1. Điều kiện được hưởng chế độ thai sản

Khi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, những người lao động đáp ứng các điều kiện nhất định sẽ được hưởng trợ cấp thai sản. Đối với phụ nữ lao động sinh con, để đủ điều kiện nhận trợ cấp thai sản, họ phải tuân theo quy định tại Điều 31 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014. Cụ thể, phụ nữ sinh con sẽ được hưởng trợ cấp thai sản nếu thoả mãn một trong những điều kiện sau đây:

+ Đã đóng Bảo hiểm xã hội trong ít nhất 06 tháng trong khoảng 12 tháng trước thời điểm sinh con.

+ Đã đóng Bảo hiểm xã hội trong ít nhất 12 tháng trở lên và khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền. Trong trường hợp này, phải có đủ 03 tháng đóng Bảo hiểm xã hội trong khoảng 12 tháng trước thời điểm sinh con.

Nếu lao động nữ đáp ứng điều kiện tại một trong hai trường hợp trên và đồng thời chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc trước thời điểm sinh con, họ vẫn sẽ được hưởng tiền trợ cấp theo chế độ thai sản, theo quy định tại Khoản 1, Điều 39 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014. Những điều kiện này nhằm mục đích để đảm bảo rằng người tham gia Bảo hiểm xã hội đã đóng phí một khoảng thời gian tối thiểu trước khi họ có quyền hưởng trợ cấp thai sản.

2. Nộp hồ sơ hưởng thai sản sau khi vừa sinh xong

Theo quy định về thủ tục hưởng chế độ thai sản, sau khi sinh, lao động nữ cần nộp hồ sơ hưởng chế độ thai sản để nhận trợ cấp. Trong trường hợp cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) không giải quyết chi trả, cần phải có phản hồi bằng văn bản, chi tiết lý do không giải quyết. Thời gian nhận tiền thai sản được xác định dựa trên thời gian nộp hồ sơ hưởng chế độ thai sản.

Quy định về thời gian nộp hồ sơ hưởng chế độ thai sản được ghi rõ tại Khoản 1, Điều 102, Luật Bảo hiểm xã hội 2014. Theo quy định này, người lao động phải nộp hồ sơ hưởng chế độ thai sản (quy định tại Điều 101, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014) trong khoảng 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc cho người sử dụng lao động.

Nếu người lao động thôi việc trước thời điểm sinh con, họ cũng cần nộp hồ sơ và xuất trình sổ Bảo hiểm xã hội cho cơ quan BHXH để xét hưởng chế độ thai sản. Quá trình này không vượt quá 06 ngày làm việc, tính từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định của cơ quan BHXH. Thông tin này nhấn mạnh một quy trình nhanh chóng để người lao động thôi việc có thể nhanh chóng nộp hồ sơ và xuất trình sổ Bảo hiểm xã hội để được xét hưởng chế độ thai sản. Điều này có thể giúp đảm bảo rằng họ có thể nhận được quyền lợi thai sản một cách hiệu quả và thuận tiện.

Về thời gian nhận tiền thai sản, theo quy định tại Khoản 2 và Khoản 3, Điều 102, Luật Bảo hiểm xã hội 2014, quá trình giải quyết hồ sơ diễn ra như sau:

+ Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ người lao động, người sử dụng lao động phải lập hồ sơ và nộp cho cơ quan Bảo hiểm xã hội theo quy định tại Khoản 2, Điều 102.

+ Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định từ người sử dụng lao động, cơ quan BHXH cần giải quyết và tổ chức chi trả cho người lao động.

+ Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định từ người lao động thôi việc trước thời điểm sinh con, cơ quan BHXH phải giải quyết và tổ chức chi trả cho người lao động.

Thông tin này cho thấy rõ các bước và thời hạn cụ thể trong quá trình xử lý hồ sơ và chi trả tiền thai sản từ người sử dụng lao động đến cơ quan Bảo hiểm xã hội và sau đó đến người lao động. Điều này giúp đảm bảo rằng quy trình được thực hiện một cách nhanh chóng và hiệu quả.

Tuy nhiên, theo quy định mới nhất tại Khoản 4, Điều 5 của Quyết định số 166/QĐ-BHXH ngày 31/1/2019, thời hạn giải quyết và chi trả chế độ thai sản được cụ thể hóa như sau:

+ Đối với đơn vị sử dụng lao động đề nghị, thời gian tối đa là 06 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ theo quy định để cơ quan BHXH giải quyết và tổ chức chi trả cho người lao động.

