Bị bệnh ung thư có được hưởng bảo hiểm xã hội một lần hay không?

1. Bị bệnh ung thư có được hưởng bảo hiểm xã hội một lần hay không?

Các quy định về quyền hưởng bảo hiểm xã hội trong trường hợp mắc bệnh đã được điều chỉnh tại Điều 4 của Thông tư 56/2017/TT-BYT, sửa đổi bởi Điều 1 của Thông tư 18/2022/TT-BYT, như sau:

Ngoài những trường hợp đang mắc phải các bệnh nguy hiểm đe doạ tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, hoặc nhiễm HIV đã phát triển thành AIDS theo quy định tại điểm c, khoản 1 của Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội, những người mắc các bệnh, tật với mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, và không thể tự chăm sóc hoặc thực hiện các hoạt động phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng ngày mà cần sự giám sát, hỗ trợ, chăm sóc của người khác, sẽ được hưởng bảo hiểm xã hội một lần.

Theo quy định này, những người mắc phải một trong các bệnh nguy hiểm đe doạ tính mạng sẽ được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần, bao gồm các loại bệnh sau đây:

- Ung thư; nhiễm HIV và đã phát triển thành AIDS; xơ gan cổ chướng; phong; lao nặng; bại liệt;

- Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên và cần sự hỗ trợ, chăm sóc của người khác do không thể tự thực hiện sinh hoạt cá nhân hàng ngày như mọi người khác hoặc các loại bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế.

So sánh với quy định trước đây tại Thông tư 56/2017/TT-BYT trước khi bị sửa đổi về chế độ bảo hiểm xã hội một lần, các bệnh được hưởng quyền lợi như sau:

- Ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS, đồng thời không tự kiểm soát hoặc không thể thực hiện các hoạt động đi lại, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và các hoạt động phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng ngày mà cần sự giám sát, hỗ trợ, chăm sóc hoàn toàn.

- Các bệnh và tật ngoài các loại quy định tại khoản 1 của Điều này, có mức suy giảm khả năng lao động hoặc mức độ khuyết tật từ 81% trở lên, và không tự kiểm soát hoặc không thể thực hiện các hoạt động đi lại, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và các hoạt động phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng ngày, đòi hỏi sự giám sát, hỗ trợ, chăm sóc hoàn toàn từ người khác.

Theo quy định trước đây, người mắc ung thư chỉ được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần khi không thể tự kiểm soát và thực hiện sinh hoạt như người bình thường, đòi hỏi sự chăm sóc hoàn toàn từ người khác.

Tuy nhiên, với sự xuất hiện của Thông tư 18/2022/TT-BYT sửa đổi Thông tư 56/2017/TT-BYT, điều kiện này đã được rút gọn, giúp người lao động có cơ hội lĩnh tiền bảo hiểm dễ dàng hơn. Theo đó, chỉ cần mắc bệnh ung thư (không phụ thuộc vào giai đoạn bệnh), khi yêu cầu, cơ quan bảo hiểm sẽ tiếp nhận và giải quyết hồ sơ theo đúng thời hạn quy định.

2. Cần chuẩn bị hồ sơ gì để được hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần?

Tại Điều 109 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, quy định chi tiết về hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần như sau:

- Sổ bảo hiểm xã hội.

- Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần từ người lao động.

- Đối với người định cư nước ngoài, cần bổ sung thêm bản sao giấy xác nhận từ cơ quan có thẩm quyền về việc chấm dứt quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau:

+ Hộ chiếu do nước ngoài cấp;

+ Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp, có xác nhận cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài;

+ Giấy tờ xác nhận đang tiến hành thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp.

- Trích sao hồ sơ bệnh án trong trường hợp quy định tại điểm c của khoản 1 Điều 60 và điểm c của khoản 1 Điều 77 của Luật này.

- Đối với người lao động theo quy định tại Điều 65 và khoản 5 Điều 77 của Luật này, hồ sơ hưởng trợ cấp một lần sẽ tuân theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 của Điều này.

