện đăng ký kết hôn thì không thể tiến hành đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền; Và cũng không thể tổ chức đám cưới cho em bạn vì trái với quy định của pháp luật và sẽ bị xử phạt.

Vấn đề thứ hai, đăng ký giấy khai sinh cho con của em bạn: 

Theo quy định tại Điều 15 Luật Hộ tịch năm 2014 thì trong thời hạn sáu mươi ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ sẽ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con. Trường hợp cha, mẹ không thể đăng ký khai sinh cho con thì ông hoặc bà hoặc người thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ em có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho em. Thẩm quyền đăng ký khai sinh của Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người cha hoặc người mẹ thực hiện đăng ký khai sinh cho công dân Việt Nam cư trú trong nước; Đăng ký khai sinh cho trẻ em sinh ra tại Việt Nam có cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam thường trú khu vực biên giới, con người kia là công dân của nước láng riêng thường trú tại khu vực biên giới với Việt Nam. Vì em gái bạn chưa đủ tuổi kết hôn nhưng con của em gái bạn vẫn có quyền được đăng ký khai sinh theo quy định của pháp luật về quyền khai sinh và có quốc tịch. Gia đình sẽ phải có trách nhiệm làm thủ tục đăng ký khai sinh cho cháu, và việc đăng ký khai sinh sẽ không phụ thuộc vào độ tuổi của bố mẹ cháu.

Vấn đề thứ ba, việc khởi kiện:

Do bạn nói chung chung là em họ bác 16 tuổi nên chúng tôi không xác định được độ tuổi chính xác của em bạn đã tròn 16 tuổi hay chưa. Nếu em bạn đã đủ 16 tuổi khi quan hệ với người hàng xóm thì chỉ có thể gửi kiện nếu chứng minh được có hành vi cưỡng bức, hiếp dâm. Căn cứ tại Điều 141 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định: Người nào dùng vũ lực, Đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ của nạn nhân hoặc dùng thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái ý muốn của nạn nhân thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm. Phạm tội thuộc trong các trường hợp cụ thể sau đây thì sẽ phạt tù từ 07 năm - 15 năm: phạm tội có tổ chức; Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh; nhiều người hiếp một người; phạm tội hai lần trở lên; Đối với hai người trở lên; có tính chất loạn luân; làm nạn nhân có thai; gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31 % đến 60 % ; gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân từ 11 % đến 45 %; có hành vi tái phạm nguy hiểm.

Vì em gái bạn đã 16 tuổi nên không thuộc đối tượng của tội hiếp dâm trẻ dưới 16 tuổi nếu phía gia đình bạn chứng minh được bạn Nam kia có dấu hiệu của tội hiếp dâm thì bạn sẽ phải chịu trách nhiệm với hành vi của mình. Trong trường hợp này thì gia đình bạn làm đơn khởi kiện nếu chắc chắn là người hàng xóm kia sẽ bị xử lý trách nhiệm hình sự.

Trên đây là câu trả lời của công ty Luật Minh Khuê mang tính chất tham khảo; còn việc cân nhắc tổ chức đám cưới hay không, có khởi kiện hay không thì gia đình có thể cân nhắc ở nhiều khía cạnh khác nhau. Chúc gia đình sẽ tìm được cách giải quyết đúng đắn nhất.

Nếu còn bất kỳ thắc mắc hay có câu hỏi thắc mắc khác thì vui lòng liên hệ trực tiếp đến Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến 24/7 qua số hotline: 1900.6162 để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!