+ Đối với trường hợp người lao động nộp hồ sơ trực tiếp cho cơ quan BHXH, thời gian tối đa là 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ để cơ quan BHXH giải quyết và tổ chức chi trả cho người lao động.

Tóm lại, người lao động sau khi sinh con, nếu mong muốn hưởng chế độ thai sản mà không cần chờ đến thời điểm trở lại làm việc, vẫn có thể thực hiện. Theo quy định, việc nộp hồ sơ để xét hưởng chế độ thai sản không bắt buộc phải đợi đến lúc đi làm lại. Thay vào đó, theo quy định cụ thể, người lao động cần nộp hồ sơ trước 45 ngày kể từ ngày dự kiến đi làm lại, chứ không phải chờ đến thời điểm đã trở lại làm việc mới thực hiện thủ tục giải quyết chế độ thai sản. Thời gian tối đa để người lao động nhận tiền thai sản là 6 ngày đối với trường hợp nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động và 3 ngày đối với trường hợp nộp hồ sơ trực tiếp cho cơ quan BHXH. Trong trường hợp cơ quan BHXH không giải quyết chi trả, cần phải có phản hồi bằng văn bản và nêu rõ lý do không giải quyết.

3. Mức tiền hưởng và phương thức nhận tiền thai sản

Quy định về mức hưởng chế độ thai sản khi sinh con được thể hiện trong Điều 39 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014. Theo đó, mức hưởng chế độ này được xác định cụ thể bằng cách tính toán: mỗi tháng được hưởng 100% của mức bình quân tiền lương tháng đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH) của 06 tháng trước khi nghỉ việc.

Công thức tính là: Mức hưởng = (Bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ việc / 24 ngày) x 100% x số ngày nghỉ.

Thời gian nghỉ của phụ nữ sinh con được quy định là 6 tháng, với mỗi con thứ hai trở đi, thêm 01 tháng nghỉ. Trong trường hợp con chết sau sinh, nếu con dưới 02 tháng tuổi, mẹ được nghỉ việc 04 tháng tính từ ngày sinh con; con từ 02 tháng tuổi trở lên chết, mẹ được nghỉ việc 02 tháng tính từ ngày con chết (thời gian nghỉ không vượt quá thời gian tối đa quy định). Quy định này thường nhằm đảm bảo rằng phụ nữ có đủ thời gian để hồi phục sau sinh và chăm sóc cho trẻ nhỏ. Ngoài ra, quy định đặc biệt về thời gian nghỉ trong trường hợp con chết sau sinh là để hỗ trợ tinh thần và sức khỏe của mẹ trong tình huống khó khăn này.

Người lao động có thể nhận tiền thai sản qua nhiều hình thức, bao gồm: nhận qua tài khoản ATM cá nhân; nhận thông qua đơn vị sử dụng lao động; hoặc nhận trợ cấp trực tiếp tại cơ quan Bảo hiểm xã hội. Phương thức nhận tiền này được đăng ký khi làm hồ sơ hưởng chế độ thai sản. Nhận qua tài khoản ATM cá nhân sẽ thuận tiện và nhanh chóng, không cần đến cơ quan Bảo hiểm xã hội hay đơn vị sử dụng lao động. Nhận thông qua đơn vị sử dụng lao động giúp một số người lao động có thể thấy thuận tiện nếu họ không có tài khoản ngân hàng. Nhận trợ cấp trực tiếp tại cơ quan Bảo hiểm xã hội: Người lao động có thể chọn nhận trợ cấp trực tiếp tại cơ quan Bảo hiểm xã hội phù hợp cho những người không có tài khoản ngân hàng hoặc không mong muốn sử dụng hình thức chuyển khoản. Để thuận tiện và nhận tiền nhanh chóng, việc lựa chọn phương thức nhận tiền qua tài khoản ngân hàng thường là một lựa chọn tốt. Điều này giúp giảm thời gian và bất tiện khi phải di chuyển đến các cơ quan khác nhau.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Chế độ thai sản cho chồng khi có vợ sinh con mới nhất năm 2023.

Nếu gặp phải bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!