Mục lục bài viết

1. Tội vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản được hiểu như thế nào?

Tội vi phạm các quy định về khai thác, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản không chỉ là một hành vi phạm luật, mà còn là một vi phạm đáng ngại với hệ sinh thái rừng và sự phát triển bền vững. Hành vi này bao gồm không tuân thủ các quy định về khai thác cây rừng một cách bất hợp pháp, vận chuyển và buôn bán gỗ trái phép, cũng như các hoạt động khác mà không tuân thủ quy định trong việc khai thác và bảo vệ rừng. Sự vi phạm này gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường rừng và đa dạng sinh học. Khai thác trái phép gây mất môi trường sống của nhiều loài động vật và cây cỏ, góp phần làm suy giảm diện tích rừng và gây ra tình trạng xâm lấn rừng nghiêm trọng. Sự buôn bán gỗ trái phép cũng gây thiệt hại kinh tế, mất trắng nguồn tài nguyên quý giá và làm suy yếu nền kinh tế lâm nghiệp.

Để ngăn chặn và xử lý tình trạng này, các quy định về khai thác, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản cần được thực thi một cách nghiêm ngặt và công bằng. Cần tăng cường giám sát, kiểm tra và truy cứu trách nhiệm đối với những người vi phạm, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động khai thác và bảo vệ rừng hợp pháp và bền vững. Bảo vệ và phát triển rừng là trách nhiệm chung của tất cả chúng ta. Chúng ta cần nhận thức về tầm quan trọng của việc duy trì môi trường rừng lành mạnh và đảm bảo sự phát triển bền vững cho tương lai. Chỉ thông qua sự chung tay và hợp tác, chúng ta mới có thể bảo vệ và tôn trọng nguồn tài nguyên quý giá này để thế hệ sau có thể còn được hưởng lợi từ những rừng xanh tươi mát.

 

2. Khai thác gỗ lậu có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Trước khi tìm hiểu hành vi khai thác gỗ lậu có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không, hãy cùng tìm hiểu cấu thành tội phạm tội vi phạm quy định về  khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản theo quy định tại Điều 232 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017. Cụ thể:

- Mặt khách quan: Tội vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản không chỉ là một vấn đề hình phạt pháp lý, mà còn là một thách thức đáng lo ngại đối với sự tồn tại của các khu rừng và sự phát triển bền vững. Hành vi này bao gồm việc vi phạm các quy định về khai thác trái phép cây rừng trong những khu vực không được phép theo quy định, lưu trữ, vận chuyển, chế biến hoặc mua bán gỗ hoặc thực vật rừng một cách trái phép trong một số trường hợp đặc biệt.

Hậu quả của tội phạm này là rất nghiêm trọng và tác động đến môi trường và hệ sinh thái rừng. Khai thác trái phép gây mất mát về môi trường sống của nhiều loài động vật và cây cỏ, đồng thời góp phần làm giảm diện tích rừng và tạo điều kiện thuận lợi cho việc xâm lấn và khai thác rừng không bền vững. Mua bán gỗ hoặc thực vật rừng trái phép cũng gây thiệt hại về mặt kinh tế, gây mất đi tài nguyên quý giá và suy yếu nền kinh tế lâm nghiệp.

- Mặt chủ quan: Tội vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản không chỉ là một hành vi vô tình, mà còn là một hành vi đáng trách do cố ý. Hành vi này thể hiện sự vi phạm một cách chủ ý các quy định về khai thác trái phép cây rừng, vận chuyển, buôn bán gỗ trái phép hoặc các hành vi khác không tuân thủ quy định của pháp luật về khai thác và bảo vệ rừng.

