1. Viên chức có được làm thêm giờ hay không?

Chế độ trả lương đối với viên chức theo Điều 8 Nghị định 204/2004/NĐ-CP được quy định như sau:

- Chế độ trả lương gắn liền với kết quả thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức, nguồn trả lương và quy chế trả lương của cơ quan, đơn vị. Thủ trưởng cơ quan, đơn vị phải trao đổi với Ban Chấp hành Công đoàn cùng cấp để xây dựng và ban hành quy chế trả lương, áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức của cơ quan, đơn vị. Quy chế trả lương này cần được gửi lên cơ quan quản lý cấp trên để giám sát, kiểm tra và thực hiện công khai trong cơ quan, đơn vị. Việc trả lương cho lực lượng vũ trang tuân thủ theo quy định của pháp luật hiện hành.

- Chế độ trả lương cho công việc ban đêm, làm thêm giờ đối với cán bộ, công chức, viên chức tuân theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2019. Cán bộ, công chức, viên chức thực hiện chế độ trực 12 giờ/24 giờ hoặc 24 giờ/24 giờ sẽ được hưởng chế độ trả lương hoặc phụ cấp đặc thù do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quy định.

Theo quy định nêu trên, viên chức được làm thêm giờ và khi làm thêm giờ thì viên chức sẽ được trả thêm lương theo Bộ luật Lao động 2019. Đối với viên chức thực hiện chế độ trực 12 giờ/24 giờ hoặc 24 giờ/24 giờ, họ sẽ được hưởng chế độ trả lương hoặc phụ cấp đặc thù theo quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

 

2. Viên chức làm thêm giờ được hưởng thêm lương như thế nào?

- Điều 98 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định về tiền lương làm thêm giờ và làm việc vào ban đêm của người lao động như sau:

+ Người lao động làm thêm giờ được trả lương theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm như sau: Vào ngày thường được trả ít nhất bằng 150%. Vào ngày nghỉ hàng tuần được trả ít nhất bằng 200%. Vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương được trả ít nhất bằng 300%, chưa kể tiền lương ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày. Công thức: Tiền lương làm thêm giờ vào ban ngày = Tiền lương giờ x 150% hoặc 200% hoặc 300% x Số giờ thực tế làm thêm

+ Người lao động làm việc vào ban đêm được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc của ngày làm việc bình thường. Công thức: Tiền lương làm việc vào ban đêm = Tiền lương giờ x 130% x Số giờ thực tế làm việc vào ban đêm. Người lao động làm thêm giờ vào ban đêm, ngoài việc trả lương theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày của ngày làm việc bình thường hoặc của ngày nghỉ hàng tuần hoặc của ngày nghỉ lễ, tết.

Như vậy, theo quy định trên, tiền lương của viên chức khi làm thêm giờ được tính như sau: Vào ngày thường, viên chức được trả ít nhất bằng 150%. Vào ngày nghỉ hàng tuần, viên chức được trả ít nhất bằng 200%. Vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương, viên chức được trả ít nhất bằng 300%, chưa kể tiền lương ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày. Nếu làm việc vào ban đêm, viên chức được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc của ngày làm việc bình thường. Ngoài các khoản trên, viên chức còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày của ngày làm việc bình thường, hoặc của ngày nghỉ hàng tuần, hoặc của ngày nghỉ lễ, tết. Bên cạnh đó, Bộ luật Lao động năm 2019 không quy định nghĩa vụ của người sử dụng lao động phải bố trí ngày nghỉ bù cho người lao động sau mỗi đợt làm thêm giờ nhiều ngày liên tục trong tháng. Do đó, người sử dụng lao động không bắt buộc phải bố trí ngày nghỉ bù cho người lao động trong trường hợp này. Điều này có nghĩa là viên chức làm thêm giờ không nhất thiết sẽ được bố trí nghỉ bù nữa.

- So sánh chế độ làm thêm giờ và hưởng lương giữa viên chức và người lao động:

+ Điểm chung: Cả viên chức và người lao động đều có quy định rõ ràng về mức lương khi làm thêm giờ vào ngày thường, ngày nghỉ hàng tuần, ngày nghỉ lễ, tết. Việc làm thêm giờ vào ban đêm và làm thêm giờ vào ban đêm cũng được hưởng lương bổ sung tương ứng.

