Tỷ lệ doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam là bao nhiêu %?

1. Khái niệm và phân loại doanh nghiệp vừa và nhỏ

Khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ

Doanh nghiệp vừa và nhỏ, thường được gọi tắt là SME (viết tắt của Small and Medium Enterprise), là những cơ sở kinh doanh được đánh giá dựa trên các tiêu chí về vốn, nguồn nhân lực và doanh thu. Cụ thể hơn, theo tiêu chí của Nhóm Ngân hàng Thế giới, doanh nghiệp siêu nhỏ là những doanh nghiệp có số lượng lao động dưới 10 người. Doanh nghiệp nhỏ là những doanh nghiệp có số lượng lao động từ 10 đến dưới 200 người và có nguồn vốn tối đa là 20 tỷ đồng. Trong khi đó, doanh nghiệp vừa có quy mô lớn hơn với từ 200 đến 300 lao động và nguồn vốn dao động từ 20 đến 100 tỷ đồng.

Ở Việt Nam, các tiêu chí đánh giá doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng tương tự nhưng có một số khác biệt nhỏ. Cụ thể, doanh nghiệp vừa có từ 200 đến 300 nhân công lao động, doanh nghiệp nhỏ có từ 10 đến 20 người lao động, và doanh nghiệp siêu nhỏ là những cơ sở có dưới 10 người lao động. Những doanh nghiệp này đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, không chỉ bởi sự đa dạng trong ngành nghề kinh doanh mà còn bởi sự linh hoạt và khả năng thích ứng nhanh chóng với các thay đổi của thị trường.

Như vậy, doanh nghiệp vừa và nhỏ là các cơ sở kinh doanh đã đăng ký hoạt động theo quy định của pháp luật và được phân loại thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, và vừa dựa trên quy mô tổng nguồn vốn hoặc số lượng lao động bình quân sử dụng hàng năm. Các doanh nghiệp này không chỉ là nền tảng quan trọng của nền kinh tế mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội thông qua việc tạo ra nhiều cơ hội việc làm và đóng góp vào sự tăng trưởng bền vững.

Phân loại doanh nghiệp vừa và nhỏ

Ngày 26/8/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 80/2021/NĐ-CP, trong đó quy định cụ thể về các tiêu chí để xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo đó, các tiêu chí này được phân chia dựa trên quy mô lao động và tài chính, cũng như lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp, cụ thể như sau:

- Doanh nghiệp siêu nhỏ: Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; hoặc trong lĩnh vực công nghiệp và xây dựng, điều kiện để được xếp vào nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ là sử dụng số lượng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân hàng năm không quá 10 người. Đồng thời, doanh thu hàng năm của doanh nghiệp này không được vượt quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm cũng không được quá 3 tỷ đồng.

Còn đối với các doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ, số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân hàng năm cũng không quá 10 người, nhưng doanh thu hàng năm có thể lên đến 10 tỷ đồng, trong khi tổng nguồn vốn vẫn giữ ở mức không quá 3 tỷ đồng.

 - Doanh nghiệp nhỏ: Trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng, các doanh nghiệp nhỏ có số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân hàng năm không quá 100 người. Doanh thu hàng năm không được vượt quá 50 tỷ đồng, hoặc tổng nguồn vốn không quá 20 tỷ đồng. Tuy nhiên, những doanh nghiệp này không được nằm trong nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ.

Trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ, để được xếp vào nhóm doanh nghiệp nhỏ, số lượng lao động bình quân năm không được vượt quá 50 người, với doanh thu tối đa 100 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 50 tỷ đồng, và cũng không thuộc nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ.

- Doanh nghiệp vừa: Đối với lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng, các doanh nghiệp vừa có số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân hàng năm không quá 200 người. Doanh thu của năm không được vượt quá 200 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không được quá 100 tỷ đồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp này không thuộc nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ hay nhỏ.

