1. Bỏ quy định về lương tối thiểu cao hơn 7% cho người đã qua học nghề

Theo Nghị định 90/2019/NĐ-CP, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có mức lương tối thiểu vùng được quy định rõ ràng, trong đó yêu cầu mức lương trả cho những người đã qua đào tạo nghề hoặc học nghề phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng tương ứng. Điều này nhằm khuyến khích việc học nghề, nâng cao tay nghề cho người lao động, từ đó giúp họ có được mức thu nhập tốt hơn và cải thiện chất lượng nguồn nhân lực.

Tuy nhiên, vào ngày 12/6/2022, Chính phủ đã ban hành Nghị định 38/2022/NĐ-CP, quy định về mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động. Nghị định mới này có hiệu lực từ ngày 01/7/2022 và đã thay thế cho Nghị định 90/2019/NĐ-CP. Điều đáng chú ý là Nghị định 38/2022/NĐ-CP không còn quy định về việc tăng mức lương cho những người đã qua học nghề hay đào tạo nghề như đã nêu trong Nghị định 90/2019/NĐ-CP.

Như vậy, kể từ thời điểm có hiệu lực của Nghị định mới, quy định về việc nâng lương cho người lao động đã qua đào tạo nghề không còn là yêu cầu bắt buộc đối với người sử dụng lao động nữa. Điều này có thể tạo ra những thay đổi trong cách thức doanh nghiệp quyết định mức lương cho nhân viên, đồng thời cũng khiến người lao động phải cân nhắc lại giá trị của việc học nghề trong bối cảnh mới. Việc bãi bỏ quy định này có thể ảnh hưởng đến động lực học tập và rèn luyện tay nghề của nhiều người lao động trong tương lai.

Theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 74/2024/NĐ-CP, khi áp dụng mức lương tối thiểu quy định trong nghị định này, người sử dụng lao động có trách nhiệm rà soát lại toàn bộ các chế độ trả lương đã được thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, cũng như các quy chế và quy định của doanh nghiệp. Việc rà soát này nhằm đảm bảo rằng các chế độ trả lương được điều chỉnh và bổ sung cho phù hợp với quy định mới, từ đó bảo vệ quyền lợi của người lao động.

Đối với các thỏa thuận về lương đã có từ trước, nếu chúng có lợi hơn cho người lao động, như việc trả lương cho những người làm công việc yêu cầu qua đào tạo cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu, hoặc các chế độ khác cho những công việc nặng nhọc, độc hại, thì các chế độ này vẫn sẽ được thực hiện cho đến khi có thỏa thuận khác từ các bên liên quan. Điều này cho thấy sự ưu tiên và bảo vệ quyền lợi của người lao động trong môi trường làm việc.

Ngoài ra, Nghị định cũng nhấn mạnh rằng người sử dụng lao động không được phép xóa bỏ hoặc cắt giảm các chế độ tiền lương dành cho người lao động làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, cũng như các chế độ bồi dưỡng hiện vật và các chế độ khác theo quy định của pháp luật lao động. Điều này giúp đảm bảo rằng người lao động luôn được hưởng các quyền lợi đầy đủ mà họ đã được thỏa thuận.

Như vậy, đối với các hợp đồng lao động đã được ký kết và thực hiện trước ngày 01/7/2024, nếu có nội dung thỏa thuận về việc trả lương cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng, người sử dụng lao động vẫn có trách nhiệm duy trì mức lương này cho người lao động. Điều này có nghĩa là quyền lợi của người lao động được bảo đảm, giúp họ tiếp tục nhận được khoản thu nhập cao hơn so với mức lương tối thiểu quy định, trừ khi có sự thỏa thuận khác giữa các bên. Quy định này phản ánh cam kết của pháp luật trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động, khuyến khích họ phát triển kỹ năng và tay nghề.

Ngược lại, đối với các hợp đồng lao động mới ký kết và thực hiện từ ngày 01/7/2024, việc thỏa thuận mức lương cao hơn 7% so với lương tối thiểu không còn là bắt buộc. Điều này có thể tạo ra sự linh hoạt hơn cho người sử dụng lao động trong việc xác định mức lương phù hợp cho nhân viên, đặc biệt là đối với những người lao động làm công việc yêu cầu đã qua học tập, đào tạo. Tuy nhiên, quan trọng là mức lương không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng, nhằm bảo đảm rằng mọi người lao động đều có được một mức thu nhập tối thiểu để trang trải cuộc sống. Chính sách này vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp có thể quản lý chi phí lao động hiệu quả hơn, vừa đảm bảo quyền lợi thiết yếu cho người lao động trong bối cảnh thị trường lao động đang biến đổi.

