Trong thời gian học việc người lao động có phải đóng BHXH?

1. Trong thời gian học việc người lao động có phải đóng BHXH?

Căn cứ theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và Nghị định 143/2018/NĐ-CP, các đối tượng phải tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc được xác định rõ như sau:

-  Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn và theo hợp đồng lao động xác định thời hạn.

- Người dưới 15 tuổi ký kết hợp đồng lao động với người sử dụng lao động theo quy định của pháp luật.

- Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ 01 tháng đến dưới 03 tháng.

Như vậy, pháp luật hiện hành không có quy định cụ thể về việc buộc phải thu bảo hiểm xã hội đối với người học nghề, người thực tập theo hợp đồng đào tạo nghề (như hợp đồng học việc, học nghề, tập nghề).

Tuy nhiên, đối với người học nghề theo hợp đồng đào tạo nghề, doanh nghiệp có thể hỗ trợ chi phí đóng BHXH và bảo hiểm y tế tự nguyện. Điều này phản ánh sự linh hoạt trong việc áp dụng chính sách bảo hiểm xã hội để đảm bảo quyền lợi cho người lao động và tương thích với tình hình thực tế của các doanh nghiệp và người lao động.

2. Quy định về đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

Căn cứ theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và Nghị định 143/2018/NĐ-CP quy định về đ tượng phải tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc bao gồm người lao động (NLĐ; gồm NLĐ là công dân Việt Nam và NLĐ là người nước ngoài) và người sử dụng lao động (NSDLĐ), cụ thể như sau:

Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên:

Đây là nhóm đối tượng chính tham gia BHXH bắt buộc. Bao gồm:

- Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn.

- Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên.

- Học viên, sinh viên thực tập theo quy định của pháp luật.

Một số trường hợp khác:

Ngoài nhóm đối tượng chính nêu trên, BHXH bắt buộc còn áp dụng cho một số trường hợp khác như:

- Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương: Là những người được bổ nhiệm, bầu cử, tuyển dụng vào chức vụ quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã và hưởng tiền lương theo quy định của pháp luật.

- Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn: Là những người được cơ quan nhà nước cấp xã, phường, thị trấn giao nhiệm vụ hoạt động không chuyên trách và hưởng phụ cấp theo quy định.

3. Trường hợp ngoại lệ không phải đóng, không phải tham gia BHXH bắt buộc

Trường hợp nào người lao động không phải đóng BHXH bắt buộc?

Theo quy định tại Điều 42 của Quyết định 595/QĐ-BHXH ngày 14/4/2017, các trường hợp sau đây được miễn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH):

- Người lao động không làm việc và không nhận tiền lương trong vòng 14 ngày làm việc trở lên trong một tháng, trong trường hợp này, họ sẽ không phải đóng BHXH trong tháng đó và thời gian này cũng không được tính vào việc tính toán quyền lợi BHXH.

- Người lao động nghỉ việc để điều trị bệnh từ 14 ngày làm việc trở lên trong một tháng theo quy định của pháp luật về BHXH sẽ không phải đóng BHXH, Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), Bảo hiểm tai nạn lao động (BHTNLĐ), và Bảo hiểm trách nhiệm người sử dụng lao động (BNN). Tuy nhiên, họ vẫn được hưởng quyền lợi BHYT.

- Người lao động nghỉ việc để nghỉ thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong một tháng sẽ được miễn đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, và BNN. Thời gian này sẽ được tính vào thời gian đóng BHXH và cơ quan BHXH sẽ tiến hành đóng BHYT cho người lao động trong thời gian nghỉ thai sản.

Trường hợp người lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

NLĐ là công dân Việt Nam không thuộc một trong các đối tượng sau đây thì không phải đóng BHXH bắt buộc:

- NLĐ làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ 3 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động.

- NLĐ làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng.

- Cán bộ, công chức, viên chức.

- Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu.

- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân.

- Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí.

- Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

- Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương.

- Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn.

Ngoài ra, theo quy định của Nghị định 143/2018/NĐ-CP, người lao động cũng không phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc trong các trường hợp sau:

- NLĐ không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại Điều 2 của nghị định này.

- NLĐ di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp

- NLĐ đã đủ tuổi nghỉ hưu

4. Hậu quả khi không đóng Bảo hiểm xã hội

Mất quyền lợi về BHXH, BHYT, BHTN khi về hưu, ốm đau, thai sản:

-  Khi về hưu, người lao động không đóng BHXH sẽ không được hưởng trợ cấp hưu trí. Điều này đồng nghĩa với việc họ sẽ phải tự lo cho cuộc sống khi về già, gặp nhiều khó khăn về tài chính.

- Khi ốm đau, tai nạn, người lao động không đóng BHXH sẽ không được hưởng trợ cấp ốm đau, tai nạn lao động và không được thanh toán chi phí khám chữa bệnh. Việc chi trả cho các chi phí y tế cao có thể khiến họ rơi vào cảnh túng quẫn, ảnh hưởng đến đời sống bản thân và gia đình.

- Khi xảy ra rủi ro về thất nghiệp, người lao động không đóng BHXH sẽ không được hưởng trợ cấp thất nghiệp. Việc mất đi nguồn thu nhập có thể khiến họ khó khăn trong việc trang trải các chi phí sinh hoạt, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Phải nộp phạt theo quy định của pháp luật:

- Theo quy định của pháp luật, người lao động không đóng BHXH sẽ phải nộp phạt với mức phạt tương đối cao.

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 39 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người lao động sẽ bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với những hành vi sau đây:

- Thỏa thuận với người sử dụng lao động không tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).

- Tham gia BHXH bắt buộc, BHTN không đúng đối tượng hoặc tham gia không đúng mức quy định.

Tham gia BHXH là quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi người lao động. Việc đóng BHXH giúp người lao động được bảo vệ khi gặp rủi ro về sức khỏe, mất khả năng lao động, tuổi già, tử vong. Do đó, mỗi người lao động cần nâng cao ý thức tham gia BHXH để bảo vệ quyền lợi của bản thân và gia đình.

Xem thêm: Ký hợp đồng thử việc có phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc?

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Trong thời gian học việc người lao động có phải đóng BHXH? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!