Đối với các doanh nghiệp vừa trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ, số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân hàng năm không quá 100 người. Doanh thu tối đa có thể đạt 300 tỷ đồng, hoặc tổng nguồn vốn không vượt quá 100 tỷ đồng, và không thuộc nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc doanh nghiệp nhỏ.

2. Tỷ lệ doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam

Theo số liệu từ Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, hiện nay cả nước có khoảng 800.000 doanh nghiệp đang hoạt động. Trong đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa (gọi tắt là DN SME) chiếm tỷ lệ đáng kể, lên đến hơn 98% tổng số doanh nghiệp. Điều này cho thấy khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa đã trở thành một bộ phận quan trọng và không thể thiếu trong nền kinh tế của Việt Nam.

Trong những năm gần đây, khu vực doanh nghiệp SME đã không ngừng khẳng định vai trò là động lực chính trong việc phát triển kinh tế tại các địa phương. Sự tăng trưởng mạnh mẽ của các doanh nghiệp này đã góp phần đáng kể vào việc tạo ra công ăn việc làm cho hàng triệu lao động, đồng thời cải thiện đời sống của nhân dân, nâng cao chất lượng cuộc sống, và đảm bảo an sinh xã hội.

Hơn nữa, với vai trò là xương sống của nền kinh tế, các doanh nghiệp SME đã đóng góp ngày càng lớn vào sự phát triển kinh tế - xã hội, không chỉ ở cấp địa phương mà còn trên quy mô toàn quốc. Những đóng góp này bao gồm việc tăng trưởng GDP, đóng góp vào ngân sách nhà nước, cũng như tạo ra môi trường kinh doanh cạnh tranh lành mạnh và thúc đẩy sự sáng tạo, đổi mới trong các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ.

3. Nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa cao ở Việt Nam

Nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa cao ở Việt Nam có thể được phân tích từ nhiều khía cạnh khác nhau, bao gồm các yếu tố kinh tế, xã hội, và cả những yếu tố đặc thù của thị trường Việt Nam. Dưới đây là một số nguyên nhân chính:

- Khả năng vốn đầu tư thấp:

Ở Việt Nam, phần lớn các nhà đầu tư và doanh nhân thường có nguồn vốn hạn chế, do đó họ thường lựa chọn thành lập các doanh nghiệp nhỏ và vừa, thay vì đầu tư lớn vào các doanh nghiệp quy mô lớn. Điều này dẫn đến việc số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số doanh nghiệp.

- Môi trường kinh doanh dễ tiếp cận:

Thành lập và vận hành một doanh nghiệp nhỏ và vừa thường dễ dàng và ít phức tạp hơn so với các doanh nghiệp lớn. Môi trường kinh doanh ở Việt Nam cũng khuyến khích sự xuất hiện của các doanh nghiệp SME, với nhiều chính sách hỗ trợ từ phía nhà nước nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp này phát triển.

- Nhu cầu thị trường đa dạng:

Thị trường tiêu dùng ở Việt Nam rất đa dạng và phong phú, với nhiều nhu cầu khác nhau từ phía người tiêu dùng. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa dễ dàng linh hoạt trong việc đáp ứng nhu cầu này, từ đó dẫn đến sự phát triển mạnh mẽ của các doanh nghiệp SME.

- Khả năng linh hoạt và đổi mới:

Doanh nghiệp nhỏ và vừa thường có khả năng thích nghi cao với những thay đổi của thị trường và môi trường kinh doanh. Họ có thể nhanh chóng điều chỉnh chiến lược, mô hình kinh doanh để thích ứng với xu hướng mới, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh so với các doanh nghiệp lớn hơn.

- Văn hóa kinh doanh:

Ở Việt Nam, có một nền văn hóa kinh doanh lâu đời gắn liền với các hoạt động kinh doanh gia đình và cá nhân. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa thường phát triển từ các doanh nghiệp gia đình, hoặc từ những cá nhân có ý tưởng kinh doanh riêng. Điều này cũng góp phần vào việc tăng cao số lượng doanh nghiệp SME trong nước.

