1. Khái niệm tội phạm về PCCC theo Nghị quyết 02

Theo quy định tại Điều 313, Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017 quy định về tội vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy như sau:

- Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy được định nghĩa là hành vi không thực hiện hoặc thực hiện không đúng các quy định của Nhà nước liên quan đến việc bảo đảm an toàn phòng cháy và chữa cháy. Điều này có thể bao gồm việc không tuân thủ các quy định về cung cấp và bảo dưỡng thiết bị chữa cháy, việc không duy trì hệ thống báo cháy hoặc việc không thực hiện các biện pháp an toàn để phòng ngừa cháy và xử lý sự cố liên quan đến cháy cũng như không thực hiện đúng quy trình và quy định khi có sự cố về cháy xảy ra.

Nghị quyết 02/2024/NQ-HĐTP về tội vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy quy định về khái niệm tội phạm về PCCC như sau: 

Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy có thể đối diện với hậu quả nghiêm trọng quy định tại các điểm a, b và c của khoản 3 của Điều 313 trong Bộ luật Hình sự 2015. Điều này có thể xảy ra khi các biện pháp phòng cháy và chữa cháy không được thực hiện đúng cách hoặc không kịp thời.

- Trong trường hợp chưa có cháy xảy ra, nhưng nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời, sẽ rõ ràng là sẽ xảy ra vụ cháy và gây ra thiệt hại đáng kể theo các điều khoản quy định tại khoản 3 của Điều 313 trong Bộ luật Hình sự 2015.

- Nếu một vụ cháy đã xảy ra và dẫn đến hậu quả quy định tại các điểm a, b và c trong khoản 3 của Điều 313 của Bộ luật Hình sự 2015, nhưng nhờ các biện pháp ứng phó kịp thời mà thiệt hại không vượt quá mức quy định tại khoản 1 của Điều 313 của Bộ luật Hình sự 2015.

2. Các trường hợp bị xem là phạm tội về PCCC theo Nghị quyết 02

Căn cứ theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết 02/2024/NQ-HĐTP, các vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy quy định tại Điều 313 Bộ luật Hình sự 2015 bao gồm:

Gây thiệt hại về người:

- Gây chết người hoặc thương tích cho 2 người trở lên: Đây là trường hợp nghiêm trọng nhất, thể hiện sự vi phạm quy định PCCC đã gây ra hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của con người.

- Gây tổn hại cho sức khỏe của 5 người trở lên: Việc vi phạm quy định PCCC dẫn đến tổn hại cho sức khỏe của nhiều người cũng là hành vi nghiêm trọng, cần được xử lý theo quy định của pháp luật.

Gây thiệt hại về tài sản:

- Gây thiệt hại tài sản giá trị lớn (từ 500 triệu đồng trở lên): Vi phạm quy định PCCC gây thiệt hại cho tài sản có giá trị lớn, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân.

- Gây thiệt hại cho tài sản của nhiều người (từ 3 người trở lên): Vi phạm quy định PCCC khiến nhiều người bị thiệt hại về tài sản, gây bức xúc trong dư luận và cần được xử lý nghiêm minh.

Có khả năng gây ra thiệt hại nghiêm trọng:

- Vi phạm quy định về PCCC trong khu vực nguy hiểm cháy nổ, khu vực có đông người tập trung: Đây là những khu vực có nguy cơ cháy nổ cao, vi phạm quy định PCCC tại đây có thể dẫn đến hậu quả thảm khốc, ảnh hưởng đến tính mạng và tài sản của nhiều người.

- Vi phạm quy định về PCCC dẫn đến nguy cơ cháy lan rộng, khó kiểm soát: Việc vi phạm quy định PCCC có thể khiến đám cháy lan rộng nhanh chóng, khó kiểm soát, gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản.

Lưu ý:

- Mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm quy định PCCC sẽ được đánh giá dựa trên nhiều yếu tố như: tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi, hậu quả gây ra, giá trị tài sản bị thiệt hại, số lượng người bị ảnh hưởng,...

- Việc xử lý các hành vi vi phạm quy định PCCC được thực hiện theo quy định của Bộ luật Hình sự và các văn bản pháp luật liên quan.

Nghị quyết 02/2024/NQ-HĐTP đã quy định cụ thể các trường hợp vi phạm quy định PCCC có thể bị xem là phạm tội, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về PCCC trong cộng đồng, bảo vệ sức khỏe, tính mạng và tài sản của người dân.

Ngoài ra, để phòng ngừa cháy nổ hiệu quả, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về PCCC, nâng cao ý thức của người dân trong việc chấp hành các quy định về PCCC, đồng thời đầu tư trang thiết bị PCCC hiện đại và tổ chức tập huấn PCCC định kỳ cho cán bộ, nhân viên và người lao động.

3. Một số trường hợp cụ thể bị xem là phạm tội về phòng cháy chữa cháy

Nghị quyết 02/2024/NQ-HĐTP của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định chi tiết một số quy định về tội vi phạm quy định về phòng cháy chữa cháy (PCCC). Dưới đây là phân tích một số trường hợp cụ thể về hành vi vi phạm quy định PCCC có thể bị xem là phạm tội, cùng với hậu quả và trách nhiệm của người vi phạm:

Để xảy ra cháy nổ tại cơ sở sản xuất, kinh doanh gây thiệt hại về người và tài sản:

- Hành vi vi phạm: Chủ cơ sở hoặc người quản lý cơ sở sản xuất, kinh doanh chủ quan, lơ là trong việc chấp hành các quy định về PCCC, dẫn đến xảy ra cháy nổ gây thiệt hại về người và tài sản.

- Hậu quả:

+ Gây thiệt hại về người: Có thể dẫn đến chết người hoặc thương tích cho người lao động, khách hàng hoặc người dân xung quanh.

+ Gây thiệt hại về tài sản: Có thể thiêu rụi toàn bộ cơ sở sản xuất, kinh doanh, gây thiệt hại lớn về tài sản cho chủ cơ sở và các hộ kinh doanh lân cận.

- Trách nhiệm hình sự:

+ Chủ cơ sở hoặc người quản lý cơ sở sản xuất, kinh doanh có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Vi phạm quy định về phòng cháy chữa cháy".

+ Ngoài ra, còn có thể bị áp dụng các biện pháp hành chính như: phạt tiền, đình chỉ hoạt động kinh doanh,...

Sử dụng thiết bị điện không đảm bảo an toàn gây ra cháy nhà:

- Hành vi vi phạm: Sử dụng các thiết bị điện không đảm bảo chất lượng, nguồn gốc xuất xứ, hoặc sử dụng sai quy cách, quá tải, dẫn đến chập, cháy điện.

- Hậu quả:

+ Gây cháy nhà, có thể dẫn đến thiệt hại về người và tài sản.

+ Gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự khu vực.

- Trách nhiệm:

+ Người sử dụng thiết bị điện không đảm bảo an toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Vi phạm quy định về phòng cháy chữa cháy".

+ Ngoài ra,còn có thể bị áp dụng các biện pháp hành chính như:phạt tiền, bồi thường thiệt hại,...

Vi phạm quy định về cất giữ, vận chuyển vật liệu dễ cháy, nổ:

- Hành vi vi phạm: Cất giữ, vận chuyển vật liệu dễ cháy, nổ không đúng quy định, không đảm bảo an toàn, dẫn đến nguy cơ cháy nổ cao.

- Hậu quả:

+ Có thể xảy ra cháy nổ bất cứ lúc nào, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.

+ Gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân.

- Trách nhiệm:

+ Cá nhân hoặc tổ chức vi phạm quy định về cất giữ, vận chuyển vật liệu dễ cháy, nổ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Vi phạm quy định về phòng cháy chữa cháy".

+ Ngoài ra, còn có thể bị áp dụng các biện pháp hành chính như: phạt tiền, tịch thu tang vật vi phạm,...

Xem thêm: Tội vi phạm quy định phòng cháy chữa cháy: Hướng dẫn truy cứu trách nhiệm hình sự

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Trường hợp bị xem là phạm tội về phòng cháy chữa cháy theo hướng dẫn tại Nghị quyết 02 mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất. Xin trân trọng cảm ơn!