1. Quy định chung về thu và nộp Đảng phí tại Chi bộ
Tính đến năm 2026, chế độ Đảng phí được thực hiện theo Quy định số 01-QĐ/TW ngày 03/02/2026 của Bộ Chính trị, có hiệu lực từ ngày 01/02/2026 và thay thế quy định ban hành kèm theo Quyết định số 342-QĐ/TW năm 2010. Vì vậy, những tài liệu còn áp dụng tỷ lệ hoặc mức đóng theo quy định cũ cần được rà soát, cập nhật. (Quy định số 01-QĐ/TW)
Đóng Đảng phí là nhiệm vụ của Đảng viên theo Điều lệ Đảng. Đảng viên có trách nhiệm báo cáo trung thực thu nhập làm căn cứ tính Đảng phí và thực hiện đóng đầy đủ, đúng thời hạn.
Đảng viên trong nước có thể đóng Đảng phí hằng tháng qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc nộp trực tiếp bằng tiền mặt cho Chi bộ. Việc thực hiện trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia được triển khai theo lộ trình và hướng dẫn của Văn phòng Trung ương Đảng. Tổ chức Đảng cấp trên có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ Chi bộ và Đảng viên khi phát sinh khó khăn.
Một số mức đóng cơ bản đối với Đảng viên trong nước gồm:
- Đảng viên thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc: đóng 1% tiền lương làm căn cứ tính đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của tháng trước liền kề.
- Đảng viên hưởng lương hưu: đóng 0,5% mức lương hưu được hưởng.
- Đảng viên chưa đến tuổi nghỉ hưu, không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và không hưởng lương hưu: đóng 0,3% mức lương tối thiểu tháng theo vùng nơi sinh hoạt Đảng trong giai đoạn từ năm 2026.
- Đảng viên là học sinh, sinh viên: đóng 5.000 đồng/tháng.
- Một số đối tượng là người có công, bệnh binh, người hưởng trợ cấp mất sức lao động hoặc trợ cấp xã hội hằng tháng được áp dụng mức đóng bằng 50% mức đóng tương ứng theo quy định.
Đảng viên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn có thể làm đơn đề nghị miễn đóng. Đảng viên có hoàn cảnh khó khăn khác có thể được xem xét miễn hoặc giảm 30%, 50% hoặc 70% mức đóng trong thời hạn tối đa 12 tháng, theo đúng thẩm quyền.
Chi bộ cần phân công người phụ trách thu, theo dõi việc đóng Đảng phí, lập danh sách Đảng viên, xác định mức đóng, ghi nhận số thực thu và thực hiện nộp phần nghĩa vụ lên cấp ủy cấp trên trực tiếp.
2. Tỷ lệ trích giữ lại Đảng phí cho Chi bộ Thôn, Tổ dân phố
Theo Quy định số 01-QĐ/TW năm 2026, Chi bộ Thôn, Tổ dân phố thuộc nhóm Chi bộ không phải là Chi bộ cơ sở được để lại 70% số Đảng phí thu được của Đảng viên trong Chi bộ và nộp 30% lên cấp ủy cấp trên.
Như vậy, từ ngày 01/02/2026, không còn áp dụng cách xác định chung rằng Chi bộ Thôn, Tổ dân phố chỉ được giữ lại 30% hoặc 50% tùy theo vùng đồng bằng, vùng sâu, vùng xa như một số tài liệu trước đây.
Công thức thực hiện:
- Số Đảng phí Chi bộ được giữ lại = Tổng số Đảng phí thực thu × 70%.
- Số Đảng phí phải nộp cấp trên = Tổng số Đảng phí thực thu × 30%.
Ví dụ, trong một tháng Chi bộ Thôn thu thực tế 1.200.000 đồng Đảng phí:
- Số được giữ lại: 1.200.000 × 70% = 840.000 đồng.
- Số phải nộp cấp trên: 1.200.000 × 30% = 360.000 đồng.