Điều đáng lo ngại là, tội phạm này mang lại những hậu quả nghiêm trọng cho môi trường và hệ sinh thái rừng. Khai thác trái phép gây thiệt hại đáng kể đến môi trường sống của nhiều loài động vật và cây cỏ, đồng thời làm suy giảm diện tích rừng và tạo điều kiện thuận lợi cho tình trạng xâm lấn và khai thác không bền vững. Hành vi buôn bán gỗ trái phép cũng góp phần vào sự kiệt quệ kinh tế và suy yếu nguồn tài nguyên quý giá, gây ảnh hưởng tiêu cực đến ngành lâm nghiệp.

- Chủ thể: Chủ thể của tội phạm vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản là những cá nhân từ đủ 16 tuổi trở lên, có đủ năng lực trách nhiệm hình sự hoặc là pháp nhân thương mại đủ điều kiện để chịu trách nhiệm hình sự theo quy định.

Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ cá nhân nào từ đủ 16 tuổi trở lên, có khả năng nhận thức và hiểu biết về hành vi phạm pháp, đồng thời có khả năng đánh giá và chịu trách nhiệm về hành vi của mình, đều có thể bị truy cứu trách nhiệm pháp lý về tội vi phạm khai thác, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản. Ngoài ra, các tổ chức kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực thương mại liên quan đến rừng cũng phải tuân thủ quy định và chịu trách nhiệm hình sự nếu vi phạm.

Điều này nhấn mạnh rằng không ai có quyền vi phạm quy định pháp luật liên quan đến khai thác, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản mà không phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Từ việc xác định rõ chủ thể và năng lực trách nhiệm hình sự, ta hy vọng sẽ tạo ra một môi trường công bằng và có trật tự trong việc xử lý các vi phạm liên quan đến rừng và tài nguyên lâm sản, góp phần đảm bảo sự bền vững và bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá của chúng ta

- Khách thể: Khách thể của tội phạm vi phạm các quy định về khai thác, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản là những cá nhân hoặc tổ chức xâm phạm các quy định của nhà nước liên quan đến quản lý, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản.

Điều này ám chỉ rằng bất kỳ cá nhân nào hoặc tổ chức nào vi phạm các quy định pháp luật được ban hành bởi nhà nước liên quan đến khai thác, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản, đều sẽ chịu trách nhiệm hình phạt theo quy định. Các hành vi xâm phạm bao gồm việc không tuân thủ quy định về khai thác cây rừng, việc vận chuyển, mua bán trái phép gỗ hoặc thực vật rừng, và các hành vi khác không tuân thủ quy định pháp luật về khai thác và bảo vệ rừng. Tội phạm này gây hậu quả nghiêm trọng cho môi trường và hệ sinh thái rừng. Nó gây thiệt hại đáng kể cho hệ sinh thái rừng, ảnh hưởng đến sự sinh tồn của nhiều loài động vật và cây cỏ. Đồng thời, nó cũng góp phần làm suy giảm diện tích rừng và tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động khai thác không bền vững và xâm lấn vào vùng rừng.

Căn cứ vào quy định trên, có thể khẳng định rằng, hành vi khai thác gỗ lậu có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản theo quy định tại Điều 232 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.

 

3. Khai thác gỗ lậu có khi nào bị phạt tử hình không?

Theo quy định tại Điều 232 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 thì hành vi khai thác gỗ lậu bị xử phạt như sau:

- Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm trong trường hợp: (không thuộc quy định tại Điều 243) (đối với pháp nhân thương mại thì phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng)

