Mục lục bài viết

Trong quá trình bồi dưỡng, xem xét kết nạp một quần chúng vào Đảng Cộng sản Việt Nam, đảng viên chính thức được phân công giúp đỡ có trách nhiệm theo dõi quá trình phấn đấu, hướng dẫn người được giúp đỡ và thực hiện trách nhiệm giới thiệu khi người đó đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Trong thực tế, cụm từ “bản nhận xét quần chúng ưu tú vào Đảng” được sử dụng khá phổ biến. Tuy nhiên, khi thực hiện thủ tục chính thức cần phân biệt bản nhận xét được chi bộ hoặc cơ quan xây dựng phục vụ công tác theo dõi với Giấy giới thiệu người vào Đảng theo biểu mẫu nghiệp vụ công tác đảng viên.

 

1. Vai trò và ý nghĩa của việc nhận xét quần chúng ưu tú vào Đảng

Điều 1 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam đặt ra những yêu cầu cơ bản về người đảng viên, trong đó nhấn mạnh việc suốt đời phấn đấu cho mục đích, lý tưởng của Đảng, đặt lợi ích của Tổ quốc, của giai cấp công nhân và nhân dân lao động lên trên lợi ích cá nhân, chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Điều 4 Điều lệ Đảng đồng thời quy định về thủ tục kết nạp người vào Đảng, trong đó có trách nhiệm giới thiệu của đảng viên chính thức.

Bởi vậy, việc nhận xét người đang phấn đấu vào Đảng không đơn thuần là một thủ tục hoàn thiện giấy tờ mà có những ý nghĩa quan trọng.

 

1.1. Là cơ sở đánh giá quá trình phấn đấu của người vào Đảng

Người xin vào Đảng phải được xem xét trên nhiều phương diện chứ không chỉ căn cứ vào kết quả chuyên môn hoặc thành tích phong trào.

Quá trình theo dõi giúp tổ chức đảng có thêm cơ sở đánh giá phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật, năng lực thực hiện nhiệm vụ và mối quan hệ với tập thể của người được xem xét.

Nhận xét vì thế cần phản ánh một quá trình chứ không nên chỉ mô tả trạng thái của cá nhân tại một thời điểm.

 

1.2. Thể hiện trách nhiệm của đảng viên giới thiệu

Đảng viên giới thiệu không chỉ ký xác nhận vào hồ sơ mà phải chịu trách nhiệm về sự giới thiệu của mình.

Điều này đòi hỏi người giới thiệu phải thực sự hiểu người được giới thiệu, có thời gian cùng công tác, lao động, học tập hoặc có điều kiện theo dõi theo quy định; không nhận xét theo cảm tính hoặc chỉ dựa trên thông tin do chính người xin vào Đảng cung cấp.

Giấy giới thiệu vì vậy cũng thể hiện trách nhiệm của đảng viên chính thức trước chi bộ đối với những nội dung mình nhận xét.

 

1.3. Giúp chi bộ có thêm căn cứ xem xét

Quyết định đề nghị kết nạp không phải quyết định riêng của người giới thiệu.

Nhận xét và ý kiến của người giới thiệu là một bộ phận trong quá trình xem xét của tổ chức đảng, bên cạnh các tài liệu, ý kiến và thủ tục khác theo quy định.

Vì vậy, người giới thiệu không nên viết theo hướng tự mình “quyết định” người được giúp đỡ chắc chắn được kết nạp. Nội dung phù hợp hơn là nhận xét, đối chiếu điều kiện và đề nghị chi bộ xem xét.

 

1.4. Giúp người được giúp đỡ nhận diện hạn chế cần khắc phục

Một bản nhận xét có giá trị không chỉ ghi ưu điểm.

Việc chỉ ra hạn chế một cách cụ thể, khách quan giúp người đang phấn đấu vào Đảng biết những mặt cần tiếp tục rèn luyện như tính chủ động, khả năng tham gia ý kiến, phương pháp công tác, tinh thần tự phê bình và phê bình hoặc khả năng phối hợp với tập thể.

Nhận xét vì vậy còn mang ý nghĩa giáo dục và hỗ trợ quá trình rèn luyện của quần chúng.

