1. Văn phòng đăng ký đất đai có thẩm quyền giải quyết tố cáo không?

Luật Tố cáo 2018 quy định về thẩm quyền giải quyết tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ tại các cơ quan hành chính nhà nước như sau:

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của các cán bộ, công chức do họ trực tiếp quản lý.

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có thẩm quyền như sau:

Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, và các cán bộ, công chức mà họ bổ nhiệm, quản lý trực tiếp.
Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của các cơ quan, tổ chức do Ủy ban nhân dân cấp huyện quản lý trực tiếp.

- Người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền như sau:

Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của người đứng đầu, cấp phó của họ, và các cán bộ, công chức mà họ bổ nhiệm, quản lý trực tiếp.
Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của các cơ quan, tổ chức do họ quản lý trực tiếp.

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền như sau:

Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện, người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, và các cán bộ, công chức mà họ bổ nhiệm, quản lý trực tiếp.
Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của các cơ quan, tổ chức do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quản lý trực tiếp.

- Tổng cục trưởng, Cục trưởng và cấp tương đương thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ có thẩm quyền như sau:

Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của người đứng đầu, cấp phó của họ, cũng như các cán bộ, công chức mà họ bổ nhiệm, quản lý trực tiếp.
Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của các cơ quan, tổ chức do họ quản lý trực tiếp.

- Người đứng đầu cơ quan thuộc Chính phủ có thẩm quyền như sau:

Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của người đứng đầu, cấp phó của họ, và các cán bộ, công chức mà họ bổ nhiệm, quản lý trực tiếp.
Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của các cơ quan, tổ chức do họ quản lý trực tiếp.

- Bộ trưởng, người đứng đầu cơ quan ngang Bộ có thẩm quyền như sau:

Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của người đứng đầu, cấp phó của họ, và các cán bộ, công chức mà họ bổ nhiệm, quản lý trực tiếp.
Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của các cơ quan, tổ chức do họ quản lý trực tiếp.

- Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền như sau:

Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của Bộ trưởng, Thứ trưởng, người đứng đầu, cấp phó của họ, cũng như các cán bộ, công chức mà họ bổ nhiệm, quản lý trực tiếp.
Giải quyết tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật trong công việc của các cơ quan, tổ chức do họ quản lý trực tiếp.

Để xác định thẩm quyền giải quyết tố cáo, cần dựa vào nội dung của đơn tố cáo cũng như đối tượng bị tố cáo. Ví dụ, Văn phòng Đăng ký Đất đai là một đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường (một cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh).

Do đó, Văn phòng Đăng ký Đất đai không có thẩm quyền giải quyết tố cáo. Thẩm quyền giải quyết sẽ thuộc về người đứng đầu của cơ quan chuyên môn, tức là Ủy ban nhân dân tỉnh hoặc thành phố trực thuộc trung ương có thẩm quyền. Người này sẽ giải quyết các tố cáo liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ của người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu của cơ quan chuyên môn, cũng như của các cán bộ, công chức do họ bổ nhiệm và quản lý trực tiếp.

2. Nộp đơn tố cáo qua những hình thức nào?

Theo quy định của Điều 22 Luật Tố cáo 2018, việc nộp đơn tố cáo có thể thực hiện theo các hình thức sau đây: Tố cáo có thể được thực hiện bằng cách gửi đơn trực tiếp hoặc trình bày trực tiếp tại cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Ngoài ra, theo quy định của Điều 5 Thông tư 05/2021/TT-TTCP về tiếp nhận đơn, đơn tố cáo có thể được tiếp nhận và phân loại từ các nguồn sau đây:

- Đơn được gửi qua dịch vụ bưu chính;

- Đơn được gửi đến Trụ sở tiếp công dân, Ban tiếp công dân, địa điểm tiếp công dân, bộ phận tiếp nhận đơn hoặc qua hộp thư góp ý của cơ quan, tổ chức, đơn vị;

- Đơn được chuyển đến theo quy định của pháp luật bởi Đại biểu Quốc hội, Đoàn Đại biểu Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Đại biểu Hội đồng nhân dân, các ban của Hội đồng nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận, cơ quan báo chí và cơ quan, tổ chức, đơn vị khác;

- Đơn được chuyển đến bởi lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lãnh đạo các cơ quan Đảng.

Do đó, nếu nhà của bạn ở xa, bạn có thể sử dụng dịch vụ bưu chính để gửi đơn tố cáo.

3. Có thể ủy quyền cho người khác thực hiện việc tố cáo không?

Dựa vào quy định tại Điều 2, Luật Tố cáo 2018, Tố cáo được xác định là việc một cá nhân theo quy trình quy định của Luật này thông báo cho cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân nào gây ra tổn hại hoặc đe dọa gây tổn hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân, bao gồm:

- Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ;

- Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong các lĩnh vực.

Điều 9 của Luật Tố cáo 2018 xác định quyền và nghĩa vụ của người tố cáo như sau:

Người tố cáo có các quyền sau đây:

- Thực hiện quyền tố cáo theo quy định của Luật này;

- Được bảo đảm bí mật về thông tin cá nhân như họ tên, địa chỉ, bút tích và thông tin cá nhân khác;

- Được thông báo về việc thụ lý hoặc không thụ lý tố cáo, chuyển tố cáo đến cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền giải quyết, gia hạn giải quyết tố cáo, đình chỉ, tạm đình chỉ việc giải quyết tố cáo, tiếp tục giải quyết tố cáo, kết luận nội dung tố cáo;

- Tố cáo tiếp khi có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố cáo của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền không đúng pháp luật hoặc quá thời hạn quy định mà tố cáo chưa được giải quyết;

- Rút tố cáo;

- Đề nghị cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền áp dụng các biện pháp bảo vệ người tố cáo;

- Được khen thưởng, bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

Người tố cáo có các nghĩa vụ sau đây:

- Cung cấp thông tin cá nhân theo quy định tại Điều 23 của Luật này;

- Trình bày trung thực về nội dung tố cáo; cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung tố cáo mà mình có được;

- Chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung tố cáo;

- Hợp tác với người giải quyết tố cáo khi có yêu cầu;

- Bồi thường thiệt hại do hành vi cố ý tố cáo sai sự thật của mình gây ra.

Vậy, việc tố cáo là hành động của công dân theo quy trình được quy định trong Luật tố cáo, nhằm thông báo đến cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân nào có thể gây thiệt hại hoặc đe dọa đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cũng như của cơ quan và tổ chức.

Người tố cáo phải chịu trách nhiệm đối với nội dung của tố cáo của mình. Trong trường hợp tố cáo với ý định cố ý nêu sai sự thật, hành vi này có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, tùy thuộc vào tính chất và mức độ của vi phạm.

Do đó, người tố cáo không có quyền ủy quyền cho người khác thực hiện quyền tố cáo. Trái lại, điều này khác biệt so với quy định của Luật khiếu nại, nơi mà người khiếu nại có thể ủy quyền cho người khác thực hiện việc khiếu nại trong một số trường hợp, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.