+ Khai thác trái phép rừng sản xuất là rừng trồng từ 20 mét khối (m3) đến dưới 40 mét khối (m3) gỗ loài thực vật thông thường hoặc từ 15 mét khối (m3) đến dưới 30 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng sản xuất là rừng tự nhiên từ 10 mét khối (m3) đến dưới 20 mét khối (m3) gỗ loài thực vật thông thường hoặc từ 07 mét khối (m3) đến dưới 15 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng phòng hộ là rừng trồng từ 15 mét khối (m3) đến dưới 30 mét khối (m3) gỗ loài thực vật thông thường hoặc từ 10 mét khối (m3) đến dưới 20 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng phòng hộ là rừng tự nhiên từ 07 mét khối (m3) đến dưới 15 mét khối (m3) gỗ loài thực vật thông thường hoặc từ 05 mét khối (m3) đến dưới 10 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng đặc dụng là rừng trồng từ 10 mét khối (m3) đến dưới 20 mét khối (m3) gỗ loài thực vật thông thường hoặc từ 05 mét khối (m3) đến dưới 10 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng đặc dụng là rừng tự nhiên từ 03 mét khối (m3) đến dưới 08 mét khối (m3) gỗ loài thực vật thông thường hoặc từ 01 mét khối (m3) đến dưới 03 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép thực vật rừng ngoài gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng; thực vật rừng thông thường ngoài gỗ trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

+ Khai thác trái phép gỗ thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA từ 01 mét khối (m3) đến dưới 02 mét khối (m3) tại rừng sản xuất, từ 0,5 mét khối (m3) đến dưới 1,5 mét khối (m3) tại rừng phòng hộ hoặc từ 0,5 mét khối (m3) đến dưới 01 mét khối (m3) tại rừng đặc dụng;

+ Khai thác trái phép thực vật rừng ngoài gỗ thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA trị giá từ 30.000.000 đồng đến dưới 60.000.000 đồng;

+ Tàng trữ, vận chuyển, chế biến hoặc mua bán trái phép từ 1,5 mét khối (m3) đến dưới 03 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA hoặc gỗ có nguồn gốc từ nước ngoài thuộc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp; từ 10 mét khối (m3) đến dưới 20 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA hoặc gỗ có nguồn gốc từ nước ngoài thuộc Phụ lục II Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp; từ 20 mét khối (m3) đến dưới 40 mét khối (m3) gỗ loài thực vật rừng thông thường;

+ Tàng trữ, vận chuyển, chế biến hoặc mua bán trái phép loài thực vật rừng ngoài gỗ trị giá từ 300.000.000 đồng đến dưới 600.000.000 đồng;

+ Khai thác, tàng trữ, vận chuyển, chế biến hoặc mua bán trái phép gỗ hoặc thực vật rừng ngoài gỗ có khối lượng hoặc trị giá dưới mức quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến điểm l khoản này nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.

- Phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm trong trường hợp: (đối với pháp nhân thương mại thì bị phạt từ 1 tỷ đồng đến 3 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động từ 06 tháng đến 02 năm)

+ Khai thác trái phép rừng sản xuất là rừng trồng từ 40 mét khối (m3) đến dưới 80 mét khối (m3) gỗ loài thực vật thông thường hoặc từ 30 mét khối (m3) đến dưới 50 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng sản xuất là rừng tự nhiên từ 20 mét khối (m3) đến dưới 40 mét khối (m3) gỗ loài thực vật thông thường hoặc từ 15 mét khối (m3) đến dưới 30 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng phòng hộ là rừng trồng từ 30 mét khối (m3) đến dưới 60 mét khối (m3) gỗ loài thực vật thông thường hoặc từ 20 mét khối (m3) đến dưới 40 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng phòng hộ là rừng tự nhiên từ 15 mét khối (m3) đến dưới 30 mét khối (m3) gỗ loài thực vật thông thường hoặc từ 10 mét khối (m3) đến dưới 20 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng đặc dụng là rừng trồng từ 20 mét khối (m3) đến dưới 40 mét khối (m3) gỗ loài thực vật thông thường hoặc từ 10 mét khối (m3) đến dưới 20 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng đặc dụng là rừng tự nhiên từ 08 mét khối (m3) đến dưới 15 mét khối (m3) gỗ loài thực vật thông thường hoặc từ 03 mét khối (m3) đến dưới 10 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép thực vật rừng ngoài gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng; thực vật rừng thông thường ngoài gỗ trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 400.000.000 đồng;

