1. Quy định về bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu theo Luật Đấu thầu mới nhất
Căn cứ tại Điều 6 Luật Đấu thầu 2023, bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu được quy định cho từng đối tượng, cụ thể như sau:
Bảo đảm cạnh tranh đối với nhà thầu
Nhà thầu khi nộp hồ sơ quan tâm và hồ sơ dự sơ tuyển phải đảm bảo tính độc lập về pháp lý và tài chính so với các bên sau đây:
- Nhà thầu tư vấn, chịu trách nhiệm lập hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, quản lý dự án, và giám sát.
- Nhà thầu tư vấn, có trách nhiệm lập, thẩm tra, và thẩm định hồ sơ thiết kế và dự toán.
- Nhà thầu tư vấn, có nhiệm vụ lập và thẩm định nhiệm vụ khảo sát và thiết kế.
Ngoài ra, nhà thầu cũng không được có quan hệ độc lập với các công việc sau đây:
- Nhà thầu tư vấn đánh giá hồ sơ quan tâm và hồ sơ dự sơ tuyển.
- Nhà thầu tư vấn thẩm định kết quả mời quan tâm và kết quả sơ tuyển.
Chú ý rằng, ngoại trừ trường hợp nhà thầu là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cơ quan quản lý nhà nước có chức năng, nhiệm vụ được giao phù hợp với tính chất gói thầu của cơ quan quản lý nhà nước đó, hoặc là công ty thành viên, công ty con của tập đoàn, tổng công ty nhà nước có ngành, nghề sản xuất, kinh doanh chính phù hợp với tính chất gói thầu của tập đoàn, tổng công ty nhà nước đó.
Bảo đảm cạnh tranh đối với nhà thầu tham dự thầu
Nhà thầu tham dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 6 Luật Đấu thầu 2023 và với các bên sau đây:
- Các nhà thầu tư vấn chịu trách nhiệm quản lý dự án, thực hiện công tác giám sát; nhà thầu tư vấn có trách nhiệm lập, thẩm tra, và thẩm định hồ sơ thiết kế, dự toán; nhà thầu tư vấn thực hiện công việc lập, thẩm định nhiệm vụ khảo sát và thiết kế; nhà thầu tư vấn thực hiện công tác lập, thẩm định hồ sơ mời thầu và hồ sơ yêu cầu; nhà thầu tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu và hồ sơ đề xuất; nhà thầu tư vấn có nhiệm vụ thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu tương ứng.
- Các nhà thầu khác sẽ tham gia cùng một gói thầu trong trường hợp của đấu thầu hạn chế.
Bảo đảm cạnh tranh đối với nhà thầu tư vấn giám sát thực hiện hợp đồng, nhà thầu thực hiện hợp đồng, tư vấn kiểm định gói thầu
Nhà thầu tư vấn giám sát, nhà thầu thực hiện hợp đồng, và nhà thầu tư vấn kiểm định cho gói thầu cụ thể đều cần đảm bảo tính độc lập về pháp lý và tài chính so với nhau.
Bảo đảm cạnh tranh đối với nhà đầu tư
Nhà đầu tư tham gia thầu cần đảm bảo tính độc lập về pháp lý và tài chính so với các bên sau đây:
- Cơ quan có thẩm quyền, tức là bên mời thầu.
- Nhà thầu tư vấn, người có trách nhiệm lập và thẩm định hồ sơ mời thầu.
- Nhà thầu tư vấn, người đánh giá hồ sơ dự thầu.
- Nhà thầu tư vấn, người thẩm định kết quả lựa chọn nhà đầu tư, đến ngày ký kết hợp đồng dự án đầu tư kinh doanh.
2. Ý nghĩa việc đảm bảo tính cạnh tranh trong đấu thầu
Đấu thầu là quy trình lựa chọn nhà thầu để thực hiện một gói thầu liên quan đến cung cấp dịch vụ tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, dựa trên việc đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng, bình đẳng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Hoặc trong trường hợp đấu thầu hàng hóa và dịch vụ, đây là hoạt động thương mại, trong đó bên mua hàng hóa hoặc dịch vụ sử dụng quy trình mời thầu để lựa chọn nhà thầu từ trong số các doanh nghiệp cung cấp, đáp ứng tốt nhất các yêu cầu được đặt ra bởi bên mời thầu, và sau đó được chọn để ký kết và thực hiện hợp đồng.
Pháp luật quy định về bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng, đảm bảo quá trình này diễn ra một cách công bằng và minh bạch, tạo điều kiện cho sự cạnh tranh lành mạnh và đồng thời đảm bảo hiệu quả kinh tế cho tất cả các bên tham gia.
