Xác định hành vi phạm tội trong trường hợp người có chức vụ, quyền hạn?

Ở liền khu vực đó, Nông trường còn có 4 sào lúa đã chín nhưng chưa gặt, Tý gọi bán luôn cho chị Ký giá 2 triệu đồng. Chị Kỳ đưa trước 1 triệu đồng, y đưa luôn cho tập thể 860 ngàn đồng để trả vào khoản tiền ăn của anh em mà y giữ và đã làm thiếu hụt. Sau khi thu hoạch xong được tất cả (24 bao = 1.200kg) đang trên đường vận chuyển thì bị bảo vệ Nông trường phát hiện và bắt giữ. Chị Kỳ khai mua của tý chứ không hề biết là lúa của Nông trường. Do địa bàn của Nông trường rộng, tình trạng mất mát xảy ra nhiều nên địa phương quyết định đưa vụ này ra xử lý bằng pháp luật. Công an huyện B đã quyết định bắt Tý để điều tra, xử lý trước pháp luật. Có ai phạm tội trong vụ này không? Nguyễn Văn Tý phạm tội gì trong trường hợp này?

Mong nhận được sự hồi đáp từ luật sư. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Tên khách hàng: Ha Hoang

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn pháp luật hình sự của Công ty Luật Minh Khuê.

Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến, gọi 1900.6162.

Trả lời:

Kính thưa Quý khách hàng, Công ty TNHH Luật Minh Khuê đã nhận được yêu cầu của Quý khách. Vấn đề của Quý khách chúng tôi xin giải đáp như sau:

I - Cơ sở pháp lý.

Bộ luật Hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009.

II - Trả lời.

Tình huống mà Quý khách đặt ra, có Nguyễn Văn Tý đã có hành vi phạm tội, còn chị Kỳ phải xác định hành vi trong những trường hợp khác nhau để xác định chị này có hành vi phạm tội hay không.

Trước hết, đối với Nguyễn Văn Tý. Hành vi của Nguyễn Văn Tý là hành vi trộm cắp tài sản theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009. 

Khoản 1 Điều 138 BLHS quy định về tội trộm cắp tài sản như sau: "1. Người nào trộm cắp tài sản của người khác có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới hai triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị...". 

Hành vi trộm cắp tài sản là hành vi lén lút, che giấu hành vi chiếm đoạt tài sản của người khác đối với chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý tài sản. Hành vi lén lút này chỉ cần được thực hiện đối với chủ sở hữu tài sản mà không nhất thiết phải là lén lút trước những người khác, tức là hành vi lén lút, che giấu việc chiếm đoạt tài sản phải là đối với chủ sở hữu tài sản còn đối với những người khác thì hành vi này không cần thiết phải là lén lút, che giấu. 

Phân tích hành vi của Nguyễn Văn Tý, chúng ta thấy, hành vi của Tý ở đây là việc lén lút chiếm đoạt tài sản là thóc lúa của Nông trường Bắc Sơn. Hành vi này được thực hiện khi những người quản lý Nông trường không biết.

Trường hợp của Tý có thể gây nhầm lẫn với hành vi lạm dụng chức vụ, quyền hạn nhằm chiếm đoạt tài sản quy định tại Điều 280 BLHS. Để xác định rõ hành vi của Tý là phạm tội trộm cắp tài sản hay lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản chúng ta cùng phân tích hành vi khách quan.

Khoản 1 Điều 280 BLHS quy định về tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản như sau: "1. Người nào lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới hai triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng, đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này hoặc đã bị kết án về một trong các tội quy định tại Mục A Chương này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tù từ một năm đến sáu năm".

Đối với tội phạm này, người thực hiện hành vi phạm tội phải là người có chức vụ, quyền hạn, đồng thời việc chiếm đoạt tài sản phải nằm trong phạm vi quyền hạn, có liên quan đến chức vụ, quyền hạn của người chiếm đoạt tài sản.Trường hợp Nguyễn Văn Tý, Tý có chức vụ là cán bộ một trạm bơm nước của Nông trường nhưng việc Tý chiếm đoạt tài sản là thóc lúa của Nông trường thì nằm ngoài phạm vi chức vụ, quyền hạn của Tý. Hay nói cách khác, việc Tý chiếm đoạt thóc lúa của Nông trường không hề có liên quan đến chức vụ, quyền hạn của Tý. Tý không có quyền hạn gì liên quan đến việc quản lý thóc lúa của Nông trường.

Do đó, hành vi của Tý phải là hành vi trộm cắp tài sản.

Đối với hành vi của chị Kỳ, chúng ta có các trường hợp sau:

- Trường hợp 1, chị Kỳ biết rõ thóc lúa diện tích 4 sào mà Tý bán cho chị là thóc lúa của nông trường chứ không phải của Tý hay của Trạm bơm nước nhưng vẫn mua thì chị Kỳ phải chịu trách nhiệm về tội tiêu thụ do người khác phạm tội mà có theo quy định tại Điều 250 BLHS.

- Trường hợp 2, chị Kỳ không biết thóc lúa diện tích 4 sào mà Tý bán là thóc lúa của ai, mà chị chỉ là người mua thì chị Kỳ sẽ không phạm tội gì cả.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật về, luật thuế và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Chúng tôi hy vọng rằng, ý kiến tư vấn của chúng tôi sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà bạn đang quan tâm. Trên từng vấn đề cụ thể, nếu bạn cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn của chúng tôi, xin hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo địa chỉ email Tư vấn pháp luật hình sự miễn phí qua Email hoặc qua Tổng đài tư vấn: 1900.6162.

Trân trọng./.

BỘ PHẬN TƯ VẤN LUẬT HÌNH SỰ.