1. Tại sao quy định về trợ cấp cho trẻ mồ côi?

Xuất phát từ truyền thống đạo lý của dân tộc ta, việc chăm lo cho những người bất hạnh trong đó có trẻ mồ côi và trẻ bị bỏ rơi đã được Đảng, Nhà nước và cộng đồng xã hội quan tâm trợ giúp, góp phần cải thiện cuộc sống và nâng cao vị thế trong xã hội. Tuy nhiên trước những đòi hỏi của cuộc sống ngày càng phát triển và xã hội ngày càng hiện đại, trẻ mồ côi lại nảy sinh những vấn đề và thách thức mới. Đó là:

- Sự gia tăng về số lượng trẻ mồ côi, trẻ bị bỏ rơi làm nảy sinh hàng loạt vấn đề về sức khỏe - y tế, ăn mặc, đi lại, học hành và các nhu cầu vật chất, tinh thần khác, đòi hỏi sự quan tâm giải quyết của Nhà nước và cộng đồng xã hội.

- Vì nhiều lý do mà hầu hết số cháu mồ côi, bị bỏ rơi không đủ điều kiện dinh dưỡng để phát triển thể chất dẫn đến nguy cơ tiềm ẩn những khiếm khuyết về sức khỏe trong cơ thể. Mức trợ cấp cho trẻ em mồ côi, bị bỏ rơi tại các cơ sở nuôi dưỡng của Nhà nước khó có thể bảo đảm đủ năng lượng sống phát triển của các cháu. Những cháu ở cộng đồng thì đời sống còn nhiều bấp bênh, không ổn định.

- Điều kiện và khả năng học hành, tiếp cận và tiếp thu các yêu cầu về giáo dục - đào tạo có nhiều cháu bị hạn chế. Sự khiếm khuyết về giáo dục dễ dẫn các cháu đến những méo mó về nhân cách trong quá trình phát triển gây ra những trở ngại, thiệt thòi cho các cháu khi tiếp cận nghề nghiệp, công ăn việc làm, thu nhập....

2. Trẻ mồ côi cha và mẹ thì có thuộc đối tượng nhận trợ cấp xã hội hàng tháng không?

Trợ giúp xã hội là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, có ý nghĩa chính trị, xã hội, kinh tế quan trọng và là nền tảng thực hiện công bằng xã hội. Ngày 15/3/2021, Chính phủ ban hành Nghị định số 20/2021/NĐ-CP quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội, Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01/7/2021.

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Nghị định 20/2021/NĐ-CP quy định các đối tượng bảo trợ xã hội hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng như sau: Đối tượng bảo trợ xã hội hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng

- Trẻ em dưới 16 tuổi không có nguồn nuôi dưỡng thuộc một trong các trường hợp sau đây:

+  Bị bỏ rơi chưa có người nhận làm con nuôi;

+ Mồ côi cả cha và mẹ...

Theo đó, trẻ em dưới 16 tuổi không có nguồn nuôi dưỡng thuộc trường hợp mồ côi cả cha và mẹ thì thuộc đối tượng bảo trợ xã hội hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.

Như vậy, nếu trẻ em dưới 16 tuổi mà mồ côi cả cha và mẹ thì thuộc đối tượng bảo trợ xã hội hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.

3. Các giải pháp giúp đỡ, hỗ trợ trẻ mồ côi

Cơ sở nuôi dưỡng trẻ mồ côi - giải pháp tình thế cần thiết và lâu dài

Hiện nay, trẻ mồ côi đang được chăm sóc theo một số mô hình cơ bản như: Sống tại cộng đồng với những người họ hàng hoặc sự bảo trợ của bà con; được nhận làm con nuôi tại các gia đình trong và ngoài nước; sống trong các cơ sở nuôi dưỡng của các tổ chức từ thiện - xã hội, các tổ chức tôn giáo, các cơ sở nuôi dưỡng của Nhà nước hoặc tư nhân hoặc sống lang thang không có nơi chốn cố định (trong số này có một số cháu bị lạm dụng sức lao động và các loại lạm dụng khác, trẻ em lang thang...).

Mỗi phương thức sống ấy bên cạnh những mặt phù hợp và tích cực đều có thể có những mặt trái và tiêu cực do những yếu tố chủ quan hoặc khách quan (xã hội, môi trường sống, hoàn cảnh cụ thể của những đối tượng liên quan, động cơ nuôi dưỡng...).

Dù được nuôi dưỡng ở cộng đồng hay trong các Trung tâm, cơ sở, nếu có những người giám hộ tốt, có trách nhiệm và điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng thì các cháu sẽ có môi trường thuận lợi để sống, phát triển và hòa nhập thuận lợi. Ngược lại, nếu không được quan tâm chăm sóc, giáo dục các em sẽ rất dễ bị lạm dụng có thể trở thành nạn nhân của những động cơ xấu xa và có nguy cơ vi phạm pháp luật, trở thành tội phạm.

Nguyên nhân của tình trạng trên có nhiều, nhưng chung quy, theo chúng tôi, là do quản lý Nhà nước còn nhiều bất cập, việc hướng dẫn, kiểm tra, chế tài việc thực hiện còn bị buông lỏng; cơ quan và người quản lý các cơ sở này còn xem nhẹ các quy định của Nhà nước hoặc chủ quan, đơn giản khi tổ chức thực hiện; chưa coi trọng tính chuyên nghiệp trong công tác xã hội này, nhiều người tham gia công việc nuôi dạy trẻ mồ côi bằng nhiệt tâm hơn là chuyên môn, nghiệp vụ nên kết quả có phần bị hạn chế, khó đạt hiệu quả nuôi dưỡng cao.

Để khắc phục những hạn chế của các cơ sở nuôi dưỡng, theo tôi cần tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước về mặt luật pháp cũng như chỉ đạo thực hiện. Tăng cường nhận thức và trách nhiệm của các cơ sở nuôi dưỡng trẻ mồ côi, tính chuyên nghiệp của CTXH và năng lực nghiệp vụ của những người tham gia hoạt động này thông qua công tác đào tạo bồi dưỡng của các cơ quan quản lý. Như vậy, các cơ sở này sẽ phát huy tác dụng và trở thành phương thức nuôi dưỡng các cháu mồ côi một cách tốt và có hiệu quả nhất trong tình hình hiện nay.

Mái ấm gia đình - ngôi nhà hạnh phúc cho trẻ mồ côi

Có cha, có mẹ, có một mái nhà... là điều tất yếu, rất gần gũi và thân thuộc với mỗi người bình thường nhưng là một ước mơ tha thiết và cũng là nỗi niềm đau đáu của những trẻ mồ côi, việc tìm được mái ấm gia đình cho mỗi cháu là điều có tác dụng lâu bền và cơ bản nhất.

 Đến nay đã có nhiều cháu trưởng thành, có nghề nghiệp, có công ăn việc làm, nhiều cháu có gia đình và cuộc sống ổn định, có một tương lai được bảo đảm bằng chính sự trưởng thành của mỗi cháu.

Việc thành lập các cơ sở (Trung tâm) nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ mồ côi, trẻ bị bỏ rơi đã thực hiện được nhiệm vụ đề ra là chăm sóc, nuôi dưỡng các cháu, tạo điều kiện để các cháu trưởng thành, phát triển và tìm cho các cháu một mái ấm gia đình để các cháu bất hạnh này có một cuộc sống ổn định và một tương lai tốt đẹp. Đó cũng chính là cách thể hiện sự quan tâm của chúng ta đối với trẻ mồ côi, trẻ bị bỏ rơi.

Tuy nhiên, hai giải pháp này vẫn còn những vướng mắc như sau:

- Nhiều nghiên cứu đáng tin cậy đã chỉ ra rằng, những trẻ em trưởng thành trong môi trường này thường gặp các vấn đề lâu dài về phát triển cảm xúc, nhận thức và rối loạn tâm lý. Mô hình này không thực sự giải quyết được sự thiếu hụt lớn nhất của các em, đó là có một gia đình riêng quan tâm đến mình một cách riêng biệt. Nó còn có thể khiến các em bị tách khỏi "gia đình mở rộng" (extended family, tức họ hàng, người thân ngoài cha mẹ) và trở thành một cộng đồng "khác biệt".

- Chi phí cho một trẻ em trong mô hình này cao gấp 10 lần chi phí của các mô hình hỗ trợ có tính chất gần với gia đình hơn (family setting), như là nhận con nuôi hoặc cha mẹ đỡ đầu.

- Việc dùng tình nguyện viên ngắn hạn đến dạy học để giảm chi phí hoặc đến chơi với các em, như tôi nói ở trên, đã được các tổ chức quốc tế lên tiếng là "lợi bất cập hại". Vì nó gây ra cho các em một vấn đề gọi là “sự gắn bó giả tạo”

- Nhiều em rơi vào trạng thái hụt hẫng, có những vết thương tâm lý lớn sau khi một tình nguyện viên mà em yêu thương, gắn bó rời đi, sau đó phải mất nhiều thời gian để chữa lành. Đáng lưu ý là, những vấn đề nêu trên không chỉ được nhận thấy ở những mô hình được quản lý kém, mà cả những mô hình được quản lý tốt, có cơ sở vật chất sạch đẹp.

Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Những đối tượng được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng? của Luật Minh Khuê.

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Trẻ mồ côi cha và mẹ thì có thuộc đối tượng nhận trợ cấp xã hội hàng tháng không? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!