Cạnh tranh công bằng đóng góp vào việc thúc đẩy các doanh nghiệp không ngừng cải thiện năng suất lao động và giảm chi phí sản xuất. Đấu thầu được coi là phương thức chọn lựa nhà cung cấp hàng hoá hoặc dịch vụ, trong đó người tổ chức mời thầu sử dụng cơ chế cạnh tranh thông qua việc đưa ra gói thầu để các bên dự thầu cạnh tranh về giá cả và chất lượng. Mục tiêu là chọn được người cung cấp hàng hoá hoặc dịch vụ có chất lượng tốt nhất và giá rẻ nhất.
Cơ chế cạnh tranh hoạt động thông qua sự ganh đua giữa các bên dự thầu, người có nhu cầu cung cấp hàng hoá hoặc dịch vụ, đua nhau trong các điều kiện thương mại và kỹ thuật, đặc biệt là về giá cả. Người có mức giá thấp nhất, tức là mức giá tối ưu cho người mua, sẽ được chọn lựa. Mức độ cạnh tranh trong đấu thầu phụ thuộc vào giá trị của gói thầu và điều kiện của người mời thầu. Hình thức đấu thầu, như đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp và chào giá cạnh tranh, được quy định trong pháp luật đấu thầu và pháp luật thương mại để điều chỉnh mức độ cạnh tranh giữa các bên dự thầu.
Cơ chế cạnh tranh được đánh giá là hiệu quả khi nó chọn lựa được người trúng thầu là người có năng lực đưa ra và thực hiện các điều kiện thương mại tốt nhất cho người mời thầu.
Ngoài ra, sự cạnh tranh giữa các nhà thầu cũng tạo điều kiện thuận lợi cho bên mời thầu, tức chủ đầu tư, trong việc lựa chọn hàng hoá và dịch vụ phù hợp nhất với yêu cầu của họ với giá cả thấp nhất.
Một vấn đề cần được chú ý là hạn chế hành vi "thông thầu", đặc biệt là trong lĩnh vực xây dựng cơ bản và mua sắm vật chất từ tài sản công. Hành vi này đơn giản là các bên dự thầu hợp nhất, thỏa thuận và thực hiện các hành động để một hoặc nhiều bên trong số họ thắng thầu cung cấp hàng hoá hoặc dịch vụ. Khi đó, chủ đầu tư sẽ không có khả năng lựa chọn nhà thầu tốt nhất, và có thể chủ đầu tư đã "dàn xếp" kết quả thầu để chia phần của họ với nhà thầu. Hành động này sẽ gây thâm hụt ngân sách nhà nước, hạn chế nguồn tài chính đầu tư và tạo ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng.
Để ngăn chặn hành vi này, pháp luật Việt Nam quy định rõ về độc lập về pháp lý và tài chính của các chủ thể tham gia đấu thầu, nhất là tại Điều 6 của Luật Đấu thầu 2023.
Bảo đảm tính cạnh tranh trong đấu thầu không chỉ là biện pháp để ngăn chặn tham nhũng mà còn là cách để ngăn chặn lãng phí trong quản lý tài sản của nhà nước. Việc pháp luật quy định về đảm bảo tính cạnh tranh trong đấu thầu giúp làm cho quá trình đấu thầu trở nên minh bạch hơn. Các quy định này cũng đảm bảo rằng quá trình lựa chọn nhà thầu là công khai, giúp ngăn chặn phần nào hành vi "dàn xếp" kết quả thầu giữa các nhà thầu và chủ đầu tư.
3. Quy định về xử lý tình huống trong hoạt động đấu thầu
Căn cứ theo quy định tại Điều 88 Luật Đấu thầu 2023 quy định xử lý tình huống trong hoạt động đấu thầu như sau:
- Trường hợp phát sinh tình huống chưa được quy định cụ thể, rõ ràng trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu; hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu và các nội dung khác trong hoạt động đấu thầu, người có thẩm quyền, chủ đầu tư quyết định và chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc xử lý tình huống theo nguyên tắc bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình.
- Việc xử lý tình huống căn cứ vào kế hoạch lựa chọn nhà thầu; hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu; hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ đăng ký thực hiện dự án đầu tư kinh doanh, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất; kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; hợp đồng đã ký kết với nhà thầu, nhà đầu tư được lựa chọn; tình hình thực tế triển khai thực hiện gói thầu, dự án, dự án đầu tư kinh doanh.
- Thẩm quyền xử lý tình huống trong đấu thầu được quy định như sau:
+ Đối với lựa chọn nhà thầu, người quyết định xử lý tình huống là chủ đầu tư. Trong trường hợp phức tạp, chủ đầu tư quyết định xử lý tình huống sau khi có ý kiến của người có thẩm quyền;
+ Đối với lựa chọn nhà đầu tư, người quyết định xử lý tình huống là người có thẩm quyền.
Xem thêm: Nguyên tắc bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Việc đảm bảo tính cạnh tranh trong đấu thầu có ý nghĩa gì? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
