Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý giảm thuế VAT xuống 8%

1. Thuế VAT được hiểu thế nào?

1.1. Khái niệm về thuế VAT

Thuế VAT (tiếng anh là Value Addex Tax) được biết đến là thuế giá trị gia tăng (GTGT). Thuế GTGT có nguồn gốc từ thuế doanh thu và Pháp là nước đầu tiên trên thế giới ban hành Luật thuế giá trị gia tăng vào năm 1954. Khai sinh từ nước Pháp, thuế GTGT đã được áp dụng rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới. Ngày nay, các quốc gia thuộc khối Liên minh Châu Âu, châu Phi, châu Mỹ La Tinh và một số quốc gia Châu á trong đó có Việt Nam đã chính thức áp dụng thuế GTGT. Tính đến nay đã có khoảng 130 quốc gia áp dụng thuế GTGT. 

Căn cứ theo pháp luật về thuế Giá trị gia tăng thì thuế giá trị gia tăng là một loại thuế gián thu đánh trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Thuế này được nộp vào ngân sách Nhà nước theo mức độ tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ.

1.2. Đặc điểm của thuế VAT

Thuế GTGT là một loại thuế độc lập, có những đặc điểm sau:

Thứ nhất, là loại thuế gián thu: Thuế giá trị gia tăng là một loại thuế gián thu đánh trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ. Thuế GTGT còn được phát sinh đến  khâu cuối cùng là tiêu dùng. Người tiêu dùng sẽ là người chịu thuế.

Thứ hai, là loại thuế có đối tượng chịu thuế lớn: Hầu hết mọi đối tượng trong xã hội sẽ phải chịu thuế GTGT. Việc đánh thuế trên phạm vi lãnh thổ với mọi đối tượng thể hiện sự công bằng của thuế. Đồng thời thể hiện thái độ của Nhà nước đối với các loại tiêu dùng trong xã hội. Đối với trường hợp cần khuyến khích tiêu dùng hoặc hạn chế việc trả tiền thuế của người tiêu dùng, Nhà nước sẽ không đánh thuế hoặc đánh thuế với mức thuế suất thấp nhất.

Thứ ba, là loại thuế chỉ tính trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa dịch vụ: Đây là đặc điểm cơ bản để phân biệt thuế GTGT với những loại thuế gián thu khác. Thuế GTGT ở tất cả các khâu. Từ quá trình sản xuất đến quá trình lưu thông hàng hóa và cả quá trình tiêu dùng. Việc đánh thuế chỉ trên phần giá trị tăng thêm mà không phải đối với toàn bộ giá trị hàng hóa, dịch vụ.

Thứ tư, số thuế phải nộp sẽ phụ thuộc vào giai đoạn đánh thuế: Thuế GTGT đánh ở tất cả các khâu, các giai đoạn. Ở mỗi giai đoạn có số thuế GTGT khác nhau. Từ khâu sản xuất đến khâu lưu thông, số thuế giá trị gia tăng là một con số. Từ khâu lưu thông đến khâu tiêu dùng thì số thuế giá trị gia tăng đã khác. Tổng số thuế nộp ở các khâu chính là số thuế cuối cùng tính trên tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ và người tiêu dùng sẽ mua và phải gánh chịu.

Xem thêm: Xuất hóa đơn VAT 10% không làm thủ tục hải quan?

2. Thuế suất thuế VAT là bao nhiêu?

Căn cứ tại Điều 9, Điều 10 và Điều 11 Thông tư 219/2013/TT-BTC thì có 03 mức thuế suất thuế giá trị gia tăng. Các mức thuế suất này được áp dụng tùy theo loại hàng hóa và dịch vụ theo quy định của pháp luật thuế giá trị gia.

Mức thuế suất thuế GTGT 0%: 

Mức thuế suất 0% áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, vận tải quốc tế và hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế giá trị gia tăng quy định tại Điều 5 Luật thuế Giá trị gia tăng năm 2008 (sửa dổi, bổ sung năm 2013, 2016) khi xuất khẩu, trừ các trường hợp sau đây: Chuyển giao công nghệ, chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ ra nước ngoài; Dịch vụ tái bảo hiểm ra nước ngoài; Dịch vụ cấp tín dụng; Chuyển nhượng vốn; Dịch vụ tài chính phái sinh;....

Mức thuế suất thuế GTGT 5%: 

Mức thuế suất 5% áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ sau đây: Nước sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt; Quặng để sản xuất phân bón; thuốc phòng trừ sâu bệnh và chất kích thích tăng trưởng vật nuôi, cây trồng; Dịch vụ đào đắp, nạo vét kênh, mương, ao hồ phục vụ sản xuất nông nghiệp; nuôi trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh cho cây trồng; sơ chế, bảo quản sản phẩm nông nghiệp; Mủ cao su sơ chế; nhựa thông sơ chế; lưới, dây giềng và sợi để đan lưới đánh cá;...

Mức thuế suất thuế GTGT 10%: Áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ còn lại không quy định tại hai mục nêu trên.

3. Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đồng ý giảm thuế VAT xuống 8%

Chiều ngày 17/5/2023, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội có Thông báo 2298/TB-TTKQH thông báo kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế giá trị gia tăng tại phiên họp thứ 23, tháng 5/2023. Theo đó, Thông báo 2298/TB-TTKQH năm 2023 với nội dung kết luật về dự án Nghị quyết giảm thuế GTGT như sau:

Sáng ngày 13/5/2023, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế giá trị gia tăng và kết luận như sau:

Một là: Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất bổ sung dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế giá trị gia tăng vào Chương trình Kỳ họp thứ 5, trình Quốc hội xem xét, quyết định theo quy trình, thủ tục rút gọn và đưa nội dung này vào nội dung Nghị quyết chung của Kỳ họp Quốc hội. Đồng thời, đề nghị Chính phủ nghiêm túc rút kinh nghiệm để bảo đảm tuân thủ thời gian trình hồ sơ theo quy định.

Hai là: Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất phạm vi áp dụng chính sách giảm thuế giá trị gia tăng như đã được quy định tại Nghị định 43/2022/QH15 ngày 11/01/2022 của Quốc hội về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.

Thời gian áp dụng từ ngày 01/7/2023 đến ngày 31/12/2023. Chính phủ chịu trách nhiệm tổ chức triển khai kịp thời, bảo đảm không làm giảm thu ngân sách nhà nước và khả năng cân đối của ngân sách trong phạm vi bội chi ngân sách nhà nước năm 2023 đã được Quốc hội thông qua.

Ba là: Đề nghị Chính phủ tiếp thu các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra của Ủy ban Tài chính, Ngân sách để hoàn thiện hồ sơ về giảm thuế giá trị gia tăng, gửi các cơ quan của Quốc hội thẩm tra theo quy định để trình Quốc hội; bổ sung các nội dung tổng kết, đánh giá quá trình thực hiện chính sách giảm thuế giá trị gia tăng trong năm 2022, tác động của việc giảm thuế giá trị gia tăng đối với tăng trưởng kinh tế, kích cầu tiêu dùng, nguồn thu ngân sách nhà nước.

Trước đó, ngày 19/4/2023, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Văn bản số 2212/TTKQH-TK quyết định triệu tập Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khoá XV, khai mạc vào ngày 22/5/2023 và dự kiến bế mạc vào ngày 23/6/2023. Quốc hội sẽ họp tập trung tại Nhà Quốc hội. Kỳ họp tiến hành theo 02 đợt:

- Đợt 1: Từ ngày 22/5 đến ngày 10/6/2023.

- Đợt 2: Từ ngày 19/6 đến ngày 23/6/2023.

4. Vai trò của thuế VAT trong nền kinh tế thị trường

Thuế là công cụ quan trọng để Nhà nước thực hiện chức năng quản lý vĩ mô đối với nền kinh tế. Vai trò của thuế giá trị gia tăng được thể hiện ở các khía cạnh chủ yếu sau:

(1) Thuế giá trị gia tăng có tác dụng điều tiết thu nhập của tổ chức, cá nhân tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng.

(2) Thuế giá trị gia tăng là khoản thu quan trọng của Ngân sách Nhà nước. Ở Việt Nam, thuế giá trị gia tăng hiện nay chiếm tỷ trọng khoảng 20 – 30% trong tổng thu từ thuế, phí và lệ phí.

(3) Thuế giá trị gia tăng không trùng lặp do loại thuế này chỉ tính vào giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ qua các khâu sản xuất, lưu thông, tiêu dùng mà không tính vào phần giá trị đã chịu thuế giá trị gia tăng ở các khâu trước. Thuế đã nộp ở các khâu trước được tính khấu trừ ở khâu sau do đó có tác dụng khuyến khích các tổ chức, cá nhân bỏ vốn đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, khuyến khích chuyên môn hoá, hợp tác hoá sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế, phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế thị trường.

(4) Khuyến khích xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ thông qua áp dụng mức thuế suất 0%. Doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ không những không phải chịu thuế giá trị gia tăng ở khâu xuất khẩu mà còn được hoàn toàn bộ số thuế đầu vào đã thu ở khâu trước. Điều này có tác dụng giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh về giá của hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu trên thị trường quốc tế.

(5) Thúc đẩy thực hiện chế độ hạch toán kế toán; sử dụng hoá đơn, chứng từ và thanh toán qua ngân hàng.

Trên đây là toàn bộ nội dung về chủ đề Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đồng ý giảm thuế VAT xuống 8% mà Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách hàng. Ngoài ra, quý khách có thể tham khảo thêm về bài viết Tư vấn về xuất hoá đơn thuế giá trị gia tăng (VAT)? của Luật Minh Khuê. Còn bất cứ vướng mắc nào, quý khách vui lòng liên hệ hotline: 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Chúng tôi rất hân hạnh hợp tác với quý khách hàng. Trân trọng./.