1. Vật chứng có đặc điểm gì?
- Vật chứng tồn tại dưới dạng vật thể
Có thể hiểu vật chứng là tất cả những gì tồn tại bên ngoài thế giới khách quan có hình dạng, kích cỡ.. có thể xác định được bằng các giác quan của con người. Vật chứng tồn tại khách quan nó chứa đựng những thông tin, hình ảnh, sự kiện thực tế xảy ra trong hiện thực.
- Vật chứng chứa đựng và phản ánh những thông tin, sự kiện thực tế liên quan đến vụ án; trực tiếp hay gián tiếp nhưng quan trọng phải nằm trong mối liên hệ tổng thể giữa các nội dung, vấn đề của vụ án hình sự.
- Vật chứng được các chủ thể có thẩm quyền thu thập theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định
Vật chứng là một trong những nguồn chứng cứ theo quy định của pháp luật
- Vật chứng có giá trị chứng minh tội phạm, người phạm tội và các tình tiết khác cần thiết cho việc giải quyết đúng đắn vụ án
Vật chứng là một trong những nguồn chứng cứ quan trọng, nó chứa đựng những thông tin có tác dụng làm rõ việc có tội phạm xảy ra hay không, chỉ ra mối liên hệ giữa thủ phạm và nạn nhân hay hiện trường vụ án.
2. Trình tự, thủ tục niêm phong vật chứng
Sau mỗi lần mở niêm phong, khi kết thúc sử dụng vật chứng phải niêm phong lại theo đúng trình tự, thủ tục quy định của Nghị định 127/2017/NĐ-CP và gửi về nơi bảo quản vật chứng theo quy định của pháp luật.
Việc niêm phong vật chứng được thực hiện theo trình tự, thủ tục như sau:
Bước 1: Chuẩn bị thực hiện niêm phong vật chứng
- Người tổ chức thực hiện niêm phong vật chứng mời hoặc triệu tập người tham gia niêm phong vật chứng:
+ Trong trường hợp người liên quan; đại diện cơ quan, tổ chức có quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm liên quan đến vật chứng được niêm phong bị mất năng lực hành vi theo quy định của pháp luật hoặc đã chết, thì người tổ chức thực hiện niêm phong vật chứng mời người thân thích hoặc người đại diện hợp pháp của họ tham gia niêm phong vật chứng;
+ Trường hợp người có quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm liên quan đến vật chứng cần niêm phong là bị can, bị cáo đang bị tạm giữ, tạm giam thì khi niêm phong, người tổ chức thực hiện niêm phong mời người thân thích của họ hoặc người bào chữa của họ (nếu có) hoặc đại diện chính quyền xã, phường, thị trấn nơi tổ chức niêm phong vật chứng chứng kiến.
+ Đối với vật chứng không thể niêm phong được tại hiện trường, thì phải niêm phong từng phần hoặc những phần quan trọng, sau đó đưa về địa điểm do cơ quan có thẩm quyền thụ lý vụ án quyết định để tiến hành niêm phong theo đúng trình tự, thủ tục quy định tại Nghị định 127/2017/NĐ-CP.
- Chuẩn bị những điều kiện cần thiết để niêm phong vật chứng
+ Người chủ trì tổ chức niêm phong vật chứng phải chỉ đạo chuẩn bị các dụng cụ, phương tiện cần thiết để phục vụ cho việc niêm phong, dán giấy niêm phong, bảo quản, di chuyển vật chứng.
Bước 2: Thực hiện niêm phong vật chứng
- Kiểm tra vật chứng cần niêm phong để mô tả cụ thể, đầy đủ, chính xác thực trạng của vật chứng vào biên bản niêm phong vật chứng;
- Đóng gói hoặc đóng kín vật chứng cần niêm phong (trường hợp vật chứng đóng gói hoặc đóng kín được.
- Những người tổ chức thực hiện niêm phong, tham gia niêm phong vật chứng ký, ghi rõ họ tên hoặc điểm chỉ (kèm chú thích họ tên người điểm chi) vào giấy niêm phong (viết hoặc điểm chỉ rõ ràng bằng mực khó phai);
- Đóng dấu của cơ quan, tổ chức thực hiện niêm phong vật chứng hoặc của chính quyền xã, phường, thị trấn nơi tổ chức thực hiện niêm phong vật chứng vào giấy niêm phong;
- Dán giấy niêm phong;
+ Đối với vật chứng đóng gói hoặc đóng kín, giấy niêm phong phải dán đè lên những phần có thể mở được để lấy vật chứng hoặc có thể tác động làm thay đổi tính nguyên vẹn của vật chứng;
+ Đối với vật chứng có khối lượng, kích thước lớn hoặc không thể di chuyển được, giấy niêm phong phải dán đè lên những phần quan trọng có tính xác định nguồn gốc, xuất xứ, đặc trưng của vật chứng và những phần ghép, nối của vật chứng;
+ Tùy từng trường hợp cụ thể, phải có hình thức bảo vệ giấy niêm phong cho phù hợp với điều kiện vận chuyển và bảo quản.