Tỷ lệ trên được tính trên số Đảng phí thực tế đã thu, không phải số dự kiến hoặc số còn phải thu. Nếu Đảng viên được miễn, giảm hoặc chưa nộp trong kỳ thì Chi bộ phải ghi nhận riêng, không được tự ý tính như đã thu đủ.
Cần phân biệt Chi bộ Thôn, Tổ dân phố với Chi bộ cơ sở. Tỷ lệ để lại nêu trên áp dụng cho Chi bộ Thôn, Tổ dân phố không phải là Chi bộ cơ sở. Đối với Chi bộ cơ sở, Đảng ủy cơ sở hoặc các tổ chức Đảng khác, tỷ lệ phân bổ được xác định theo vị trí và loại hình tổ chức tương ứng tại Điều 6 Quy định số 01-QĐ/TW. (Nội dung phân bổ Đảng phí theo Điều 6 Quy định số 01-QĐ/TW)
3. Hướng dẫn sử dụng và quản lý nguồn Đảng phí được trích giữ
Nguồn Đảng phí được để lại phải được sử dụng phục vụ hoạt động công tác Đảng của Chi bộ, không phải là khoản tiền để chia cho cá nhân hoặc sử dụng tùy ý.
Các khoản chi thường có thể bao gồm:
- Mua sổ sách, văn phòng phẩm, tài liệu phục vụ sinh hoạt Chi bộ.
- In ấn tài liệu, nghị quyết, báo cáo và nội dung tuyên truyền.
- Phục vụ hội nghị, sinh hoạt chuyên đề, học tập nghị quyết và công tác xây dựng Đảng.
- Một số chi phí trực tiếp phục vụ đại hội, hội họp, trang trí, khánh tiết theo dự toán và hướng dẫn của cấp có thẩm quyền.
- Các khoản thăm hỏi, hỗ trợ, khen thưởng hoặc hoạt động khác nếu có căn cứ trong quy định, dự toán và được cấp có thẩm quyền chấp thuận.
Nguyên tắc quản lý gồm:
- Chi đúng mục đích, đúng dự toán và phù hợp với nhiệm vụ của Chi bộ.
- Không sử dụng Đảng phí cho nhu cầu cá nhân của Bí thư, Chi ủy viên hoặc người được giao quản lý.
- Không tự ý nhập chung Đảng phí với tiền đóng góp của nhân dân, quỹ thôn, quỹ tổ dân phố hoặc kinh phí của các tổ chức đoàn thể.
- Mọi khoản thu, chi phải được ghi chép đầy đủ, có chứng từ hoặc bảng kê phù hợp.
- Người phụ trách thu, chi phải bảo quản an toàn tiền mặt, sổ sách và chứng từ.
- Chi ủy hoặc Chi bộ phải theo dõi số dư, đối chiếu số liệu và báo cáo cấp trên theo yêu cầu.
Quy định mới cho phép tổ chức Đảng các cấp mở tài khoản tại ngân hàng để thực hiện thu, nộp, quản lý và sử dụng tiền Đảng phí. Số dư có thể được quản lý bằng tiền mặt hoặc trên tài khoản ngân hàng, kho bạc, nhưng phải bảo đảm an toàn, chặt chẽ và đáp ứng kịp thời nhu cầu chi tiêu của tổ chức Đảng. (Quy định về quản lý, sử dụng Đảng phí năm 2026)
Đối với việc công khai, Chi bộ nên báo cáo tình hình thu, số đã nộp cấp trên, số đã chi và số dư trong các kỳ sinh hoạt phù hợp. Việc công khai giúp Đảng viên biết rõ nguồn tiền được quản lý như thế nào, đồng thời hạn chế sai sót và nghi ngờ trong nội bộ.
Nếu tổ chức Đảng giải thể, số Đảng phí chưa sử dụng hết được nộp về tổ chức Đảng cấp trên trực tiếp. Nếu tổ chức Đảng sáp nhập hoặc hợp nhất, số dư được chuyển cho tổ chức Đảng hình thành sau sáp nhập, hợp nhất. Trường hợp chia tách hoặc phát sinh tình huống khác, Chi bộ phải báo cáo cấp ủy cấp trên trực tiếp xem xét, quyết định.
4. Quy trình thanh quyết toán kinh phí Đảng tại cơ sở
Quy trình thanh quyết toán tại Chi bộ Thôn, Tổ dân phố có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Lập danh sách Đảng viên
Chi bộ lập danh sách Đảng viên đang sinh hoạt, bao gồm Đảng viên chính thức và Đảng viên dự bị. Danh sách cần thể hiện tình trạng đóng, miễn, giảm hoặc chậm đóng Đảng phí của từng người.
Bước 2: Xác định mức đóng
Căn cứ thu nhập, lương hưu, tình trạng tham gia bảo hiểm xã hội và các trường hợp đặc thù, Chi bộ xác định mức Đảng phí của từng Đảng viên. Trường hợp Đảng viên đề nghị miễn hoặc giảm phải có đơn và được xem xét, quyết định theo đúng thẩm quyền.
Bước 3: Thu và ghi nhận
Đảng phí được thu qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc bằng tiền mặt trực tiếp cho Chi bộ. Người được phân công phải ghi nhận ngày thu, số tiền, người nộp và tình trạng thanh toán trong sổ hoặc hệ thống theo hướng dẫn hiện hành.
Bước 4: Đối chiếu số liệu
Cuối kỳ, Chi bộ đối chiếu:
- Số phải thu.
- Số đã thu.
- Số được miễn, giảm hoặc chậm đóng.
- Số tiền được giữ lại.
- Số tiền phải nộp cấp trên.
- Số đã chi và số dư cuối kỳ.
Bước 5: Tính số tiền phân bổ
Đối với Chi bộ Thôn, Tổ dân phố, lấy số Đảng phí thực thu nhân với 70% để xác định số được giữ lại; lấy số thực thu nhân với 30% để xác định số phải nộp cấp trên.
Bước 6: Nộp phần Đảng phí lên cấp trên
Chi bộ thực hiện nộp số tiền phải nộp và báo cáo theo thời hạn, phương thức do Đảng ủy cấp trên trực tiếp hướng dẫn. Không nên tự suy đoán rằng mọi địa phương đều áp dụng một thời hạn nộp theo tháng hoặc theo quý nếu chưa có hướng dẫn cụ thể.
Bước 7: Lập báo cáo và lưu chứng từ
Chi bộ lập báo cáo thu, nộp, chi Đảng phí theo mẫu hiện hành; lưu danh sách Đảng viên, chứng từ thu, phiếu chi, bảng kê và các tài liệu phê duyệt liên quan. Các mẫu sổ, biểu báo cáo có thể được Văn phòng Trung ương Đảng hoặc cấp ủy cấp trên hướng dẫn, điều chỉnh theo từng giai đoạn.
Bước 8: Công khai và kiểm tra
Chi ủy báo cáo với Chi bộ về tình hình tài chính Đảng; đồng thời phối hợp với Đảng ủy, Ủy ban Kiểm tra hoặc bộ phận được giao kiểm tra khi có yêu cầu. Khi kiểm tra, cần đối chiếu số tiền thực tế với sổ sách, chứng từ và báo cáo đã lập.
5. Các câu hỏi thường gặp về quản lý tài chính Đảng ở cấp cơ sở
Câu hỏi 1: Chi bộ Thôn, Tổ dân phố có được giữ lại 100% Đảng phí không?
Không. Theo quy định hiện hành, Chi bộ Thôn, Tổ dân phố được để lại 70% số Đảng phí thu được và phải nộp 30% lên cấp ủy cấp trên. Việc giữ lại 100% chỉ có thể thực hiện nếu có văn bản đặc biệt của cấp có thẩm quyền, không được Chi bộ tự quyết định.
Câu hỏi 2: Từ năm 2026, Chi bộ Thôn ở vùng sâu, vùng xa có còn áp dụng tỷ lệ giữ lại 50% không?
Theo Quy định số 01-QĐ/TW, các Chi bộ Thôn, Tổ dân phố thuộc nhóm được để lại 70%, không phân biệt cách phân loại vùng như một số quy định trước đây. Tuy nhiên, Chi bộ vẫn cần đối chiếu hướng dẫn triển khai cụ thể của cấp ủy trực tiếp.
