1.  Khái niệm kế toán trưởng theo quy định pháp luật?

Theo quy định tại Luật kế toán năm 2015, kế toán trưởng được xác định là người đứng đầu bộ máy kế toán của một đơn vị và chịu trách nhiệm thực hiện các công tác kế toán bên trong đơn vị kế toán đó. Chức danh "Kế toán trưởng" không chỉ là vị trí quan trọng trong bộ máy kế toán mà còn đóng vai trò quyết định trong việc định hình và điều hành chiến lược tài chính cho doanh nghiệp.

Kế toán trưởng, hay Chief Accountant, không chỉ đơn thuần là một chuyên viên kế toán có trách nhiệm nhập số liệu và báo cáo, mà còn là người lãnh đạo có thẩm quyền, có khả năng đưa ra các quyết định chiến lược. Trong các doanh nghiệp lớn, họ thường là người quản lý trực tiếp dưới sự giám sát của Giám đốc tài chính (CFO). Vị trí này đòi hỏi kế toán trưởng không chỉ có kiến thức chuyên sâu về kế toán và tài chính mà còn phải có khả năng lãnh đạo, quản lý nhóm, và đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp với mục tiêu phát triển của doanh nghiệp.

Một điểm đáng chú ý là kế toán trưởng thường phải trải qua nhiều năm kinh nghiệm làm kế toán hoặc kiểm toán trước khi được bổ nhiệm vào vị trí quan trọng này. Sự hiểu biết sâu sắc về các quy trình kế toán và kiểm toán là cơ sở cho việc họ có thể đưa ra quyết định hiệu quả và thích ứng với các thách thức của môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp. Điều này giúp họ không chỉ là những chuyên gia kế toán mà còn là những nhà lãnh đạo có tầm nhìn rộng, góp phần quan trọng vào sự phát triển và bền vững của doanh nghiệp

 

2. Điều kiện và tiêu chuẩn mà Kế toán trưởng cần đáp ứng

Căn cứ vào khoản 1 Điều 54 của Văn bản hợp nhất số 14/VBHN-VPQH 2019, Luật kế toán năm 2015, việc đảm bảo tiêu chuẩn và điều kiện cho một kế toán trưởng là vô cùng quan trọng để đảm bảo hoạt động kế toán và tài chính trong doanh nghiệp diễn ra một cách hiệu quả và đúng đắn.

Theo quy định, kế toán trưởng cần phải có chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng, đồng thời trình độ chuyên môn và nghiệp vụ phải đạt từ trung cấp trở lên. Điều này đảm bảo rằng họ có đủ kiến thức và kỹ năng để thực hiện công việc kế toán và đối mặt với những thách thức phức tạp trong lĩnh vực này. Điều kiện về phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp cũng được đặt ra, đòi hỏi kế toán trưởng phải trung thực, liêm khiết, và ý thức chấp hành đúng các quy định pháp luật.

Ngoài ra, thời gian công tác thực tế cũng là một yếu tố quan trọng. Người có trình độ đại học trở lên phải có ít nhất 02 năm thực tế trong lĩnh vực kế toán, trong khi người có trình độ trung cấp, cao đẳng phải có ít nhất 03 năm kinh nghiệm tương đương. Điều này đảm bảo rằng kế toán trưởng có đủ kinh nghiệm và sự hiểu biết sâu sắc về các quy trình và thách thức cụ thể của doanh nghiệp.

Quyền và trách nhiệm của kế toán trưởng cũng được đề cập rõ trong quy định. Họ không chỉ là người chịu trách nhiệm về tổ chức điều hành bộ máy kế toán theo quy định, mà còn phải thực hiện đúng các quy định của pháp luật về kế toán và tài chính. Việc lập báo cáo tài chính tuân thủ chế độ và chuẩn mực kế toán là một phần quan trọng của nhiệm vụ của họ.

Ngoài những trách nhiệm chung, kế toán trưởng của cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị sự nghiệp sử dụng ngân sách nhà nước và doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ còn có những quyền và nhiệm vụ cụ thể khác nhau. Điều này bao gồm quyền độc lập trong chuyên môn, quyền liên quan đến nhân sự, và quyền yêu cầu thông tin liên quan đến công việc kế toán và giám sát tài chính.

Trong trường hợp phát hiện vi phạm pháp luật về tài chính và kế toán, kế toán trưởng còn được quyền báo cáo và bảo lưu ý kiến chuyên môn nếu có ý kiến khác với người ra quyết định. Điều này đặt ra một cơ chế bảo vệ và giúp đảm bảo tính minh bạch và trung thực trong quá trình quản lý tài chính của doanh nghiệp

 

3. Em ruột có được làm kế toán trưởng khi anh trai làm giám đốc không?

Theo quy định chi tiết tại Điều 52 của Văn bản hợp nhất số 14/VBHN-VPQH 2019, Luật kế toán năm 2015, danh sách những đối tượng bị cấm làm kế toán là một phần quan trọng để đảm bảo tính chính xác, minh bạch và đạo đức trong lĩnh vực kế toán và tài chính. Điều này còn góp phần vào sự chuyên nghiệp và đáng tin cậy của hệ thống kế toán quốc gia.

- Trước hết, người chưa thành niên không được phép làm kế toán. Điều này là hợp lý để bảo vệ quyền và lợi ích của người chưa đủ tuổi trước những trách nhiệm và áp lực trong công việc kế toán.

- Người bị Tòa án tuyên bố hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự cũng nằm trong danh sách cấm, đặt ra nguyên tắc không cho những người có khả năng quyết định và hành động bị giảm sút về mặt pháp lý tham gia vào lĩnh vực kế toán.

- Các đối tượng đang phải chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc cơ sở cai nghiện bắt buộc cũng bị cấm làm kế toán. Điều này có ý nghĩa là người đang ở trong tình trạng cần được giáo dục hoặc tái tạo xã hội không thể tham gia vào công việc kế toán trong giai đoạn này.

- Đối tượng đang bị cấm hành nghề kế toán theo bản án hoặc quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật cũng là một biện pháp để xử lý những hành vi vi phạm nghiêm trọng trong lĩnh vực này.

- Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang phải chấp hành hình phạt tù, đã bị kết án về tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, tội phạm về chức vụ liên quan đến tài chính, kế toán mà chưa được xóa án tích đều nằm trong danh sách cấm. Điều này nhấn mạnh việc không chấp nhận những người có lịch sử phạm tội nghiêm trọng tham gia vào lĩnh vực kế toán.

Ngoài ra, quy định còn hạn chế quan hệ gia đình giữa người đứng đầu và các vị trí quản lý, điều hành, thủ quỹ, thủ kho, người mua, người bán tài sản trong cùng một đơn vị kế toán. Sự cấm này đặt ra để tránh tình trạng đồng thuận và thiếu minh bạch trong quản lý tài chính của doanh nghiệp.

Cuối cùng, nếu người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị không được bố trí gia đình giữ các vị trí quản lý, thì việc giám đốc và kế toán trưởng làm việc trong cùng một doanh nghiệp và giữ các vị trí quản lý cũng bị hạn chế, nhằm đảm bảo tính độc lập và khách quan trong quản lý, đánh giá tài chính của doanh nghiệp

 

4. Các hành vi bị nghiêm cấm đối với kế toán trưởng

Theo quy định tại Điều 13 của Luật kế toán năm 2015 về các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực kế toán, nhằm bảo đảm sự minh bạch, trung thực và chính xác trong quản lý tài chính. Các hành vi nghiêm cấm này không chỉ là cơ sở pháp lý mà còn là những bước quan trọng để ngăn chặn và xử lý những vấn đề tiềm ẩn trong hệ thống kế toán. Các hành vi bị nghiêm cấm đối với kế toán trưởng bao gồm:

- Trước hết, hành vi giả mạo, khai man hoặc thỏa thuận, ép buộc người khác giả mạo, khai man, tẩy xóa chứng từ kế toán hoặc tài liệu kế toán khác đưa ra như là một hành động nghiêm cấm. Điều này nhấn mạnh việc bảo vệ tính chính xác và đầy đủ của thông tin kế toán.

- Tương tự, việc cố ý, thỏa thuận hoặc ép buộc người khác cung cấp, xác nhận thông tin, số liệu kế toán sai sự thật là một hành vi không chấp nhận trong lĩnh vực kế toán. Điều này giúp bảo vệ tính trung thực và đáng tin cậy của dữ liệu kế toán.

- Hành vi để ngoài sổ kế toán tài sản, nợ phải trả của đơn vị kế toán hoặc có liên quan đến đơn vị kế toán cũng bị nghiêm cấm. Việc này giúp đảm bảo rằng toàn bộ tài sản và nợ của doanh nghiệp được ghi chính xác trong sổ sách.

- Việc hủy bỏ hoặc cố ý làm hư hỏng tài liệu kế toán trước khi kết thúc thời hạn lưu trữ quy định là một hành vi nghiêm cấm để đảm bảo tính nguyên vẹn của dữ liệu kế toán.

- Ngoài ra, hành vi ban hành, công bố chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán không đúng thẩm quyền cũng bị nghiêm cấm để đảm bảo rằng các quy định đều tuân thủ quy định của pháp luật.

- Một số hành vi nghiêm cấm khác bao gồm việc mua chuộc, đe dọa, trù dập, ép buộc người làm kế toán thực hiện công việc kế toán không đúng với quy định của Luật này, sử dụng cụm từ "dịch vụ kế toán" trong tên gọi của doanh nghiệp khi không đủ điều kiện, và thuê cá nhân, tổ chức không đủ điều kiện hành nghề, điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán cung cấp dịch vụ kế toán cho đơn vị mình.

Cuối cùng, Luật kế toán 2015 cũng quy định về hành vi kinh doanh dịch vụ kế toán khi chưa đủ điều kiện, và cấm lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán. Những quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch và chính xác của thông tin kế toán được công bố

Bài viết liên quan: Tiêu chuẩn và điều kiện trở thành kế toán trưởng theo quy định pháp luật hiện nay

Nội dung trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Trường hợp nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng!