Căn cứ Luật Xây Dựng năm 2014; Nghị định số 46/2015/NĐ-CP quy định về quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng (sau đây viết là Nghị định 46/2015/NĐ-CP) và Thông tư số 26/2016/TT-BXD quy định chi tiết một số nội dung về quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng (gọi tắt là thông tư số 26/2016/TT-BXD), quy định:
1. Tranh chấp về chất lượng công trình xây dựng xảy ra khi có ý kiến đánh giá khác nhau về chất lượng sản phẩm, bộ phận công trình và công trình xây dựng, biện pháp khắc phục khiếm khuyết về chất lượng công trình.
Tranh chấp về chất lượng có thể xảy ra giữa các chủ thể tham gia xây dựng công trình hoặc giữa các chủ thể này với chủ sở hữu hoặc người quản lý, sử dụng các công trình xây dựng lân cận và các bên có liên quan khác.
2. Việc giải quyết tranh chấp về chất lượng công trình được tiến hành theo trình tự như sau:
a) Tự thưcmg lượng giữa các bên có tranh chấp;
b) Lựa chọn, thỏa thuận và thuê tổ chức, cá nhân có đủ năng lực theo quy định tiến hành kiếm định đánh giá chất lượng bộ phận, hạng mục công trình, công trình xây dựng và đề xuất giải pháp khắc phục.
Các bên có tranh chấp có thể đề nghị cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng theo phân cấp hướng dẫn giải quyết tranh chấp;
c) Khởi kiện và giải quyết tranh chấp thông qua tòa án, thủ tục tiến hành theo quy định của pháp luật có liên quan.
Luật Minh Khuê phân tích chi tiết quy định pháp luật về vấn đề trên như sau:
1. Tranh chấp về chất lượng công trình xây dựng
Tranh chấp về hợp đồng xây dựng sẽ bao gồm có: tranh chấp về chất lượng công trình xây dựng, tranh chấp về nghiệm thu công trình, tranh chấp về điều kiện thanh toán, tranh chấp về vấn đề dự toán....
Trong trường hợp có sự cố gây nứt, hư hỏng... thì việc xác định trách nhiệm thuộc về ai có thể dễ phát sinh tranh chấp. Khi đó, cần tiến hành khảo sát và đánh giá sự cố để làm rõ nguyên nhân gây ra sự cố nứt, hư hỏng,... bởi lỗi do thiết kế, do vật liệu sử dụng, do thi công hay do lỗi sử dụng và bảo trì công trình...
Lựa chọn các tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực theo quy định để thực hiện thi công xây dựng công trình, giám sát thi công xây dựng trình công trình (nếu có), thí nghiệm, kiểm định chất lượng công trình (nếu có) và các công việc tư vấn xây dựng khác.
Theo quy định tại khoản 7 Điều 24 Nghị định 06/2021/NĐ-CP ngày 26 tháng 01 năm 2021: Việc kiểm tra công tác, nghiệm thu của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền không thay thể, không làm giảm trách nhiệm của chủ đầu tư về công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng và trách nhiệm của các nhà thầu tham gia hoạt động xây dựng về chất lượng công trình xây dựng đối với phần việc do mình thực hiện theo quy định của pháp luật.
2. Các phương thức giải quyết tranh chấp về chất lượng công trình xây dựng
Tranh chấp về chất lượng công trình xây dựng xảy ra khi có ý kiến đánh giá khác nhau về chất lượng sản phẩm, bộ phận công trình và công trình xây dựng, biện pháp khắc phục khiếm khuyết về chất lượng công trình.
Tranh chấp về chất lượng có thể xảy ra giữa các chủ thể tham gia xây dựng công trình hoặc giữa các chủ thể này với chủ sở hữu hoặc người quản lý, sử dụng các công trình xây dựng lân cận và các bên có liên quan khác.
Để giải quyết tranh chấp về chất lượng công trình xây dựng thì có các phương án sau:
(1) Tự thương lượng giữa các bên có tranh chấp: việc tự thương lượng sẽ giúp hai bên hiểu nhau hơn nhằm mục đích giải quyết tranh chấp giữa các bên có tranh chấp.
(2) Lựa chọn, thỏa thuận và thuê tổ chức, cá nhân có đủ năng lực theo quy định tiến hành kiểm định đánh giá chất lượng bộ phận, hạng mục công trình, công trình xây dựng và đề xuất giải pháp khắc phục. Các bên có trang chấp có thể đề nghị cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng theo phân cấp hướng dẫn giải quyết tranh chấp.
(3) Khởi kiện và giải quyết tranh chấp thông qua Tòa án, thủ tục tiến hành theo quy định của pháp luật có liên quan.
Khi hai bên không thể tự giải quyết với nhau thì các bên có tranh chấp về chất lượng công trình xây dựng sẽ gửi đơn kiện đến Tòa án nhân dân để nhờ Tòa án giải quyết.