 

2. Lý do bãi bỏ quy định

Lý do bãi bỏ quy định về mức lương tối thiểu cao hơn đối với người lao động đã qua đào tạo xuất phát từ nhiều yếu tố kinh tế và xã hội. Về mặt kinh tế, trong bối cảnh hiện tại, nền kinh tế đang phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức. Doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp vừa và nhỏ, đang gặp phải áp lực lớn trong việc duy trì hoạt động và cạnh tranh trên thị trường. Việc bãi bỏ quy định này nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp trong việc quản lý chi phí lao động, từ đó giúp họ có thể phát triển bền vững hơn.

Ngoài ra, trong bối cảnh xã hội, sự cạnh tranh trên thị trường lao động ngày càng trở nên gay gắt. Doanh nghiệp cần linh hoạt hơn trong việc xác định mức lương để thu hút và giữ chân nhân tài. Các quy định cứng nhắc có thể cản trở khả năng này, khiến họ không thể điều chỉnh mức lương theo nhu cầu thực tế của thị trường. Bằng cách bãi bỏ quy định cứng nhắc về mức lương tối thiểu, các bên liên quan có thể tự do thỏa thuận và điều chỉnh mức lương phù hợp với năng lực của từng doanh nghiệp cũng như nhu cầu sống của người lao động. Sự linh hoạt này không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn tạo ra môi trường làm việc tốt hơn, nâng cao khả năng cạnh tranh và phát triển kinh tế tổng thể.

 

3. Tác động của việc bãi bỏ quy định

Việc bãi bỏ quy định về mức lương tối thiểu cao hơn đối với người lao động đã qua đào tạo chắc chắn sẽ tạo ra những tác động rõ rệt đến ba yếu tố chính: người lao động, doanh nghiệp và thị trường lao động. Đối với người lao động, một trong những lợi ích lớn nhất chính là việc mở rộng cơ hội việc làm, đặc biệt là cho những lao động phổ thông, khi mà doanh nghiệp có khả năng điều chỉnh mức lương linh hoạt hơn dựa trên nhu cầu thực tế. Điều này giúp nhiều người có cơ hội gia nhập thị trường lao động, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế khó khăn. Tuy nhiên, một nhược điểm không thể bỏ qua là quy định này có thể dẫn đến tình trạng giảm thu nhập của những người lao động có trình độ, đặc biệt là những người đã trải qua đào tạo chuyên môn. Việc giảm mức lương cho những lao động này có thể khiến họ cảm thấy giá trị của mình không được công nhận đúng mức, điều này không chỉ ảnh hưởng đến động lực làm việc mà còn cản trở sự phát triển nghề nghiệp của họ trong tương lai.

Đối với các doanh nghiệp, việc bãi bỏ quy định này mang lại nhiều ưu điểm, trong đó nổi bật nhất là khả năng giảm chi phí nhân công. Điều này giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực tài chính để đầu tư vào việc phát triển sản phẩm, nâng cao dịch vụ và mở rộng quy mô hoạt động. Tuy nhiên, nhược điểm đáng lưu ý là doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc thu hút và giữ chân những nhân tài. Nếu mức lương không đủ hấp dẫn, những người lao động có trình độ cao sẽ dễ dàng tìm kiếm cơ hội tốt hơn ở những nơi khác, gây ra sự thiếu hụt nhân lực chất lượng cho doanh nghiệp.

Cuối cùng, tác động đến thị trường lao động cũng không kém phần quan trọng. Sự bãi bỏ quy định này sẽ dẫn đến sự gia tăng tính cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong việc thu hút lao động. Điều này có thể tạo ra một môi trường tuyển dụng sôi động hơn, nhưng cũng đi kèm với nguy cơ giảm chất lượng nguồn nhân lực. Khi mà các doanh nghiệp chỉ tập trung vào việc giảm chi phí mà không đầu tư thích đáng vào đào tạo và phát triển kỹ năng cho người lao động, điều này sẽ dẫn đến một vòng xoáy tiêu cực. Kết quả là, chất lượng công việc có thể giảm sút, ảnh hưởng đến năng suất lao động và sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Do đó, cần có những biện pháp hợp lý để cân bằng lợi ích giữa người lao động và doanh nghiệp, đảm bảo một thị trường lao động công bằng và hiệu quả.

Xem thêm bài viết: Mức lương tối thiểu vùng tại Quảng Nam hiện nay là bao nhiêu?

Khi quý khách có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn và giải đáp quy định pháp luật nhanh chóng.