1. Trưng cầu giám định trong lĩnh vực thanh tra được thực hiện khi nào? 

Dựa theo nội dung quy định tại khoản 1 của Điều 87 trong Luật Thanh tra năm 2022, việc thực hiện hoạt động trưng cầu giám định được mô tả như sau: Khi cần đánh giá về các khía cạnh chuyên môn - kỹ thuật để đưa ra các kết luận, Trưởng đoàn thanh tra sẽ đề xuất cho người có quyền ra quyết định về thanh tra việc triệu tập một tổ chức giám định. Thủ tục trưng cầu giám định phải được thực hiện bằng văn bản, trong đó phải ghi rõ yêu cầu, phạm vi nội dung cần đánh giá, thời gian thực hiện, và cái tên của cơ quan hoặc tổ chức thực hiện việc giám định.

Theo quy định này, việc thực hiện trưng cầu giám định trong hoạt động thanh tra xảy ra khi Trưởng đoàn thanh tra cần đánh giá những khía cạnh chuyên môn - kỹ thuật liên quan đến hoạt động thanh tra. Các thông tin thu thập từ quá trình này sẽ được sử dụng để làm căn cứ cho kết quả cuối cùng của cuộc thanh tra.

Quyết định về việc triệu tập giám định sẽ nằm trong tay người có quyền ra quyết định về thanh tra, sau khi họ đã tiếp nhận đề xuất từ Trưởng đoàn thanh tra. Quyết định này cần phải được thể hiện bằng văn bản, trong đó phải đề cập đầy đủ các yêu cầu liên quan:

- Mục tiêu của quá trình giám định;

- Phạm vi nội dung cần giám định;

- Thời gian dự kiến thực hiện quá trình giám định;

- Tên cơ quan hoặc tổ chức sẽ thực hiện việc giám định.

Bên cạnh đó, tại khoản 2 của Điều 87 Luật Thanh tra 2022, nhiệm vụ và trách nhiệm của cơ quan hoặc tổ chức được yêu cầu tham gia vào quá trình giám định được quy định như sau: Cơ quan hoặc tổ chức được triệu tập giám định cần thực hiện quá trình giám định theo yêu cầu và cần phải thông báo kết quả giám định trong khoảng thời gian được đề xuất từ phía cơ quan thanh tra. Họ cũng phải chịu trách nhiệm pháp lý về tính chính xác, khách quan và tính đúng hẹn của kết quả giám định.

Tóm lại, cơ quan hoặc tổ chức mà được yêu cầu tham gia vào quá trình giám định có hai trách nhiệm chính:

- Thực hiện quá trình giám định và thông báo kết quả trong khoảng thời gian được đề xuất từ phía cơ quan thanh tra;

- Chịu trách nhiệm pháp lý về tính chính xác, tính khách quan và sự tuân thủ thời gian của kết quả giám định.

 

2. Ai có trách nhiệm chi trả kinh phí trưng cầu giám định trong hoạt động thanh tra?

Quy định về kinh phí cho quá trình trưng cầu giám định trong Luật Thanh tra 2022, tại khoản 3 của Điều 87, được trình bày như sau: Nguyên tắc về kinh phí cho quá trình trưng cầu giám định đã được quy định theo Luật Thanh tra 2022. Theo đó, kinh phí cho quá trình trưng cầu giám định sẽ do cơ quan thanh tra chịu trách nhiệm thanh toán. Trong tình huống mà đối tượng bị thanh tra bị phát hiện có vi phạm, trách nhiệm thanh toán kinh phí giám định sẽ thuộc về đối tượng bị thanh tra, trừ khi có sự quy định khác trong pháp luật.

Dựa trên hướng dẫn trên, hoạt động trưng cầu giám định sẽ được thực hiện bằng nguồn kinh phí từ cơ quan thanh tra, phục vụ cho việc đánh giá nội dung, làm cơ sở cho quá trình kết luận thanh tra. Tại khoản 1 của Điều 112 trong Luật Thanh tra 2022, quy định về kinh phí hoạt động của cơ quan thanh tra được nêu rõ: Kinh phí hoạt động của cơ quan thanh tra sẽ được bảo đảm từ nguồn ngân sách nhà nước.

Vì vậy, việc tài trợ kinh phí cho quá trình trưng cầu giám định sẽ được đảm bảo bởi cơ quan thanh tra từ nguồn ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, trong những trường hợp đặc biệt, nếu đối tượng bị thanh tra bị phát hiện vi phạm, trách nhiệm thanh toán kinh phí giám định sẽ thuộc về đối tượng bị thanh tra, trừ khi có sự quy định khác trong pháp luật.

 

3. Mẫu Văn bản yêu cầu giám định trong lĩnh vực thanh tra quản lý nhà nước

>> Tải ngay: Mẫu Văn bản yêu cầu giám định trong lĩnh vực thanh tra quản lý nhà nước

Theo quy định hiện hành thì văn bản yêu cầu giám định được thực hiện theo mẫu tại Mẫu số 18 ban hành kèm theo Thông tư 06/2021/TT-TTCP.

 

Tên cơ quan cấp trên trực tiếp
Tên cơ quan ban hành công văn
-------
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------

Số: 123/CV-XYZ(3)

V/v trưng cầu giám định

…, ngày…tháng…năm…

Kính gửi: Cơ quan, tổ chức được trưng cầu giám định

Thực hiện Quyết định số 456 ngày 26/8./2023 của  (Chức danh của Người ra quyết định thanh tra) về việc (Tên cuộc thanh tra),

Để làm cơ sở cho kết luận thanh tra, (Chức danh của Người ra quyết định thanh tra) đề nghị  (Cơ quan, tổ chức được trưng cầu giám định) giám định những nội dung sau đây:

1. Xác minh việc thực hiện kiểm định kỹ thuật và an toàn của phương tiện giao thông theo quy định của pháp luật.

2. Đánh giá hiệu suất hoạt động của các trạm đăng kiểm và các cơ sở kiểm định kỹ thuật. 

Kinh phí giám định do (Bên phải chi trả kinh phí giám định theo quy định của pháp luật) chi trả.

Đề nghị (Cơ quan, tổ chức được trưng cầu giám định) thực hiện việc giám định và cung cấp kết quả giám định cho (Tên cơ quan ban hành công văn) trước ngày 30/8/2023.

Nơi nhận:
- Như trên;
- Như Điều trên 
- Lưu: VT, (Chữ viết tắt đơn vị soạn thảo và số lượng bản lưu), (Ký hiệu người soạn thảo văn bản và số lượng bản phát hành).
Chức danh của Người ra quyết định thanh tra
(Chữ ký, dấu)




Họ và tên

 

4. Vai trò của giám định trong hoạt động thanh tra

Trong quá trình tiến hành hoạt động thanh tra, việc giám định đóng vai trò quan trọng, với người giám định sử dụng kiến thức chuyên môn, phương tiện và phương pháp khoa học-kỹ thuật để đưa ra các kết luận liên quan đến khía cạnh chuyên ngành và kỹ thuật. Các kết luận này được thực hiện theo sự yêu cầu của người ra quyết định thanh tra hoặc dựa trên yêu cầu từ người yêu cầu giám định, nhằm cung cấp căn cứ hỗ trợ quá trình đưa ra kết luận thanh tra bởi các cơ quan Thanh tra.

Việc thu thập đầy đủ tài liệu và chứng cứ có tính quyết định là một yếu tố then chốt để đảm bảo tính hiệu lực và hiệu quả của kết luận thanh tra từ các cơ quan Thanh tra. Trong số các nguồn chứng cứ quan trọng, kết luận từ quá trình giám định đóng vai trò nền tảng, cung cấp căn cứ xác đáng cho quyết định cuối cùng. Do đó, vai trò của giám định trong hoạt động thanh tra tập trung chủ yếu vào những khía cạnh sau đây: 

Thứ nhất, hoạt động giám định trong lĩnh vực thanh tra được thực hiện nhằm cung cấp các tài liệu, chứng cứ mang tính chất căn cứ để hỗ trợ việc đưa ra kết luận trong quá trình thanh tra. Với tính chất là một phần quan trọng của quản lý nhà nước, hoạt động giám định trong thanh tra đảm đương vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cơ quan, và công dân - những đối tượng chịu sự thanh tra.

Hoạt động này giúp xác lập và cung cấp những tài liệu, chứng cứ quan trọng, đóng vai trò là căn cứ để xem xét, đánh giá và xử lý các việc liên quan đến việc thực thi chính sách, pháp luật, và nhiệm vụ của các tổ chức, cơ quan, và cá nhân theo thẩm quyền và trình tự được quy định trong Luật thanh tra và các quy định liên quan. Khám phá và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm của cá nhân, cơ quan có trách nhiệm, và của các tổ chức được quản lý, đảm bảo rằng hoạt động quản lý tuân theo quy tắc và quy định pháp luật.

Ngoài ra, việc phát hiện các điểm yếu, thiếu sót và xung đột trong quá trình quản lý, cùng việc tìm ra các khía cạnh chưa phù hợp với yêu cầu thực tế, đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra các biện pháp điều chỉnh, bổ sung, và khắc phục kịp thời, từ đó củng cố trật tự và cơ chế quản lý.

Nói chung, không chỉ trong bối cảnh tố tụng hình sự, mà trong toàn bộ hoạt động thanh tra, việc cung cấp chứng cứ để hỗ trợ quá trình kết luận được xem như một phần không thể thiếu. Đặc biệt, khi có nhiều vụ việc phức tạp, các đối tượng thanh tra thường phải đối mặt với tình trạng tài liệu và chứng cứ không rõ ràng, thậm chí có sự mâu thuẫn. Qua hoạt động giám định, các tài liệu và chứng cứ này được làm sáng tỏ, giúp xác định các căn cứ cụ thể hơn để hỗ trợ quá trình thanh tra, bảo vệ tốt hơn cho quyền lợi của nhà nước và các đối tượng được thanh tra.

Thứ hai, việc kiểm định trong hoạt động thanh tra đóng một vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính khách quan và đúng đắn của các hoạt động thanh tra. Điều này giúp ngăn ngừa sai sót và tránh các sự việc bị oan sai. Kiểm định còn là một kênh quan trọng để đánh giá mức độ phát triển của pháp luật và tính dân chủ của một quốc gia, cũng như trong phạm vi hẹp hơn là ngành thanh tra.

Hoạt động kiểm định trong thanh tra được thiết lập để đảm bảo rằng các kết luận được đưa ra là chính xác, xác định đúng người vi phạm và đúng hành vi vi phạm. Điều này đồng thời đảm bảo sự công bằng và tính khách quan, đặc biệt khi mà có nhiều vụ việc phức tạp hoặc các bằng chứng và tài liệu không rõ ràng, thậm chí có mâu thuẫn với nhau.

Trong bối cảnh của sự phát triển của nền kinh tế thị trường và tiến bộ trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật, các vi phạm trong hoạt động quản lý ngày càng trở nên phức tạp và tinh vi hơn. Tính chất phức tạp và mức độ thiệt hại ngày càng gia tăng. Do đó, vai trò của kiểm định trong hoạt động thanh tra càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Kinh nghiệm thời gian gần đây đã chứng minh rằng hoạt động kiểm định trong thanh tra có tầm quan trọng đối với hiệu quả và chất lượng của các hoạt động thanh tra. Quá trình kiểm định giúp đảm bảo rằng hoạt động thanh tra diễn ra theo cơ chế khách quan, minh bạch, xác định đúng người vi phạm và vi phạm gì, từ đó tránh được các sự việc bị đánh giá sai và phục vụ tốt cho công tác quản lý.

Bài viết liên quan: Chi phí giám định thương tật do ai chi trả ? Xác định tỷ lệ thương tật và trách nhiệm hình sự ?  Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!