 

2. Các trường hợp cần lập bản nhận xét của đảng viên giúp đỡ

Trong thực tế cần phân biệt một số trường hợp thường gặp vì đối tượng, mục đích và loại văn bản sử dụng không hoàn toàn giống nhau.

 

2.1. Khi giới thiệu quần chúng để chi bộ xem xét kết nạp

Đây là trường hợp trực tiếp liên quan đến “bản nhận xét quần chúng ưu tú vào Đảng”.

Đảng viên chính thức được phân công giúp đỡ, khi thực hiện trách nhiệm giới thiệu người vào Đảng, cần đánh giá những vấn đề chủ yếu liên quan đến người được giới thiệu và thực hiện giấy giới thiệu theo biểu mẫu áp dụng trong nghiệp vụ công tác đảng viên.

Nội dung cần thể hiện được quá trình tìm hiểu, giúp đỡ và đánh giá thực tế đối với người được giới thiệu.

 

2.2. Trong quá trình theo dõi, bồi dưỡng quần chúng

Tùy cách tổ chức công tác của từng chi bộ, đảng viên được phân công có thể phải báo cáo hoặc nhận xét định kỳ về quá trình rèn luyện của quần chúng.

Loại nhận xét này chủ yếu phục vụ việc theo dõi, giáo dục, giúp đỡ và không nên mặc nhiên đồng nhất với Giấy giới thiệu người vào Đảng được sử dụng khi hoàn thiện thủ tục đề nghị kết nạp.

 

2.3. Khi người đang được giúp đỡ thay đổi nơi công tác, học tập

Khi có sự thay đổi đơn vị trong quá trình phấn đấu, thông tin về quá trình đã được theo dõi có ý nghĩa để tổ chức đảng liên quan nắm bắt quá trình rèn luyện trước đó.

Việc lập, chuyển và tiếp nhận hồ sơ phải thực hiện theo hướng dẫn nghiệp vụ áp dụng đối với trường hợp cụ thể, thay vì người được giúp đỡ tự xây dựng một bản nhận xét để thay thế xác nhận của tổ chức.

 

2.4. Khi nhận xét đảng viên dự bị để xét công nhận chính thức

Trường hợp này cần đặc biệt phân biệt với nhận xét quần chúng ưu tú.

Sau khi được kết nạp, cá nhân đã trở thành đảng viên dự bị. Khi hết thời gian dự bị, việc nhận xét nhằm phục vụ thủ tục xét công nhận đảng viên chính thức. Đối tượng lúc này là đảng viên dự bị, không còn là quần chúng đang được xem xét kết nạp.

Do đó, không nên sử dụng một mẫu duy nhất cho cả hai giai đoạn.

 

3. Hướng dẫn cách viết bản nhận xét quần chúng ưu tú vào Đảng chuẩn xác

3.1. Xác định đúng loại văn bản cần viết

Trước tiên cần xác định chi bộ yêu cầu Giấy giới thiệu người vào Đảng theo biểu mẫu nghiệp vụ hay một bản nhận xét phục vụ quá trình theo dõi nội bộ.

Nếu đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị kết nạp, cần ưu tiên sử dụng đúng biểu mẫu hiện hành do cơ quan có thẩm quyền của Đảng ban hành. Không nên tự tạo một “mẫu chuẩn” khác rồi sử dụng thay thế biểu mẫu bắt buộc.

 

3.2. Thu thập thông tin trước khi nhận xét

Người viết cần dựa trên quá trình trực tiếp theo dõi và những thông tin có căn cứ.

Có thể xem xét kết quả thực hiện nhiệm vụ; ý thức chấp hành nội quy, kỷ luật; việc tham gia hoạt động tập thể; cách ứng xử với đồng nghiệp; tinh thần trách nhiệm; khả năng tiếp thu góp ý và những biểu hiện tiến bộ sau thời gian được giúp đỡ.

Điều cần tránh là sao chép một bản nhận xét có sẵn rồi chỉ thay họ tên.

