Xâm phạm quyền của tổ chức phát sóng có bị xử lý hình sự?

1. Điểm mới về tội phạm sở hữu trí tuệ trong Bộ luật hình sự 2015

Bộ luật Hình sự năm 2015 chính thức phát sinh hiệu lực từ ngày 1/7/2016, trong Bộ luật hình sư mới có một số thay đổi quan trọng về các tội phạm về sở hữu trí tuệ.

- Bộ luật hình sự 2015 đã bỏ Tội vi phạm quy định về cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, trong Bộ luật hình sự 1999 thì tội danh này nằm trong Điều 170.

Việc bỏ tội danh này là một điều hợp lý vì hiện nay, với cơ chế tố tụng hành chính, khi người có thẩm quyền cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp mà vi phạm quy định của pháp luật về cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, gây thiệt hại cho các tổ chức và cá nhân thì các chủ thể quyền có thể khởi kiện vụ án hành chính nhằm xem xét tính hợp pháp của các quyết định hành chính và hành vi hành chính trong lĩnh vực này.

Thực tế trong những năm vừa qua, đã có một số vụ việc các chủ thể quyền đã kiện Cục sở hữu trí tuệ ra trước toà hành chính về các quyết định cấp văn bằng bảo hộ hay không cấp văn bằng bảo hộ. Một số vụ án mà các chủ thể quyền đã thắng kiện cơ quan chức năng.

- Bộ luật hình sư 2015 đã sửa đổi và bổ sung Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan tại Điều 225.

Trước đây, theo Bộ luật hình sự 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009 thì tội phạm này được quy định tại Điều 170a, theo đó cơ quan chức năng có thể khởi tố khi người vi phạm thực hiện hành vi với quy mô thương mại, tuy nhiên, không có quy định hướng dẫn thế nào là quy mô thương mại, gây khó khăn cho quy trình tố tụng, xử lý bằng biện pháp hình sự với tội danh này.

Theo quy định mới tại điều 225 thì đã nêu rõ từng số tiền cụ thể và căn cứ vào đó, có quan chức năng có thể định khung và định hình phạt khi thực hiện đấu tranh với hành vi vi phạm này.

Trước thực trạng vi phạm bản quyền của Việt Nam hiện nay ở mức cao nhất thế giới (ví dụ như lĩnh vực bản quyền phần mềm) thì việc sửa đổi và bổ sung quy định này vào là hợp lý, mang tính răn đe cho các đối tượng vi phạm bản quyền và cũng phù hợp với các cam kết của Việt Nam khi gia nhập các Hiệp ước kinh tế song phương và đa phương.

- Bộ luật hình sự 2015 đã sửa đổi bổ sung quy định về Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Bộ luật hình sự 1999 và sửa đổi, bổ sung năm 2009 có quy định về tội này nhưng trên thực tế rất khó thực hiện vì có quy định rằng hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ với quy mô thương mại thì mới bị xử lý hình sự.

Tuy nhiên, không có bất kỳ một hướng dẫn nào từ cơ quan có thẩm quyền quy định như thế nào được coi là “quy mô thương mại”. Vì vậy, theo điều 226 của bộ luật mới đã quy định rõ khung giá trị vi phạm để làm cơ sở xử lý hình sự.

Điều này cũng sẽ phù hợp với các cam kết của Việt Nam khi gia nhập các Hiệp định kinh tế song phương và đa phương, ví dụ như trong cam kết của Việt Nam gia nhập TPP có quy định là Việt Nam cần phải tăng cường xử lý hình sự các hành vi vi phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Ngoài ra, theo quy định tại Điều 226 Bộ luật hình sự 2015 còn quy định trách nhiệm của pháp nhân khi vi phạm sở hữu công nghiệp, bộ luật cũ chỉ có trách nhiệm của thể nhân.

2. Xâm phạm quyền của tổ chức phát sóng có bị xử lý hình sự?

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Luật sở hữu trí tuệ 2005 quy định về quyền liên quan như sau:

- Quyền liên quan đến quyền tác giả (gọi tắt là quyền liên quan) là quyền của tổ chức, cá nhân đối với cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa.

Bên cạnh đó, quy định tại Điều 17 Luật sở hữu trí tuệ 2005 quy định về các đối tượng quyền liên quan được bảo hộ bao gồm:

- Chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa được bảo hộ nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

+ Chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa của tổ chức phát sóng có quốc tịch Việt Nam;

+ Chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa của tổ chức phát sóng được bảo hộ theo điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

- Cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa chỉ được bảo hộ theo quy định với điều kiện không gây ph­ương hại đến quyền tác giả.

Người có hành vi xâm phạm quyền của tổ chức phát sóng sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015 và điểm a khoản 52 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 quy định về Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan như sau:

- Người nào phạm tội xâm phạm quyền liên quan sẽ có thể bị phạt tù lên đến 3 năm và phạt tiền đến 1.000.000.000 đồng.

- Riêng đối với pháp nhân thương mại phạm tội xâm phạm đến quyền liên quan là bản ghi âm, ghi hình có thể bị phạt tiền lên đến 3.000.000.000 đồng hoặc bị đình chỉnh hoạt động lên đến 2 năm.

- Ngoài ra, pháp nhân phạm tội còn có thể bị cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn đến 03 năm.

3. Vướng mắc khi giải quyết các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Mặc dù đã nâng vị trí, vai trò và luật hoá các trình tự, thủ tục giải quyết xâm phạm quyền SHTT bị xử lý bằng biện pháp dân sự, hình sự tại các cơ quan tố tụng, luật và các văn bản hư­ớng dẫn thi hành để thực hiện việc đổi mới và cải cách tư pháp, nâng cao vai trò của hệ thống cơ quan tư pháp, giảm bớt sự can thiệp của các cơ quan hành chính vào các vấn đề mang tính dân sự, hình sự, tránh việc hành chính hoá các quan hệ dân sự, hình sự.

Nhưng do việc phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta vẫn còn cần đến sự điều tiết, điều chỉnh từ phía các cơ quan nhà nước, nhất là các cơ quan hành chính nhà nước đối với với trật tự quản lý kinh tế nói chung và xử lý các hành vi xâm phạm quyền SHTT nói riêng. Do đó biện pháp hành chính vẫn được coi là một biện pháp quan trọng đối với việc xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT.

Hiện nay, hệ thống cơ quan thực thi quyền sở hữu trí tuệ nói chung và xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT nói riêng bao gồm các cơ quan sau: Chính Phủ, Bộ Thư­ơng mại, Bộ Khoa học Công nghệ, Bộ Văn hoá thông tin, Bộ Nông nghiệp Phát triển nông thôn, UBND cấp tỉnh, UBND cấp huyện, Hải quan, Công an, các cơ quan thanh tra khoa học công nghệ, thanh tra văn hoá các cấp, quản lý thị tr­ường các cấp, Bộ đội biên phòng, ... Do đó việc áp dụng biện pháp hành chính trong việc xử hành vi xâm phạm quyền SHTT cũng sẽ nhanh hơn, kết quả nhiều hơn, đáp ứng nhu cầu được số đông các chủ thể nhanh hơn các biện pháp dân sự, hình sự.

Cùng với sự đa dạng của các cơ quan xử lý, việc Luật SHTT giới hạn các hành vi xâm phạm quyền SHTT sẽ tránh đ­ược cách áp dụng tuỳ tiện của các cơ quan, tạo ra sự thống nhất trong áp dụng pháp luật để xử lý với cùng một hành vi vi phạm như nhau. Ngoài ra, việc giới hạn này sẽ giải quyết triệt để hơn các hành vi xâm phạm quyền SHTT bởi vì mức độ lỗi và hậu quả do vi phạm gây ra là nhỏ hơn, thủ tục giải quyết vụ việc vi phạm hành chính đơn giản hơn nhiều so với vụ việc được giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự, hình sự.

Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Tội xâm phạm quyền tác giả bị phạt bao nhiêu năm tù? của Luật Minh Khuê.

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Xâm phạm quyền của tổ chức phát sóng có bị xử lý hình sự? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!