- Điểm khác biệt: Viên chức phải tuân theo quy định và sắp xếp của cơ quan, đơn vị theo quy định của Nghị định 204/2004/NĐ-CP, trong khi người lao động dựa trên thỏa thuận với người sử dụng lao động và tuân theo Bộ luật Lao động. Các quy định chi tiết và cụ thể về chế độ làm thêm giờ của viên chức có thể phụ thuộc vào các nghị định và quyết định của Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ, trong khi người lao động tuân theo Bộ luật Lao động.

 

3. Viên chức làm thêm giờ có những lợi ích và hạn chế gì?

- Lợi ích:

+ Thu nhập tăng thêm: Làm thêm giờ giúp viên chức có thêm thu nhập, cải thiện đời sống cá nhân và gia đình.

+ Kinh nghiệm và kỹ năng: Làm việc nhiều hơn giúp viên chức nâng cao kỹ năng và kinh nghiệm, từ đó có thể dễ dàng thăng tiến trong công việc.

+ Hoàn thành công việc: Trong một số trường hợp, làm thêm giờ là cần thiết để hoàn thành các dự án quan trọng, đảm bảo tiến độ công việc và chất lượng dịch vụ công.

- Hạn chế:

+ Sức khỏe: Làm thêm giờ nhiều có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe như mệt mỏi, mất ngủ, suy giảm hệ miễn dịch, và các bệnh liên quan đến tim mạch. Làm việc quá nhiều có thể dẫn đến căng thẳng, lo âu, và trầm cảm. 

- Đời sống cá nhân: Làm thêm giờ có thể làm giảm thời gian dành cho gia đình và bạn bè, ảnh hưởng đến các mối quan hệ cá nhân và gia đình. Việc làm thêm giờ có thể làm hạn chế thời gian dành cho các hoạt động giải trí, thể dục thể thao, và học tập phát triển bản thân.

+ Công việc: Mệt mỏi và căng thẳng có thể dẫn đến giảm hiệu suất làm việc, tăng nguy cơ sai sót và giảm chất lượng công việc. Làm thêm giờ quá nhiều có thể khiến viên chức cảm thấy chán nản, mất động lực làm việc, dẫn đến hiệu quả công việc giảm.

- Trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước trong việc quản lý chế độ làm việc và trả lương cho viên chức:

+ Quy định rõ ràng về giờ làm việc: Cơ quan hành chính nhà nước cần quy định rõ ràng về thời gian làm việc chính thức và thời gian làm thêm giờ, đảm bảo quyền lợi của viên chức.

+ Giám sát và kiểm tra: Cơ quan cần có cơ chế giám sát, kiểm tra việc thực hiện chế độ làm việc và làm thêm giờ để đảm bảo không có tình trạng lạm dụng, ép buộc làm thêm giờ không hợp lý.

+ Chế độ lương và phụ cấp: Đảm bảo việc trả lương và phụ cấp đúng quy định cho viên chức khi làm thêm giờ, bao gồm các khoản phụ cấp làm thêm giờ, phụ cấp độc hại (nếu có), và các khoản trợ cấp khác.

+ Chăm sóc sức khỏe: Cơ quan cần có các chính sách chăm sóc sức khỏe cho viên chức, bao gồm khám sức khỏe định kỳ, hỗ trợ y tế và tư vấn tâm lý.

+ Đảm bảo cân bằng công việc và cuộc sống: Xây dựng các chính sách hỗ trợ viên chức trong việc cân bằng giữa công việc và cuộc sống, như tạo điều kiện làm việc linh hoạt, hỗ trợ nghỉ phép và nghỉ dưỡng.

Việc quản lý chế độ làm việc và trả lương cho viên chức là trách nhiệm quan trọng của các cơ quan hành chính nhà nước, nhằm đảm bảo viên chức có môi trường làm việc tốt, từ đó nâng cao hiệu quả công việc và chất lượng dịch vụ công.

 

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Nội dung nào về việc tổ chức làm thêm giờ mà bắt buộc phải có sự đồng ý của NLĐ?. Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu trực tiếp tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!