 

3.3. Viết ưu điểm bằng biểu hiện cụ thể

Thay vì:

“Có phẩm chất đạo đức tốt, quan hệ quần chúng tốt.”

Có thể viết:

“Có lối sống giản dị, hòa đồng; giữ gìn đoàn kết trong tập thể; có tinh thần phối hợp và hỗ trợ đồng nghiệp; nghiêm túc tiếp thu ý kiến góp ý và tích cực tham gia các hoạt động chung của đơn vị.”

Cách viết thứ hai cho thấy căn cứ của nhận xét rõ hơn.

 

3.4. Nhận xét hạn chế trung thực nhưng có tính xây dựng

Không nên vì mong muốn người được giúp đỡ sớm được xem xét mà bỏ hoàn toàn phần hạn chế hoặc viết một khuyết điểm giả tạo.

Hạn chế cần đúng thực tế và có thể gắn với hướng rèn luyện. Ví dụ:

“Trong một số cuộc họp, việc tham gia đề xuất giải pháp còn chưa chủ động; cần tiếp tục rèn luyện khả năng nghiên cứu, mạnh dạn trình bày chính kiến và đóng góp xây dựng tập thể.”

Cách nhận xét này vừa chỉ ra vấn đề vừa tạo định hướng khắc phục.

 

3.5. Sử dụng văn phong phù hợp

Bản nhận xét nên sử dụng ngôn ngữ nghiêm túc, rõ nghĩa và ngắn gọn. Không dùng tiếng lóng, cách nói mơ hồ hoặc lời khen quá mức.

Các nhận định liên quan đến chính trị, đạo đức, kỷ luật và quan hệ quần chúng càng cần được viết thận trọng, có căn cứ và phù hợp với phạm vi mà người giới thiệu thực tế có khả năng biết, xác minh.

 

4. Nội dung cần có trong bản nhận xét của người giới thiệu quần chúng vào Đảng

Khi viết nhận xét để phục vụ việc giới thiệu người vào Đảng, có thể tập trung vào các nhóm nội dung sau.

 

4.1. Thông tin về người giới thiệu và người được giới thiệu

Cần ghi đầy đủ những thông tin theo biểu mẫu áp dụng như họ tên người giới thiệu, thông tin đảng viên, đơn vị hoặc chi bộ sinh hoạt và thông tin của người được giúp đỡ.

Nếu biểu mẫu yêu cầu thời điểm được phân công giúp đỡ thì phải ghi chính xác theo hồ sơ của chi bộ.

 

4.2. Những vấn đề về lý lịch thuộc phạm vi cần báo cáo

Nội dung liên quan đến lý lịch phải căn cứ hồ sơ và kết quả xem xét, thẩm tra theo quy định.

Đảng viên giới thiệu không nên tự suy đoán hoặc tự kết luận những vấn đề về lịch sử chính trị, chính trị hiện nay của người vào Đảng và người thân khi chưa có căn cứ.

 

4.3. Phẩm chất chính trị

Có thể xem xét nhận thức về Đảng, động cơ phấn đấu; việc chấp hành chủ trương, quy định của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; ý thức học tập, rèn luyện và thái độ đối với nhiệm vụ được giao.

Nhận xét phải dựa trên biểu hiện thực tế trong quá trình theo dõi.

 

4.4. Đạo đức, lối sống

Đánh giá tính trung thực, tinh thần trách nhiệm, lối sống, thái độ ứng xử, ý thức đoàn kết, tinh thần hỗ trợ tập thể và việc giữ gìn phẩm chất tại cơ quan cũng như trong đời sống.

 

4.5. Năng lực và kết quả thực hiện nhiệm vụ

Không nên chỉ ghi “hoàn thành tốt nhiệm vụ” mà có thể làm rõ thái độ đối với công việc, chất lượng thực hiện nhiệm vụ, tính chủ động, tinh thần học hỏi và khả năng phối hợp.

 

4.6. Ý thức tổ chức, kỷ luật

Nội dung này thể hiện qua việc chấp hành sự phân công, nội quy, quy chế, thời gian làm việc, trách nhiệm báo cáo và thái độ trước yêu cầu của tổ chức.