Bước 1: Làm đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân
Một trong các bên có tranh chấp về chất lượng công trình xây dựng viết đơn khởi kiện (theo mẫu được ban hành bởi Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP ngày 13 tháng 01 năm 2017 ban hành một số biểu mẫu trong tố tụng dân sự), sau đó nộp đơn khởi kiện lên Tòa án nhân dân.
Khi nộp đơn khởi kiện cần nộp kèm theo các giấy tờ, tài liệu, chứng cứ để chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Người khởi kiện có thể nộp đơn trực tiếp tại Tòa án nhân dân hoặc nộp qua đường bưu điện.
Bước 2: Nhận đơn và xử lý
Khi nhận được đơn khởi kiện thì trong thời hạn 03 ngày làm việc Chánh án Tòa án nhân dân phân công một Thẩm phán xem xét đơn khởi kiện.
Kể từ ngày được phân công, Thẩm phán sẽ phải tiến hành xem xét đơn khởi kiện trong thời hạn 05 ngày làm việc và có một trong các quyết định sau: (1) yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện; (2) tiến hành thủ tục thụ lý vụ án theo thủ tục thông thường hoặc theo thủ tục rút gọn nếu vụ án có đủ điều kiện để giải quyết theo thủ tục rút gọn; (3) chuyển đơn khởi kiện cho Tòa án nhân dân có thẩm quyền và thông báo cho người khởi kiện nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khác hay (4) trả lại đơn khởi kiện cho người khởi kiện nếu vụ việc đó không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
Bước 3: Đóng tạm ứng án phí
Khi nhận được đơn khởi kiện và các giấy tờ, tài liệu với chứng cứ và xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án thì Thẩm phán sẽ gửi thông báo cho người khởi kiện biết và họ sẽ đến Tòa án để nộp tiền tạm ứng án phí (theo Nghị quyết 326/2016/UBND quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án và nhận biên lai thu tiền).
Bước 4: Thụ lý vụ án
Với thời hạn 03 ngày làm việc từ ngày thụ lý vụ án thì Thẩm phán tiến hành thông báo (bằng văn bản) cho các đương sự, tổ chức, cá nhân có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết vụ án và cho Viện kiểm sát cùng cấp về việc thụ lý vụ án.
Bước 5: Tiến hành hòa giải
Tòa án sẽ thực hiện hòa giải để các đương sự có thể thỏa thuận với nhau để giải quyết vụ án:
+ Đương sự thỏa thuận được với nhau về giải quyết tranh chấp Tòa án lập biên bản hòa giải thành. Trong thời hạn 07 ngày từ ngày lập biên bản hòa giải thành mà không có đương sự nào thay đổi ý kiến thì Thẩm phán sẽ phải ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự.
Quyết định công nhận sự thỏa thuận có hiệu lực pháp luật ngay và không bị kháng cáo, kháng nghị.
+ Nếu hòa giải không thành thì Tòa án sẽ đưa vụ án ra xét xử.
Bước 6: Tòa án giải quyết tranh chấp
Trong thời hạn 01 tháng từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử thì Tòa án phải mở phiên tòa. Nếu có lý do chính đáng thì thời hạn có thể kéo dài là 02 tháng. Cuối cùng, Tòa án ra bản án giải quyết tranh chấp giữa các đương sự, nếu không đồng ý thì có thể kháng cáo.
Trình tự giải quyết tranh chấp về chất lượng công trình xây dựng trên được quy định tại Điều 22 Thông tư 26/2016/TT-BXD ngày 26 tháng 10 năm 2016 quy định chi tiết một số nội dung về quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng (nhưng hiện nay thì Thông tư 26/2016/TT-BXD đã hết hiệu lực, chỉ mang tính chất tham khảo).
Như vậy, để giảm thiểu tranh chấp về chất lượng công trình thì: (1) chủ đầu tư cần tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc lựa chọn nhà thầu về chất lượng công trình và xem xét đến năng lực của nhà thầu thông qua con người, thiết bị, năng lực tổ chức thực hiện công trình... và (2) nhà thầu thi công, để giảm thiểu tranh chấp xảy ra thì quan tâm đến hồ sơ thiết kế được phê duyệt, quy chuẩn kỹ thuật, thi công thì tuân thủ đúng,...
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết "Trình tự giải quyết tranh chấp về chất lượng công trình xây dựng" mà Luật Minh Khuê muốn gửi đến bạn đọc. Nếu bạn đọc có bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến vấn đề này hay vấn đề pháp lý khác thì bạn đọc vui lòng liên hệ tới bộ phận tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến của Luật Minh Khuê qua số 1900.6162 để được hỗ trợ kịp thời. Xin chân thành cảm ơn!