- Kiểm tra niêm phong của vật chứng (giấy niêm phong phải đảm bảo không bị rách, biến dạng; không bị mất, biến dạng các thông tin ghi trên giấy niêm phong).
Bước 3: Kết thúc niêm phong vật chứng
Lập biên bản niêm phong vật chứng. Biên bản phải mô tả đúng thực trạng của vật chứng trước và sau khi niêm phong, có đầy đủ chữ ký, họ tên hoặc điểm chỉ (kèm chú thích họ tên người điểm chỉ) của những người tổ chức thực hiện, tham gia niêm phong vật chứng theo quy định của pháp luật và quy định của Nghị định 127/2017/NĐ-CP.
Biên bản được lập, đưa vào hồ sơ vụ án và giao 01 bản cho người, cơ quan, tổ chức có quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm liên quan đến vật chứng được niêm phong.
3. Một số về vấn đề niêm phong, mở niêm phong vật chứng
Căn cứ theo quy định tại Nghị định 127/2017/NĐ-CP quy định chi tiết việc niêm phong, mở niêm phong vật chứng (Nghị định 127).
Theo đó một số nguyên tắc; trình tự, thủ tục; nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm thực hiện niêm phong, mở niêm phong các loại vật chứng trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án nhằm bảo đảm tính nguyên vẹn của vật chứng được quy định như sau
- Về nguyên tắc mọi vật chứng sau khi thu thập phải được niêm phong, trừ các trường hợp: Là động vật, thực vật sống; tài liệu được đưa vào hồ sơ; thuộc loại mau hỏng hoặc khó bảo quản hoặc các vật chứng khác xét thấy không cần thiết phải niêm phong. Khi đã niêm phong thì việc mở niêm phong cũng phải tuân thủ đúng quy định;
- Người tổ chức thực hiện niêm phong, mở niêm phong vật chứng là người được cơ quan, người có thẩm quyền giao tiến hành tố tụng hình sự, thi hành án;
- Trước khi niêm phong phải kiểm tra vật chứng cần niêm phong để mô tả cụ thể, đầy đủ, chính xác thực trạng của vật chứng vào biên bản niêm phong; khi mở niêm phong vật chứng phải kiểm tra và xác nhận tình trạng niêm phong vào biên bản mở niêm phong
- Những người có mặt tham gia niêm phong gồm: Người chứng kiến hoặc đại diện chính quyền cấp xã nơi thực hiện niêm phong vật chứng; người liên quan; người bào chữa (nếu có) và đại diện cơ quan, tổ chức có quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm liên quan đến vật chứng được niêm phong;
- Những người có mặt tham gia mở niêm phong gồm những người nêu trên và đại diện cơ quan quản lý vật chứng trong những trường hợp vật chứng được bảo quản tại các cơ quan chuyên môn;
- Trường hợp người có quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm liên quan đến vật chứng cần niêm phong (hoặc khi mở niêm phong) là bị can, bị cáo đang bị tạm giữ, tạm giam thì khi niêm phong (hoặc mở niêm phong thì người chủ trì cần mời người thân thích của họ hoặc người bào chữa (nếu có) hoặc đại diện chính quyền cấp xã nơi tổ chức niêm phong (hoặc mở niêm phong) vật chứng chứng kiến (Lưu ý: Trưởng Công an cấp xã không phải là đại diện chính quyền địa phương);
- Trường hợp người liên quan; đại diện cơ quan, tổ chức có quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm liến quan đến vật chứng được niệm phong hoặc người thân thích, đại diện hợp pháp của họ, người bào chữa không có mặt hoặc không đến không có lý do chính đáng thì phải lập biên bản ghi rõ lý do và yêu cầu những người tham gia mở niêm phong ký xác nhận;
- Những người tham gia niêm phong, mở niêm phong vật chứng phải ký, ghi rõ họ tên cả vào biên bản niêm phong và giấy niêm phong vật chứng;
- Một vật chứng có thể thực hiện niêm phong, mở niêm phong một lần hoặc nhiều lần, khi kết thúc sử dụng vật chứng phải niêm phong lại.
Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Niêm phong là gì ? Khái niệm niêm phong vật chứng được hiểu như thế nào ? của Luật Minh Khuê.
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Trình tự, thủ tục niêm phong vật chứng mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