- Chính sách hỗ trợ từ nhà nước:

Chính phủ Việt Nam đã và đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa như giảm thuế, hỗ trợ vay vốn, tư vấn phát triển... Những chính sách này không chỉ khuyến khích việc thành lập doanh nghiệp mà còn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển và mở rộng.

- Hạn chế trong tiếp cận thị trường quốc tế:

Doanh nghiệp nhỏ và vừa thường tập trung vào thị trường nội địa hoặc thị trường khu vực, do hạn chế về nguồn lực và khả năng tiếp cận thị trường quốc tế. Điều này khiến họ phải duy trì quy mô nhỏ hoặc vừa, dẫn đến tỷ lệ cao của các loại hình doanh nghiệp này.

4. Ý nghĩa và tác động của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với nền kinh tế

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DN SME) đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong nền kinh tế của một quốc gia, đặc biệt là ở những nước đang phát triển như Việt Nam. Dưới đây là phân tích chi tiết về ý nghĩa và tác động của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với nền kinh tế:

Tạo việc làm và giảm tỷ lệ thất nghiệp

- Doanh nghiệp nhỏ và vừa là nguồn cung cấp việc làm lớn nhất trong nền kinh tế. Ở Việt Nam, các doanh nghiệp này chiếm phần lớn trong tổng số doanh nghiệp và sử dụng một lượng lớn lao động, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp chế biến, sản xuất, và dịch vụ.

- Việc tạo ra nhiều cơ hội việc làm từ doanh nghiệp nhỏ và vừa giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp, cải thiện đời sống của người lao động, đồng thời giảm bớt gánh nặng về an sinh xã hội cho nhà nước.

Đóng góp vào Tổng sản phẩm quốc nội và tăng trưởng kinh tế

- Mặc dù quy mô của từng doanh nghiệp nhỏ và vừa thường nhỏ, nhưng khi cộng gộp lại, tổng sản lượng và giá trị gia tăng từ các doanh nghiệp này chiếm một tỷ lệ đáng kể trong Tổng sản phẩm quốc nội của quốc gia.

- Sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là trong các lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp nhẹ, và dịch vụ, nơi mà các doanh nghiệp lớn thường không tham gia mạnh mẽ.

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo

- Doanh nghiệp nhỏ và vừa thường có khả năng linh hoạt và nhanh nhạy trong việc áp dụng công nghệ mới, thử nghiệm sản phẩm mới, và thích nghi với các xu hướng thị trường. Điều này góp phần thúc đẩy quá trình đổi mới sáng tạo trong nền kinh tế, tạo ra những sản phẩm, dịch vụ mới đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

- Đổi mới từ doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ tạo ra các cơ hội kinh doanh mới mà còn góp phần nâng cao năng suất lao động và hiệu quả kinh tế.

Tạo động lực phát triển vùng và địa phương

- Doanh nghiệp nhỏ và vừa thường tập trung phát triển ở các vùng nông thôn, địa phương nơi mà các doanh nghiệp lớn khó có thể tiếp cận hoặc không có lợi thế cạnh tranh. Điều này giúp giảm bớt sự chênh lệch phát triển giữa các vùng miền, tạo động lực phát triển cân bằng cho toàn bộ nền kinh tế quốc gia.

- Những doanh nghiệp này không chỉ tạo ra cơ hội việc làm mà còn thúc đẩy các hoạt động kinh tế khác, từ đó phát triển hạ tầng, giáo dục, và y tế ở các vùng xa xôi.

Đa dạng hóa nền kinh tế

- Doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng vai trò quan trọng trong việc đa dạng hóa nền kinh tế, giảm thiểu rủi ro từ sự phụ thuộc quá mức vào một số ngành công nghiệp hoặc doanh nghiệp lớn.

- Sự hiện diện của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nhiều ngành khác nhau, từ nông nghiệp, chế biến, sản xuất đến dịch vụ, giúp kinh tế trở nên linh hoạt hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc kinh tế toàn cầu.

Xem thêm: Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa mới nhất năm 2024

Quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất!