1. Tự ý vào nhà khác vi phạm quy định nào?
Căn cứ theo khoản 9 Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định về chỗ ở như sau: chỗ ở là nhà ở, phương tiện hoặc nhà khác mà công dân sử dụng để cư trú. Chỗ ở thuộc quyền sở hữu của công dân hoặc được cơ quan, tổ chức, cá nhân cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, khoản 2 điều 22 Hiến pháp năm 2013 quy định như sau: mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý.
Như vậy chỗ ở là nhà ở, phương tiện hoặc nhà khác mà công dân sử dụng để cư trú. chỗ ở thuộc quyền sở hữu của công dân hoặc được cơ quan, tổ chức, cá nhân cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ theo quy định của pháp luật. Công dân có quyền có nơi ở hợp pháp, mọi người đều có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở và không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó cho phép.
Căn cứ theo điều 158 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, xâm phạm chỗ ở của người khác được hiểu là một trong các hành vi sau đây: Khám xét trái pháp luật chỗ ở của người khác; Dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực, gây sức ép về tinh thần hoặc thủ đoạn trái pháp luật khác buộc người khác phải rời khỏi chỗ ở hợp pháp của họ; Dùng mọi thủ đoạn trái pháp luật nhằm chiếm, giữ chỗ ở hoặc cản trở trái phép, không cho người đang ở hoặc quản lý hợp pháp chỗ ở được vào chỗ ở của họ; Tự ý xâm nhập chỗ ở của người khác mà không được sự đồng ý của chủ nhà hoặc người quản lý hợp pháp.
Như vậy, với quy định nói trên, việc tự ý vào nhà người khác khi không được đồng ý hoặc không được mời là hành vi xâm phạm chỗ ở người khác, vi phạm Hiến pháp và quy định của Bộ luật hình sự. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa cá nhân tự ý vào nhà người khác thì phạm tội xâm phạm chỗ ở người khác. Các hành vi này được điều chỉnh bởi phong tục tập quán hoặc các quy phạm đạo đức. Do vậy, chỉ người nào thực hiện một trong các hành vi được quy định tại Điều 158 Bộ luật hình sự mới có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Xâm phạm chỗ ở người khác.
2. Tự ý vào nhà người khác có bị truy cứu hình sự không?
Việc tự ý vào nhà người khác khi không được đồng ý hoặc không được mời là hành vi xâm phạm chỗ ở người khác. Hành vi tự ý vào nhà người khác sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội xâm phạm chỗ ở của người khác theo quy định tại Điều 158 Bộ luật Hình sự 2015 như sau:
- Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây xâm phạm chỗ ở của người khác, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:
+ Khám xét trái pháp luật chỗ ở của người khác;
+ Đuổi trái pháp luật người khác ra khỏi chỗ ở của họ;
+ Chiếm giữ chỗ ở hoặc cản trở trái pháp luật người đang ở hoặc người đang quản lý hợp pháp vào chỗ ở của họ;
+ Xâm nhập trái pháp luật chỗ ở của người khác.”.
- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
+ Có tổ chức;
+ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
+ Phạm tội 02 lần trở lên;
+ Làm người bị xâm phạm chỗ ở tự sát;
+ Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
- Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Như vậy người nào tự ý vào nhà người khác trong các trường hợp nêu trên sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội Xâm phạm chỗ ở của người khác theo quy định tại Điều 158 Bộ luật Hình sự 207. Người thực hiện hành vi này bị phạt cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm. Trường hợp phạm tội có tổ chức; lợi dụng chức vụ, quyền hạn; phạm tội hai lần trở lên; làm người bị xâm phạm chỗ ở tự sát; gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội thì bị phạt tù 01 đến 05 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định 01 đến 05 năm.
3. Cách xử lý khi bị người khác xâm phạm chỗ ở và dùng vũ lực
Bước 1: Khi có người xâm phạm chỗ ở và đánh bạn thì trước tiên bạn có quyền sử dụng biện pháp phòng vệ để bảo vệ bạn và gia đình.
Căn cứ theo quy định về Phòng vệ chính đáng tại Điều 22 Bộ luật Hình sự 2015 như sau:
- Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.
+ Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.
- Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại.
- Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật hình sự
Trường hợp này vì có người tự ý xông vào nhà và đánh bạn, thì bạn có quyền sử dụng mọi biện pháp né tránh, che chắn để phòng vệ.
Bước 2: Hô hoán kêu cứu, tìm cách báo công an để xử lý
Với trường hợp này, người bị xâm phạm nên hô hoán, kêu gọi những người người xung quanh hoặc hàng xóm đến giúp đỡ, can ngăn để tránh hậu quả xấu xảy ra. Đồng thời, tìm cách báo với cơ quan công an gần nhất để được giải quyết. Nếu công an không đến kịp thời hay không gọi được người can ngăn. Người bị xâm phạm có thể chống trả trong phạm vi phòng vệ chính đáng.
Khi Công an đến xử lý sẽ lập biên bản xử lý vụ việc và giao lại cho các bên mỗi người một bản. Việc xử lý sẽ căn cứ vào tình hình thực tế tranh chấp, mức thiệt hại giữa hai bên gây ra và người vi phạm sẽ phải thực hiện nghĩa vụ hành chính theo quy định tại Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP về vi phạm quy định trật tự công cộng.
Bên cạnh đó, nếu có thiệt hại xảy ra, mức bồi thường thiệt hại sẽ do hai bên tự thỏa thuận, trường hợp không thỏa thuận được sẽ gửi đơn lên tòa án giải quyết.
Nếu người xâm phạm chỗ ở, gây thương tích nặng nề cho gia đình bạn và bạn không đồng ý với hướng giải quyết của công an an xã, phường nơi bạn cư trú. Bạn có quyền gửi đơn tố cáo đến tòa án nhân dân cấp huyện nơi bạn cư trú để được giải quyết. Bạn sẽ cung cấp kèm đơn tố cáo các chứng cứ chứng minh hành vi vi phạm của người đó và tòa sẽ căn cứ và ra quyết định khởi tố.
Theo quy định thì người vi phạm trong trường hợp này sẽ bị truy tố một trong hai tội tại Bộ luật hình sự như sau: “Tội xâm phạm chỗ ở của người khác (Theo quy đinh Điều 158 Bộ luật Hình sự 2015) và Tội cố ý gây thương tích (quy đinh tại Điều 134 Bộ luật hình sự 2015)”. Theo nguyên tắc định hình khung hình phạt trong bộ luật hình sự nếu hành vi của bạn có yêu tố câu thành hai hay nhiều tội thì sẽ được xác định truy tố theo tội chính và tội nhẹ hơn sẽ được xem là tình tiết tăng nặng tăng thêm khung hình phạt đối với người có hành vi trên.
Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, bạn đọc có thể tìm hiểu tại bài viết: Quy định mới về tội xâm phạm chỗ ở của người khác theo luật hình sự ? của Luật Minh Khuê.
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Tự ý vào nhà người khác có bị truy cứu hình sự không? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