+ Khai thác trái phép gỗ thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA từ 02 mét khối (m3) đến dưới 04 mét khối (m3) tại rừng sản xuất, từ 1,5 mét khối (m3) đến dưới 03 mét khối (m3) tại rừng phòng hộ hoặc từ 01 mét khối (m3) đến dưới 02 mét khối (m3) tại rừng đặc dụng;

+ Khai thác trái phép thực vật rừng ngoài gỗ thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA trị giá từ 60.000.000 đồng đến dưới 120.000.000 đồng;

+ Tàng trữ, vận chuyển, chế biến hoặc mua bán trái phép từ 03 mét khối (m3) đến dưới 06 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA hoặc gỗ có nguồn gốc từ nước ngoài thuộc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp; từ 20 mét khối (m3) đến dưới 40 mét khối (m3) gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA hoặc gỗ có nguồn gốc từ nước ngoài thuộc Phụ lục II Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp; từ 40 mét khối (m3) đến dưới 80 mét khối (m3) gỗ loài thực vật rừng thông thường;

+ Tàng trữ, vận chuyển, chế biến hoặc mua bán trái phép loài thực vật rừng ngoài gỗ trị giá từ 600.000.000 đồng đến dưới 1.200.000.000 đồng; có tổ chức; mua bán, vận chuyển qua biên giới; tái phạm nguy hiểm.

- Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm trong trường hợp: (đối với pháp nhân thương mại có thể bị phạt tiền từ 3.000.000.000 đồng đến 6.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 01 năm đến 03 năm)

+ Khai thác trái phép rừng sản xuất là rừng trồng 80 mét khối (m3) trở lên gỗ loài thực vật thông thường hoặc 50 mét khối (m3) trở lên gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng sản xuất là rừng tự nhiên 40 mét khối (m3) trở lên gỗ loài thực vật thông thường hoặc 30 mét khối (m3) trở lên gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng phòng hộ là rừng trồng 60 mét khối (m3) trở lên gỗ loài thực vật thông thường hoặc 40 mét khối (m3) trở lên gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng phòng hộ là rừng tự nhiên 30 mét khối (m3) trở lên gỗ loài thực vật thông thường hoặc 20 mét khối (m3) trở lên gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng đặc dụng là rừng trồng 40 mét khối (m3) trở lên gỗ loài thực vật thông thường hoặc 20 mét khối (m3) trở lên gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép rừng đặc dụng là rừng tự nhiên 15 mét khối (m3) trở lên gỗ loài thực vật thông thường hoặc 10 mét khối (m3) trở lên gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA;

+ Khai thác trái phép thực vật rừng ngoài gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA trị giá 200.000.000 đồng trở lên; thực vật rừng thông thường ngoài gỗ trị giá 400.000.000 đồng trở lên;

+ Khai thác trái phép gỗ thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA 04 mét khối (m3) trở lên tại rừng sản xuất, 03 mét khối (m3) trở lên tại rừng phòng hộ hoặc 02 mét khối (m3) trở lên tại rừng đặc dụng;

+ Khai thác trái phép thực vật rừng ngoài gỗ thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA trị giá 120.000.000 đồng trở lên;

+ Tàng trữ, vận chuyển, chế biến hoặc mua bán trái phép 06 mét khối (m3) trở lên gỗ thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA hoặc gỗ có nguồn gốc từ nước ngoài thuộc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp; 40 mét khối (m3) trở lên gỗ thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA hoặc gỗ có nguồn gốc từ nước ngoài thuộc Phụ lục II Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp; 80 mét khối (m3) trở lên gỗ loài thực vật rừng thông thường;

+ Tàng trữ, vận chuyển, chế biến hoặc mua bán trái phép loài thực vật rừng ngoài gỗ trị giá 1.200.000.000 đồng trở lên.

- Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng (đối với pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm)

Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề hướng dẫn giải quyết tranh chấp hợp đồng khai thác gỗ của Luật Minh Khuê. Còn điều gì vướng mắc, quy khách vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.