Việc xử lý hành vi tham nhũng tiêu cực trong công tác cán bộ được quy định ra sao?

1. Tham nhũng được hiểu là gì?

Tại khoản 1 điều 3 Luật phòng chống tham nhũng 2018 quy định thì tham nhũng là hành vi phức tạp và nghiêm trọng, xuất phát từ việc người có chức vụ hoặc quyền hạn lợi dụng sự đáng tin cậy và quyền lực của họ để mục đích cá nhân hoặc nhóm nhỏ, không tuân thủ các nguyên tắc đạo đức và trách nhiệm đối với cộng đồng.

Trong đó, người có chức vụ quyền hạn được hiểu là những cá nhân được ủy quyền, bầu cử, tuyển dụng hoặc ký hợp đồng không kể có được hưởng lương hay không nhưng họ đều có trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ và công vụ cụ thể đồng thời được trao đặc quyền và ảnh hưởng trong việc thực hiện nhiệm vụ và công vụ đó. Những đối tượng này bao gồm các cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng, cũng như những người đại diện cho phần vốn nhà nước trong doanh nghiệp và những người giữ chức danh, chức vụ quản lý trong doanh nghiệp, tổ chức.

Vụ lợi mà họ nhắm đến các lợi ích vật chất hoặc phi vật chất không chính đáng, nhằm tăng cường quyền lực, giàu có cá nhân hay nhóm mà không coi trọng lợi ích chung của cộng đồng. Tham nhũng không chỉ gây tổn hại cho sự công bằng và phát triển của đất nước, àm còn làm suy yếu lòng tin và sự tin tưởng của người dân đối với chính phủ và các cơ quan chức năng. Điều này làm mất cân bằng  sức mạnh và gây ra những tác động tiêu cực đáng kể đến sự phát triển bền vững của quốc gia.

2. Những hành vi sau được coi là hành vi tham nhũng tiêu cực trong công tác cán bộ

- Bằng cách sử dụng tầm ảnh hưởng của bản thân, uy tín và quan hệ gia đình, một số cá nhân không ngần ngại áp đặt sự ảnh hưởng và áp lực lên người khác để hướng dẫn , tư vấn, đề xuất hoặc thậm chí can thiệp vào các quyết định chọn lựa, hoặc đánh gái người khác. Điều này đặc biệt phổ biến trong quá trình tuyển dụng, bầu cử, đánh gái nhân viên, hay giới thiệu người có quan hệ thân quen vào các vị trí quan trọng.

- Một vấn đề nghiêm trọng là việc lồng ghép ý đồ cá nhân vào quá trình làm việc với nhân sự nhằm đạt được lợi ích cá nhân hoặc hỗ trợ cho những người quen thân trong tổ chức. Điều này gây thiệt hại lớn đến công tác cán bộ, vì không được thực hiện dựa trên năng lực và tiêu chuẩn công bằng mà dựa vào động cơ riêng biệt như lòng tham hoặc lợi ích cá nhân. Những quyết định sai lầm do lựa chọn không đúng đắn sẽ dần dẫn đến hiệu suất kém, thiếu trung thực và giới thiệu nhân sự không đủ chất lượng gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển và thành công của tổ chức.

- Để xây dựng môi trường làm việc công bằng và hiệu quả, cần loại bỏ hoàn toàn sự can thiệp không chính đáng từ người có quan hệ gia đình và thân quen, cũng như không để cho ý đồ cá nhân chi phối quá trình tuyển dụng và đánh giá nhân sự. Thay vào đó, cần thiết lập hệ thống đánh giá năng lực  và tiêu chuẩn rõ ràng để đảm bảo người được chọn vào vị trí phù hợp với năng lực và đáp ứng yêu cầu công việc. Điều này sẽ góp phần tạo ra một môi trường công bằng và thuận lợi cho sự phát triển bền vững.

- Chỉ đạo và tham mưu trong công tác cán bộ với nhân sự không đủ điều kiện và tiêu chuẩn hoặc không tuân thủ đúng nguyên tắc, quy định và quy chế cũng như không thực hiện quyết định đã được đưa ra. Đồng thời, việc trì hoãn không thực hiện công việc khi có kết quả bất lợi hoặc lựa chọn thời điểm thuận lợi đối với nhân sự để thực hiện quy trình công tác cán bọ đã tạo ra nhiều hệ lụy không mong muốn.

- Đối mặt với đơn, thư phản ánh hoặc tố giác về nhân sự có hành vi tham nhũng tiêu cực trong công tác cán bộ, việc thỏa hiệp dung túng và bao che không chỉ là trách nhiệm mà còn làm tổn thương uy tín của tổ chức. Một khía cạnh khác cần được đề cập là việc xác nhận, chứng thực nhận xét và đánh giá nhân sự mà không cần tuân thủ bản chất và sự thật cũng như làm giả và sai lệch nội dung trong hồ sơ nhân sự, kết quả bầu cử, phiếu giới thiệu phiếu tín nhiệm, xét tuyển và thi tuyển. Điều này không chỉ làm mất công bằng mà còn đẩy tổ chức vào nguy cơ mất đi lòng tin của nhân viên và dư luận.

- Xác nhận, chứng thực nhận xét và đánh giá là những hoạt động quan trọng tuy nhiên khi thực hiện chúng cần tôn trọng tính chân thật và đúng đắn. Việc cố tính làm giả thay đổi thông tin hay nội dung trong hồ sơ nhân sự, kết quả bầu cử, lấy phiếu giới thiệu, phiếu tín nhiệm, xét tuyển thi tuyển để thuận lợi cho cá nhân hoặc đạt mục đích cá nhân là hoàn toàn không chấp nhận được.

- Việc cung cấp hoặc tiết lộ thông tin, tài liệu, hồ sơ cán bộ đảng viên cho tổ chức hoặc cá nhân không có thẩm quyền và trách nhiệm là một hành vi không đúng, đặc biệt là những thông tin, tài liệu đang trong quá trình thực hiện quy trình công tác cán bộ.

- Trực tiếp hoặc làm gián tiếp mô giới, đưa và và nhận hối lộ nhằm giúp cho người khác được vị trí, chức vụ quyền lợi

- Tặng quà hoặc tiền hoặc bất động sản hoặc các lợi ích vật chất khác, sắp xếp các hoạt động vui chơi, giải trí cho ngưòi có thẩm quyền, chức vụ nhằm mục đích có được sự ủng hộ, tín nhiệm, vị trí chức vụ quyền lợi.

- Chạy tuổi, thâm niên công tác, danh hiệu thi đua, khen thưởng bằng cấp, phân công, bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử, chỉ định, điều động, luân chuyển nhằm mục đích tiêu chuẩn, điều kiện có được chức vụ quyền hạn

- Lợi dụng các mối quan hệ thân quen hoặc sử dụng lợi ích, vị trí công tác, uy tín của người khác để tác động, tranh thủ, gây sức ép với người có thẩm quyền trách nhiệm nhằm mục đích có được vị trí, chức vụ quyền lợi.

3. Quy định trong việc xử lý hành vi tham nhũng tiêu cực trong công tác cán bộ 

Căn cứ tại điều 14 quy định 114- QĐ/TW năm 2023 quy định cụ thể như sau:

Cán bộ, đảng viên, công chức nêú vi phạm Quy định này sẽ chịu trách nhiệm trước cấp có thẩm quyền và sẽ phải đối diện với các biện pháp xử lý tùy theo mức độ vi phạm. Nhằm đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong quản lý cán bộ về việc xem xét và áp dụng biện pháp xử lý được chia thành các cấp độ cụ thể như sau:

- Nếu bị khiển trách, cán bộ sẽ phải chấp hành quyết định này trong ít nhất 12 tháng trước khi được xem xét quy hoạch cán bộ. Trong thời gian này, họ sẽ không được bố trí làm công tác tham mưu, nghiệp vụ về tổ chức, cán bộ, kiểm tra , thanh tra.

- Trường hợp bị cảnh cáo, cán bộ sẽ phải thực hiện quyết định miễn nhiệm trong ít nhất 30 tháng trước khi có thể được xem xét quy hoạch cán bộ. Trong thời gian này, họ cũng không được bố trí vào các công tác liên quan đến tham mưu, nghiệp vụ về tổ chức, cán bộ, kiểm tra, thanh tra.

- Trong trường hợp bị cách chức, cán bộ sẽ phải tuân thủ quyết định này trong ít nhất 60 tháng trước khi có thể được xem xét quy hoạch cán bộ. Trong thời gian này, họ cũng không được bố trí vào các công tác liên quan đến tham mưu, nghiệp vụ về tổ chức, cán bộ, kiểm tra, thanh tra.

- Nếu bị khai trừ khỏi Đảng vì các hành vi tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ, cơ quan có thẩm quyền sẽ được đề xuất buộc thôi việc hoặc chấm dứt hợp đồng lao động tương ứng

Riêng đối với các hành vi tham nhũng và tiêu cực trong công tác cán bộ, sau khi xác định kết luận vi phạm, hồ sơ sẽ được chuyển đến các cơ quan chức năng để xem xét, xử lý theo quy định hình phạt pháp luật. Nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và chặt chữ trong việc xử lý các hành vi vi phạm, quy định này là mọt trong những căn cứ quan trọng giúp tăng cường sự trung thực và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trong công tác đồng thời nhằm nâng cao và hiệu quả của quản lý nhà nước.

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Phân tích những đặc điểm của hành vi tham nhũng

Bài viết trên Luật Minh Khuê đã gửi tới khác hàng chi tiết về vấn đề việc xử lý hành vi tham nhũng tiêu cực trong công tác quản lý cán bộ. Trong bài viết có mục nào chưa hiểu hay quý bạn đọc có bất kỳ thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc qua địa chỉ email: lienheluatminhkhue.vn để được tư vấn cụ thể.