Câu hỏi 3: Đảng viên có thể đóng Đảng phí bằng tiền mặt không?
Có. Quy định hiện hành cho phép Đảng viên trong nước đóng qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc đóng trực tiếp bằng tiền mặt cho Chi bộ, trừ những trường hợp có hướng dẫn riêng. Việc chuyển sang hình thức điện tử được thực hiện theo lộ trình của Văn phòng Trung ương Đảng.
Câu hỏi 4: Đảng phí được để lại có thể dùng để thăm hỏi Đảng viên không?
Chỉ được thực hiện khi khoản chi có căn cứ, phù hợp với nhiệm vụ công tác Đảng, dự toán và hướng dẫn của cấp có thẩm quyền. Chi bộ không nên tự đặt ra các khoản chi hoặc chi vượt quá khả năng nguồn quỹ mà không có sự thống nhất và chứng từ cần thiết.
Câu hỏi 5: Chi bộ có được chia số tiền Đảng phí được giữ lại cho các Đảng viên không?
Không. Đây là nguồn kinh phí của tổ chức Đảng, được sử dụng cho hoạt động của Chi bộ và các nhiệm vụ được phép chi, không phải khoản tiền phân chia theo đầu người.
Câu hỏi 6: Nếu một Đảng viên không đóng Đảng phí trong nhiều tháng thì xử lý thế nào?
Chi bộ cần tìm hiểu nguyên nhân, nhắc nhở và hướng dẫn Đảng viên thực hiện nghĩa vụ. Nếu Đảng viên không đóng Đảng phí ba tháng trong năm mà không có lý do chính đáng, Chi bộ xem xét, đề nghị cấp ủy có thẩm quyền xóa tên trong danh sách Đảng viên theo quy định.
Câu hỏi 7: Người được giao quản lý Đảng phí có phải chịu trách nhiệm nếu làm mất tiền không?
Có. Người được phân công thu, chi và quản lý Đảng phí phải chịu trách nhiệm về việc bảo quản, ghi chép và sử dụng nguồn tiền. Nếu để xảy ra thất thoát, chi sai mục đích hoặc làm sai lệch sổ sách, cá nhân và tập thể có liên quan có thể bị kiểm tra, yêu cầu khắc phục và xem xét trách nhiệm theo quy định của Đảng.
Câu hỏi 8: Có bắt buộc phải mở tài khoản ngân hàng cho Chi bộ Thôn, Tổ dân phố không?
Quy định mới cho phép tổ chức Đảng các cấp mở tài khoản ngân hàng để quản lý tiền Đảng phí. Việc mở và sử dụng tài khoản thực hiện theo hướng dẫn của cấp ủy cấp trên, điều kiện thực tế và quy định về quản lý tài chính Đảng tại địa phương.
Câu hỏi 9: Nếu Chi bộ sáp nhập hoặc giải thể thì số dư Đảng phí xử lý thế nào?
Khi giải thể, số Đảng phí chưa sử dụng hết được nộp về tổ chức Đảng cấp trên trực tiếp. Khi sáp nhập hoặc hợp nhất, số dư được chuyển cho tổ chức Đảng mới. Trường hợp chia tách hoặc chưa có quy định cụ thể, Chi bộ phải báo cáo cấp trên để được quyết định.
Câu hỏi 10: Những tài liệu cũ viện dẫn Quyết định số 342-QĐ/TW còn sử dụng được không?
Quyết định số 342-QĐ/TW đã được thay thế từ ngày 01/02/2026. Những nội dung không trái với Quy định mới có thể được dùng để tham khảo nghiệp vụ, nhưng mức đóng, tỷ lệ phân bổ, hình thức thu và các nội dung khác phải được đối chiếu với Quy định số 01-QĐ/TW và hướng dẫn mới nhất của Văn phòng Trung ương Đảng, cấp ủy cấp trên trực tiếp.
Quý bạn đọc cũng có thể xem thêm:
