Vỡ hụi, chủ hụi không trả được tiền cho người chơi có phạm tội không ?

Hiện tại đã có 93 người tham gia và đã chi ra được 16 người. Do chương trình người chơi ko phát triển thêm người nên ko có chi nửa. Nay người chơi chờ đợi thấy lâu quá ko có tiền nên kiện ra công an kinh tế giải quyết và yêu cầu chủ hụi hoàn trả tiền vốn ban đầu là 6tr. Vậy theo luật sư tôi chỉ là người được thuê về làm với mức lương 3tr/thag để làm các công việc như: nhập danh sách người chơi. Thu tiền nộp về cho chủ hụi. Theo dõi danh sách tới ai được thoát tiền báo cho chủ hụi để chi tiền. Vậy tôi có bị tội danh đồng lõa với chủ hụi về tội lợi dụng chiếm đoạt tài sản hay ko. Chương trình hiện nay đã bị lổ. Chủ hụi ko còn giữ tiền cũa người chơi vì đã chi cho người vào trước. Tức là theo kiểu như góp vốn xoay vòng. Những người vô sau gom tiền góp cho những người vô trc cho nên chương trình bị lổ. Thu 558tr chi ra tc tất cả bao gồm chi phí cho chương trình là 600tr. Hiện Chỉ có 3 người kiện ra công an kinh tế (trong khi còn lại 77 người chơi chưa nhận tiền). Nhưng chủ hụi cam kết sẽ trả toàn bộ hệ thống theo thứ tự vào trc trả trc chứ ko theo danh sách người khởi kiện để tránh sau này những người còn lại thấy vậy sẽ kiện tiếp tục như vậy sẽ đi hầu tòa. Làm như vậy là đúng hay sai. Bên công an kinh tế bắt buộc trả cho nhửng người gởi đơn kiện trước là đúng hay sai. Những người còn lại giải quyết sau. Xin cám ơn luật sư.

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Hình sự của công ty Luật Minh Khuê.

Trả lời:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi tới công ty luật Minh Khuê. Trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

I. Căn cứ pháp lý.

Bộ luật hình sự sửa đổi năm 2009

Bộ luật dân sự số 33/2005/QH11

II. Nội dung phân tích.

Chơi hụi là hoạt động được pháp luật thừa nhận. Các hoạt động liên quan đến việc khai hụi, chi tiền, đóng hụi,.... hoàn toàn do các thành viên tham gia thỏa thuận với nhau và không được trái với quy định của pháp luật. BLDS 2005 quy định:

Điều 479. Họ, hụi, biêu, phường

1. Họ, hụi, biêu, phường (sau đây gọi chung là họ) là một hình thức giao dịch về tài sản theo tập quán trên cơ sở thoả thuận của một nhóm người tập hợp nhau lại cùng định ra số người, thời gian, số tiền hoặc tài sản khác, thể thức góp, lĩnh họ và quyền, nghĩa vụ của các thành viên.

2. Hình thức họ nhằm mục đích tương trợ trong nhân dân được thực hiện theo quy định của pháp luật.

3. Nghiêm cấm việc tổ chức họ dưới hình thức cho vay nặng lãi

Bộ luật Hình sự 1999 sửa đổi 2009 quy định như sau:

Điều 20. Đồng phạm

1. Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm.

2.  Người tổ chức, người thực hành, người xúi giục, người giúp sức đều là những người đồng phạm.

Người thực hành là người trực tiếp thực hiện tội phạm.

Người tổ chức là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy việc thực hiện tội phạm.

Người xúi giục là người kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm.

Người giúp sức là người tạo những điều kiện tinh thần hoặc vật chất cho việc thực hiện tội phạm.

3. Phạm tội có tổ chức là hình thức đồng phạm có sự câu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm.

Theo thông tin bạn cung cấp, bạn là người làm thuê cho chủ hụi với mức lương 3tr/tháng để làm các công việc: nhập danh sách người chơi, thu tiền nộp về cho chủ hụi. Theo dõi danh sách tới ai được thoát tiền báo cho chủ hụi để chi tiền. Căn cứ quy định trên, với những hoạt động này của bạn thì chưa đủ căn cứ để trở thành đồng phạm.

Về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản của chủ hụi:

BLHS 1999 sửa đổi 2009 quy định về tội này như sau:

"Điều 140. Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

1. Người nào có một trong những hành vi sau đây  chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ bốn triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới bốn triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm:

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian  dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó;

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó  vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

c) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

d) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng;

đ) Tái phạm nguy hiểm;

e) Gây hậu quả nghiêm trọng.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm:

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ hai trăm triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng;

b) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm hoặc tù chung thân:

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm trăm triệu đồng trở lên;

b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm và bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản hoặc một trong hai hình phạt này."

Hình thức của tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản là người chiếm đoạt thông qua hợp đồng, qua việc vay, mượn.... tiền, tài sản của người khác sau đó nảy sinh ý định chiếm đoạt của chủ tài sản. Trường hợp của bạn, việc chơi hụi bị lỗ, chủ hụi bị một số người chơi kiện ra Tòa án. Tuy nhiên bạn có cung cấp thông tin chủ hụi không còn giữ tiền cũa người chơi vì đã chi cho người vào trước và chủ hụi cũng cam kết sẽ trả toàn bộ hệ thống theo thứ tự ai vào trước trả trước. Như vậy là chủ hụi vẫn có ý thức trả lại tiền cho người chơi, không có ý định trốn tránh nghĩa vụ hay có ý định giữ tiền của người chơi rồi bỏ trốn, cho nên không có cơ sở để khẳng định được chủ hụi phạm tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. 

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.