1. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi chung cư bị cháy

Người chịu trách nhiệm đối với việc bồi thường thiệt hại đối với nạn nhân trong trường hợp cháy chung cư mini được quy định theo Điều 584 của Bộ luật Dân sự 2015 như sau: Trách nhiệm bồi thường thiệt hại phát sinh dựa trên hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, và lợi ích hợp pháp khác của người khác, gây ra tổn thất. Người thực hiện hành vi này phải chịu trách nhiệm bồi thường, trừ trường hợp có quy định khác trong Bộ luật này hoặc các luật liên quan. Người gây thiệt hại sẽ không phải chịu trách nhiệm bồi thường nếu thiệt hại phát sinh do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ khi có thoả thuận khác hoặc quy định khác của luật. Đối với tài sản gây thiệt hại, chủ sở hữu hoặc người chiếm hữu tài sản sẽ phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ khi có quy định khác theo Điều 2 của Bộ luật.

Do đó, để xác định người chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong vụ cháy chung cư mini, cần phải xác định rõ nguyên nhân gây ra sự cố. Quy trách nhiệm sẽ được áp đặt lên những người có liên quan đến hành vi có thể dẫn đến vụ cháy, sau khi cơ quan có thẩm quyền thực hiện quá trình điều tra. Người nào được xác định có lỗi sẽ phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

Điều 585 của Bộ luật Dân sự 2015 quy định như sau về nguyên tắc bồi thường thiệt hại:

+ Thiệt hại toàn bộ và kịp thời: Thiệt hại thực tế phải được bồi thường đầy đủ và ngay lập tức. Các bên có thể thỏa thuận về mức độ bồi thường, hình thức bồi thường (bằng tiền, hiện vật, hoặc thực hiện công việc), cũng như phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ khi có quy định khác trong pháp luật.

+ Giảm mức bồi thường: Người chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại có thể được giảm mức bồi thường nếu không có lỗi, hoặc nếu có lỗi là do vô ý và thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế của họ.

+ Thay đổi mức bồi thường: Khi mức bồi thường không còn phản ánh đúng thực tế, bên bị thiệt hại hoặc bên gây thiệt hại có quyền yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác điều chỉnh mức bồi thường. Không bồi thường phần do lỗi của bên bị thiệt hại: Trong trường hợp bên gây thiệt hại có lỗi, họ không được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra.

+ Không bồi thường khi không áp dụng biện pháp phòng ngừa: Bên có quyền và lợi ích bị xâm phạm không được bồi thường nếu thiệt hại xảy ra do không thực hiện các biện pháp cần thiết, hợp lý để ngăn chặn hoặc giảm thiệt hại cho chính mình.

Thời hạn khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại được quy định tại Điều 588 của Bộ luật Dân sự 2015 như sau: Người có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại có thời hạn là 03 năm, tính từ ngày mà người đó biết hoặc nên biết về việc quyền, lợi ích hợp pháp của mình đã bị xâm phạm. Theo quy định này, thời hạn khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại đối với người có lỗi trong trường hợp làm cháy chung cư mini là 03 năm, được tính từ ngày xảy ra vụ cháy.

2. TNHS của bảo vệ khi để vật liệu bắt lửa dưới hầm xe gây cháy chung cư làm chết người

Tội vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy, như được sửa đổi theo Khoản 115 của Điều 1 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi năm 2017, được mô tả như sau:

1. Hình phạt cho các trường hợp gây thiệt hại:

a) Người nào vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy và gây thiệt hại cho người khác trong các trường hợp sau đây sẽ bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 02 năm đến 05 năm: Làm chết người; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của ít nhất một người, với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của ít nhất hai người, với tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 121%; Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

b) Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây sẽ bị phạt tù từ 05 năm đến 08 năm: Làm chết ít nhất hai người; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của ít nhất hai người, với tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 122% đến 200%; Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.

c) Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây sẽ bị phạt tù từ 07 năm đến 12 năm: Làm chết ít nhất ba người; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của ít nhất ba người, với tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 201% trở lên; Gây thiệt hại về tài sản từ 1.500.000.000 đồng trở lên.

2. Hình phạt trong trường hợp nguy cơ thực tế dẫn đến hậu quả: Người vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy có khả năng thực tế dẫn đến hậu quả quy định tại một trong các điểm a, b và c của Khoản 3 sẽ bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.

3. Hình phạt khác: Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Như vậy, mức độ hình phạt sẽ phụ thuộc vào số lượng người chết và mức độ thiệt hại do người vi phạm gây ra trong trường hợp cháy chung cư mini. Theo quy định, nếu bảo vệ chung cư gây ra cháy chung cư dẫn đến tử vong của ít nhất một người, họ có thể bị xử phạt theo hình thức cải tạo không giam giữ trong khoảng không quá 03 năm, hoặc phạt tù với khoảng thời gian từ 02 năm đến 05 năm. Trong trường hợp vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy có thể dẫn đến hậu quả quy định tại một trong các điểm a, b và c của Khoản 3, và nếu không có sự ngăn chặn kịp thời, người vi phạm có thể bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ trong khoảng từ 03 tháng đến 01 năm, hoặc phạt tù trong khoảng thời gian tương đương từ 03 tháng đến 01 năm.

3. Phân loại tội phạm của bảo vệ để vật liệu bắt lửa dưới hầm xe gây cháy chung cư làm chết người

Dựa theo Khoản 2 của Điều 1 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, quy định như sau: Phân loại tội phạm:

Tội phạm ít nghiêm trọng: Được định nghĩa là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội không lớn, và mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định cho tội này là phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ, hoặc phạt tù với thời kỳ không vượt quá 03 năm.

Tội phạm nghiêm trọng: Được định nghĩa là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội lớn, với mức cao nhất của khung hình phạt là từ trên 03 năm tù đến 07 năm tù. Tội phạm rất nghiêm trọng: Được định nghĩa là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội rất lớn, và mức cao nhất của khung hình phạt là từ trên 07 năm tù đến 15 năm tù.

Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng: Được định nghĩa là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội đặc biệt lớn, với mức cao nhất của khung hình phạt là từ trên 15 năm tù đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.

Tội phạm do pháp nhân thương mại thực hiện cũng được phân loại tùy thuộc vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, theo quy định tại Khoản 1 của Điều này và các quy định tương ứng áp dụng cho các tội phạm được miêu tả tại Điều 76 của Bộ luật Hình sự.

Do đó, hành vi bảo vệ để vật liệu bắt lửa dưới hầm xe gây cháy chung cư làm chết người sẽ được phân loại vào nhóm tội phạm nghiêm trọng, với mức hình phạt tù có thể lên đến 07 năm tù theo quy định.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Chung cư bị cháy thì ai phải bồi thường ? Thang máy chung cư rơi tự do gây thiệt hại trách nhiệm pháp lý sẽ thuộc về ai ? Nếu có bất cứ thắc mắc nào về vấn đề này hay gặp phải bất kì vấn đề pháp lý nào khác cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp nhanh chóng. Trân trọng!