Do đó, để hưởng bảo hiểm xã hội một lần, người lao động cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu nêu trên.

3. Thời gian tính hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần có được tính vào thời gian hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội?

Trong Điều 5, Khoản 3 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, quy định như sau:

Người lao động, có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, sẽ được hưởng chế độ hưu trí và chế độ tử tuất dựa trên tổng thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội. Thời gian đóng bảo hiểm xã hội được tính vào quyền lợi hưu trí và tử tuất, nhưng nếu đã được tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần, thì không được tính vào thời gian cơ sở để tính quyền lợi các chế độ bảo hiểm xã hội khác.

Dựa trên quy định nêu trên, người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện sẽ được hưởng chế độ hưu trí và chế độ tử tuất, tính trên cơ sở thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, thời gian đóng bảo hiểm xã hội đã được tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì sẽ không được tính vào thời gian cơ sở để tính quyền lợi của các chế độ bảo hiểm xã hội khác.

4. Có phải cứ bị ung thư thì được lấy BHXH 1 lần hay không?

Dựa trên các điều kiện hưởng Bảo hiểm Xã hội (BHXH) một lần được nêu trên, có thể nhận thấy rằng trường hợp mắc bệnh ung thư cũng nằm trong nhóm các trường hợp được yêu cầu đáp ứng để hưởng BHXH một lần. Tuy nhiên, liệu có nghĩa là bất cứ ai mắc bệnh ung thư đều có thể đủ điều kiện để nhận BHXH một lần không?

Điều 4 của Thông tư 56/2017/TT-BYT đã hướng dẫn chi tiết về các bệnh được hưởng chế độ BHXH một lần như sau:

- Ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS đồng thời không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được các hoạt động đi lại, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và những việc khác phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng ngày mà cần có người theo dõi, trợ giúp, chăm sóc hoàn toàn.

- Các bệnh, tật ngoài các bệnh quy định tại khoản 1 Điều này có mức suy giảm khả năng lao động hoặc mức độ khuyết tật từ 81% trở lên và không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được các hoạt động đi lại, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và những việc khác phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hằng ngày mà cần có người theo dõi, trợ giúp, chăm sóc hoàn toàn.

Do đó, theo quy định này, người lao động mắc bệnh ung thư để được hưởng BHXH một lần cần phải đáp ứng thêm điều kiện là không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được các hoạt động đi lại, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và những việc khác phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng ngày, đòi hỏi sự theo dõi, trợ giúp, chăm sóc hoàn toàn từ người khác.

Mặt khác, Quyết định 222/QĐ-BHXH cũng đặt ra các yêu cầu cụ thể về thủ tục hưởng Bảo hiểm Xã hội (BHXH) một lần đối với người mắc bệnh ung thư. Theo đó, người đó cần chuẩn bị các giấy tờ sau đây:

- Bản chính Sổ BHXH.

- Bản chính Đơn đề nghị (Mẫu số 14-HSB).

- Trích sao/tóm tắt hồ sơ bệnh án, thể hiện tình trạng không tự phục vụ.

Do đó, có thể nhận thấy rằng việc được hưởng BHXH một lần không chỉ là vấn đề của việc mắc bệnh ung thư, mà còn phụ thuộc vào việc xác nhận trong hồ sơ bệnh án về tình trạng không thể tự phục vụ. Nói cách khác, chỉ những trường hợp mắc bệnh ung thư và có xác nhận về tình trạng không tự phục vụ mới được xem xét chế độ này.

Thực tế, hầu hết người lao động mắc bệnh ung thư vẫn có khả năng sinh hoạt bình thường, chỉ khi bệnh tiến triển đến giai đoạn nặng hoặc cuối cùng thì họ mới không thể tự kiểm soát hoặc tự phục vụ. Vì vậy, quy định này đang gây nhiều khó khăn cho những người lao động mắc bệnh ung thư, đặc biệt là khi họ cần một khoản tiền lớn để điều trị.

Bài viết liên quan: Cách tính tiền bảo hiểm xã hội một lần theo quy định mới 2023?

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!