 

4.7. Quan hệ quần chúng

Cần đánh giá cách ứng xử và phối hợp với những người xung quanh; khả năng lắng nghe, tiếp thu ý kiến; tinh thần đoàn kết; thái độ phục vụ nhân dân nếu vị trí công tác có tiếp xúc với người dân; mức độ tham gia hoạt động tập thể.

 

4.8. Khuyết điểm, hạn chế

Cần nêu đúng những điểm người được giới thiệu còn phải tiếp tục rèn luyện. Không nên biến phần này thành một câu hình thức như “đôi lúc còn chưa mạnh dạn” nếu điều đó không phản ánh thực tế.

 

4.9. Kết luận và trách nhiệm của người giới thiệu

Sau phần nhận xét, người giới thiệu đưa ra kết luận trên cơ sở quá trình theo dõi và đề nghị chi bộ xem xét theo thẩm quyền; đồng thời thể hiện trách nhiệm đối với sự giới thiệu của mình.

 

5. Các mẫu bản nhận xét quần chúng ưu tú vào Đảng phổ biến nhất hiện nay

Cần lưu ý: trong thủ tục chính thức, phải sử dụng đúng biểu mẫu nghiệp vụ đang được tổ chức đảng có thẩm quyền áp dụng. Các mẫu tham khảo dưới đây chủ yếu giúp hình dung cách diễn đạt phần nhận xét, không thay thế biểu mẫu chính thức nếu biểu mẫu đã được quy định.

 

Mẫu 1: Nội dung nhận xét dùng khi giới thiệu người vào Đảng

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

GIẤY GIỚI THIỆU
người vào Đảng

Kính gửi: Chi bộ ................................................
Đảng ủy ..........................................................

Tôi là: ..............................................................................

Đang sinh hoạt tại Chi bộ: ....................................................

Được Chi bộ phân công giáo dục, giúp đỡ quần chúng ................................................ phấn đấu vào Đảng, qua quá trình theo dõi và giúp đỡ, tôi có những nhận xét chính như sau:

Về ưu điểm:

Quần chúng ................................ có nhận thức và động cơ phấn đấu nghiêm túc; có ý thức học tập, rèn luyện, chấp hành chủ trương, quy định của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước.

Trong công tác, có tinh thần trách nhiệm, chủ động thực hiện nhiệm vụ được giao; có ý thức học hỏi, nâng cao năng lực chuyên môn và phối hợp với đồng nghiệp.

Về đạo đức, lối sống, có lối sống lành mạnh, trung thực, giản dị; giữ gìn đoàn kết trong tập thể; tôn trọng và lắng nghe ý kiến của những người xung quanh.

Về quan hệ quần chúng, có thái độ hòa nhã, tinh thần hợp tác, tích cực tham gia hoạt động chung và có ý thức giúp đỡ đồng nghiệp.

Về hạn chế:

...........................................................................................

...........................................................................................

Qua quá trình giáo dục, giúp đỡ và đối chiếu các điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định, tôi giới thiệu quần chúng ................................ để Chi bộ xem xét theo thẩm quyền.

Tôi chịu trách nhiệm trước Đảng về sự giới thiệu của mình.

..........., ngày ..... tháng ..... năm .....

ĐẢNG VIÊN GIỚI THIỆU

(Ký, ghi rõ họ tên)

Khi sử dụng thực tế, phần thông tin và câu chữ phải được đối chiếu với mẫu chính thức mà tổ chức đảng đang áp dụng; không lấy bản tham khảo này thay cho biểu mẫu nghiệp vụ.

 

Mẫu 2: Bản nhận xét tham khảo đối với quần chúng làm việc tại cơ quan, doanh nghiệp

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

BẢN NHẬN XÉT QUẦN CHÚNG ƯU TÚ

Kính gửi: Chi ủy Chi bộ ..............................................

Tôi là: ..............................................................................
Đảng viên Chi bộ: ..............................................................

Được phân công theo dõi, giúp đỡ quần chúng ................................ phấn đấu vào Đảng.

Qua quá trình theo dõi, tôi nhận xét như sau:

1. Về tư tưởng, nhận thức:

Có nhận thức nghiêm túc về mục tiêu phấn đấu vào Đảng; có ý thức học tập, rèn luyện và chấp hành các quy định của cơ quan, đơn vị.

2. Về đạo đức, lối sống:

Có lối sống lành mạnh, trung thực; có tinh thần đoàn kết và trách nhiệm; giữ gìn tác phong phù hợp trong công việc và sinh hoạt.

3. Về thực hiện nhiệm vụ:

Có tinh thần trách nhiệm; hoàn thành các nhiệm vụ được giao; chủ động học tập để nâng cao trình độ và có ý thức phối hợp với đồng nghiệp.

4. Về quan hệ quần chúng:

Có thái độ hòa nhã, tôn trọng tập thể, biết lắng nghe ý kiến góp ý; tích cực tham gia các hoạt động chung và giữ gìn đoàn kết nội bộ.

5. Hạn chế:

...........................................................................................

...........................................................................................

Qua quá trình theo dõi, quần chúng ................................ có nhiều tiến bộ và nghiêm túc trong quá trình phấn đấu. Kính đề nghị Chi bộ tiếp tục xem xét theo quy định.

..........., ngày ..... tháng ..... năm .....

NGƯỜI NHẬN XÉT

(Ký, ghi rõ họ tên)

 

Mẫu 3: Bản nhận xét tham khảo đối với giáo viên, sinh viên

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

BẢN NHẬN XÉT QUẦN CHÚNG ƯU TÚ

Kính gửi: Chi ủy Chi bộ ..............................................

Tôi là: ..............................................................................

Được Chi bộ phân công theo dõi, giúp đỡ quần chúng ................................, hiện là ................................ tại ................................ phấn đấu vào Đảng.

Qua quá trình theo dõi, tôi nhận xét:

Về nhận thức và quá trình rèn luyện: Có thái độ nghiêm túc, động cơ phấn đấu rõ ràng; tích cực học tập và tham gia các hoạt động của nhà trường, đơn vị.

Về đạo đức, lối sống: Có lối sống lành mạnh, tinh thần đoàn kết; giữ thái độ đúng mực với thầy cô, đồng nghiệp, bạn bè và người học.

Về chuyên môn, học tập: Có ý thức học tập, nghiên cứu và nâng cao trình độ; thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ chuyên môn hoặc học tập được giao.

Về hoạt động tập thể và quan hệ quần chúng: Tích cực tham gia hoạt động của tập thể; có tinh thần hỗ trợ những người xung quanh; biết lắng nghe và tiếp thu ý kiến góp ý.

Hạn chế cần tiếp tục khắc phục:

...........................................................................................

...........................................................................................

Đề nghị Chi bộ tiếp tục xem xét, giáo dục và bồi dưỡng quần chúng ................................ theo quy định.

..........., ngày ..... tháng ..... năm .....

ĐẢNG VIÊN ĐƯỢC PHÂN CÔNG GIÚP ĐỠ

(Ký, ghi rõ họ tên)

Các mẫu dành cho cơ quan, doanh nghiệp hoặc trường học chủ yếu là mẫu tham khảo để xây dựng nội dung nhận xét phù hợp với môi trường hoạt động; không nên gọi tất cả những mẫu này là “mẫu bắt buộc” của Trung ương.

 

6. Những lưu ý quan trọng khi nhận xét về quan hệ quần chúng của đảng viên

“Quan hệ quần chúng tốt” là một nhận xét thường xuất hiện nhưng nếu chỉ viết như vậy thì thông tin rất chung chung. Phần nhận xét này nên được cụ thể hóa bằng những biểu hiện có thể quan sát và kiểm chứng.

 

6.1. Không đồng nhất “hòa đồng” với quan hệ quần chúng tốt

Một người giao tiếp vui vẻ chưa đủ để kết luận toàn diện về quan hệ quần chúng.

Cần xem xét thêm tinh thần đoàn kết, khả năng hợp tác, thái độ lắng nghe, ý thức tôn trọng tập thể, trách nhiệm giúp đỡ người khác, thái độ tiếp thu góp ý và cách ứng xử khi có bất đồng.

 

6.2. Không chỉ dựa vào quan hệ cá nhân với người nhận xét

Đảng viên giúp đỡ không nên lấy việc người được nhận xét có quan hệ tốt với mình làm căn cứ duy nhất.

Cần quan sát mối quan hệ của người đó với đồng nghiệp, tập thể và những người có liên quan trong môi trường công tác, học tập.

Nếu nhiệm vụ có tiếp xúc với nhân dân, khách hàng, học sinh hoặc các đối tượng phục vụ khác thì thái độ ứng xử trong những mối quan hệ này cũng là thông tin có giá trị.

 

6.3. Nhận xét phải dựa trên biểu hiện thực tế

Thay vì viết:

“Có mối quan hệ quần chúng rất tốt.”

Nên viết cụ thể:

“Có tinh thần đoàn kết, chủ động phối hợp với đồng nghiệp trong thực hiện nhiệm vụ; nghiêm túc tiếp thu ý kiến góp ý; tích cực hỗ trợ thành viên trong tập thể và tham gia các hoạt động chung của đơn vị.”

Cách viết này cho biết vì sao người nhận xét đưa ra kết luận.

 

6.4. Phân biệt nhận xét của đảng viên với ý kiến của tổ chức

Đảng viên giúp đỡ có trách nhiệm đưa ra nhận xét trong phạm vi mình trực tiếp theo dõi và những thông tin được xác minh hợp lệ.

Không nên tự thay thế ý kiến chính thức của chi ủy, tổ chức đoàn thể hoặc tổ chức đảng có thẩm quyền bằng nhận định cá nhân của mình.

 

6.5. Không tô hồng hoặc cố tạo một “khuyết điểm an toàn”

Nhận xét quần chúng phải trung thực.

Nếu có hạn chế thực tế trong khả năng phối hợp, thái độ tiếp thu ý kiến, cách giải quyết bất đồng hoặc mức độ tham gia hoạt động tập thể thì cần thể hiện phù hợp.

Ngược lại, không nên cố tình gắn cho người được nhận xét một khuyết điểm phổ biến chỉ để văn bản trông “đầy đủ”. Mục đích của phần hạn chế là phản ánh thực tế và giúp người được nhận xét tiếp tục rèn luyện.

 

6.6. Không sao chép nguyên mẫu cho mọi trường hợp

Mẫu văn bản chỉ cung cấp cấu trúc.

Một giáo viên, sinh viên, công chức, người lao động trong doanh nghiệp hay người thường xuyên làm việc trực tiếp với nhân dân sẽ có môi trường hoạt động và biểu hiện quan hệ quần chúng khác nhau. Nội dung phải được điều chỉnh theo vị trí, nhiệm vụ và quá trình phấn đấu thực tế của từng người.

Nhận xét càng cụ thể, có căn cứ và gắn với quá trình theo dõi thực tế thì càng có giá trị đối với việc xem xét của tổ chức đảng.

 

Kết luận

Bản nhận xét của đảng viên giúp đỡ quần chúng phấn đấu vào Đảng có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giáo dục, bồi dưỡng và xem xét người vào Đảng. Giá trị của văn bản không nằm ở việc sử dụng nhiều lời nhận xét tích cực mà ở tính trung thực, cụ thể và trách nhiệm của người giới thiệu.

Khi hoàn thiện hồ sơ chính thức, đảng viên cần xác định đúng loại giấy tờ, sử dụng biểu mẫu nghiệp vụ hiện hành, nhận xét dựa trên quá trình trực tiếp theo dõi và phân biệt rõ giữa nhận xét cá nhân của người giới thiệu với kết luận, xác nhận thuộc thẩm quyền của tổ chức đảng.

Đặc biệt, phần quan hệ quần chúng cần tránh những câu nhận xét chung chung. Việc mô tả cụ thể tinh thần đoàn kết, khả năng hợp tác, thái độ lắng nghe, trách nhiệm với tập thể và cách ứng xử với những người xung quanh sẽ giúp bản nhận xét phản ánh đúng hơn quá trình rèn luyện của người đang phấn đấu vào Đảng.

Bạn đọc cũng có thể tham khảo thêm: