1. Trường hợp người dưới 75 tuổi vẫn được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

Theo quy định tại khoản 2 Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, công dân Việt Nam từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo và hộ cận nghèo sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội nếu đáp ứng đủ các điều kiện cụ thể.

Đầu tiên, để đủ điều kiện nhận trợ cấp, cá nhân phải không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng. Tuy nhiên, có một số trường hợp đặc biệt sẽ được quy định bởi Chính phủ, cho phép một số đối tượng vẫn có thể nhận trợ cấp hưu trí xã hội mặc dù có các khoản trợ cấp khác.

Thứ hai, người hưởng trợ cấp cần có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, nhằm đảm bảo quyền lợi và trách nhiệm của công dân trong việc tiếp cận các chính sách an sinh xã hội. Điều này không chỉ thể hiện sự minh bạch trong quy trình cấp phát trợ cấp mà còn giúp cơ quan nhà nước dễ dàng theo dõi và quản lý.

Ngoài ra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội có quyền quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, dựa trên đề nghị của Chính phủ. Việc điều chỉnh này sẽ được thực hiện với mục tiêu phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội và khả năng ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ, từ đó đảm bảo tính khả thi và bền vững của chính sách an sinh xã hội trong tương lai.

Mức hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 01/7/2025

(1) Với người đủ điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

- Mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng do Chính phủ quy định phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ. Định kỳ 03 năm, Chính phủ thực hiện rà soát, xem xét việc điều chỉnh mức trợ cấp hưu trí xã hội.

Tùy theo điều kiện kinh tế - xã hội, khả năng cân đối ngân sách, huy động các nguồn lực xã hội, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định hỗ trợ thêm cho người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Lưu ý: Trường hợp đồng thời thuộc đối tượng hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng thì được hưởng chế độ trợ cấp cao hơn.

- Người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế.

- Khi chết thì tổ chức, cá nhân lo mai táng được nhận hỗ trợ chi phí mai táng theo quy định của pháp luật về người cao tuổi. Cụ thể: mức hỗ trợ chi phí mai táng tối thiểu bằng 20 lần mức chuẩn trợ giúp xã hội, tức là 10 triệu đồng.

(2) Với người chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

- Công dân Việt Nam đủ tuổi nghỉ hưu có thời gian đóng bảo hiểm xã hội nhưng không đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật và chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội theo quy định, nếu không hưởng bảo hiểm xã hội một lần và không bảo lưu mà có yêu cầu thì được hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng của mình.

- Thời gian hưởng, mức hưởng trợ cấp hằng tháng được xác định căn cứ vào thời gian đóng, căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của người lao động.

- Mức trợ cấp hằng tháng thấp nhất bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng.

Lưu ý:

Trường hợp tổng số tiền tính theo thời gian đóng, căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của người lao động cao hơn số tiền tính mức trợ cấp hằng tháng bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội tại thời điểm giải quyết hưởng cho khoảng thời gian từ khi đủ tuổi nghỉ hưu đến khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội thì người lao động được tính để hưởng trợ cấp hằng tháng với mức cao hơn.
Trường hợp tổng số tiền tính theo thời gian đóng, căn cứ đóng bảo hiểm xã hội không đủ để người lao động hưởng trợ cấp hằng tháng cho đến khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, nếu người lao động có nguyện vọng thì được đóng một lần cho phần còn thiếu để hưởng cho đến khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Trong đó, mức trợ cấp hằng tháng nêu trên được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng chỉ số giá tiêu dùng phù hợp khả năng ngân sách và quỹ BHXH; sẽ được Chính phủ quy định chi tiết.

- Người đang trong thời gian hưởng trợ cấp hằng tháng thì được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế.

- Trường hợp người đang hưởng trợ cấp hằng tháng chết thì thân nhân được hưởng trợ cấp một lần cho những tháng chưa nhận và được hưởng một lần trợ cấp mai táng.

Trong đó, điều kiện để nhận trợ cấp mai táng gồm:

Người đóng BHXH bắt buộc có thời gian đóng từ đủ 12 tháng trở lên;
Người có thời gian đóng BHXH tự nguyện từ đủ 60 tháng trở lên;

2. Trình tự, thủ tục thực hiện trợ cấp hưu trí xã hội theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024

Trình tự, thủ tục thực hiện trợ cấp hưu trí xã hội được quy định tại Điều 22 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 như sau:

Mức trợ cấp hưu trí xã hội hàng tháng được Chính phủ quy định, đảm bảo phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ. Chính phủ sẽ thực hiện rà soát và điều chỉnh mức trợ cấp này định kỳ 03 năm một lần, nhằm đảm bảo mức sống tối thiểu cho người hưởng. Bên cạnh đó, tùy thuộc vào tình hình kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có quyền trình Hội đồng nhân dân cùng cấp để xem xét việc hỗ trợ thêm cho những người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, tạo điều kiện nâng cao chất lượng cuộc sống cho họ.

Đối với các công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên, hoặc từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo và đủ điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, nếu họ đồng thời là đối tượng hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng thì sẽ được hưởng chế độ trợ cấp cao hơn. Điều này thể hiện sự quan tâm của nhà nước đối với những người có hoàn cảnh khó khăn, giúp họ đảm bảo được cuộc sống tối thiểu trong giai đoạn về già.

Ngoài ra, những người đang nhận trợ cấp hưu trí xã hội hàng tháng sẽ được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế. Khi người hưởng trợ cấp qua đời, tổ chức hoặc cá nhân lo mai táng sẽ nhận được hỗ trợ chi phí mai táng, theo quy định của pháp luật về người cao tuổi, nhằm giúp đỡ gia đình trong lúc khó khăn.

Theo khoản 3 Điều 21 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội có quyền quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, dựa trên đề nghị của Chính phủ. Việc này sẽ được thực hiện phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước trong từng giai đoạn, nhằm đảm bảo tính công bằng và hợp lý trong chính sách an sinh xã hội.

Lưu ý: tầm quan trọng của việc chi trả trợ cấp hưu trí xã hội đối với người dưới 75 tuổi:

(1) Đảm bảo an sinh xã hội:

- Hỗ trợ cuộc sống: Trợ cấp giúp người dân có thu nhập ổn định, đáp ứng các nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống như ăn uống, chữa bệnh, sinh hoạt hàng ngày.

- Giảm gánh nặng cho gia đình: Giảm bớt gánh nặng kinh tế cho gia đình, đặc biệt là những gia đình có nhiều người cao tuổi, người bệnh.

- Nâng cao chất lượng cuộc sống: Giúp người dân có điều kiện chăm sóc sức khỏe tốt hơn, nâng cao chất lượng cuộc sống.

(2) Xây dựng xã hội công bằng:

- Đảm bảo quyền lợi: Việc chi trả trợ cấp thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với các đối tượng yếu thế trong xã hội, đảm bảo quyền được sống tốt của mọi công dân.

- Thu hẹp khoảng cách giàu nghèo: Giúp giảm thiểu bất bình đẳng xã hội, tạo ra một xã hội công bằng hơn.

(3) Khuyến khích người dân tham gia bảo hiểm xã hội:

- Tăng niềm tin: Khi thấy chính sách được thực hiện hiệu quả, người dân sẽ tin tưởng hơn vào hệ thống bảo hiểm xã hội và tích cực tham gia đóng góp.

- Đảm bảo an toàn tài chính: Bảo hiểm xã hội là một hình thức tiết kiệm lâu dài, giúp người dân có một khoản hưu trí ổn định khi về già.

(4) Phát triển kinh tế - xã hội:

- Tăng sức mua: Trợ cấp giúp tăng sức mua của người dân, kích thích tiêu dùng và góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển.

- Nâng cao năng suất lao động: Khi có cuộc sống ổn định, người dân sẽ tập trung hơn vào công việc, nâng cao năng suất lao động.

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau:

Bạn đọc có thắc mắc pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài Luật sư tư vấn thủ tục nghỉ hưu, chế độ hưu trí miễn phí 24/7 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn cụ thể.