Cá nhân chuyển khoản từ 500 triệu đồng trở lên phải cung cấp thông tin cá nhân có đúng không?

1. Cá nhân chuyển khoản từ 500 triệu đồng trở lên phải cung cấp thông tin cá nhân có đúng không?

Ngày 28/7/2023, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 09/2023/TT-NHNN hướng dẫn thực hiện một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền 2022.

Cụ thể, Thông tư 09/2023/TT-NHNN quy định các trường hợp phải báo cáo Cơ quan thực hiện chức năng, nhiệm vụ phòng, chống rửa tiền khi thực hiện giao dịch chuyển tiền điện tử bao gồm:

- Giao dịch chuyển tiền điện tử mà tất cả các tổ chức tài chính tham gia giao dịch chuyển tiền điện từ cùng ở Việt Nam (chuyển tiền điện tử trong nước) có giá trị giao dịch chuyển tiền điện tử từ 500 triệu đồng trở lên hoặc bằng ngoại tệ có giá trị tương đương;

- Giao dịch chuyển tiền điện tử mà có ít nhất một trong các tổ chức tài chính tham gia giao dịch chuyển tiền điện tử ở các quốc gia, vùng lãnh thổ ngoài Việt Nam (chuyển tiền điện tử quốc tế) có giá trị giao dịch chuyển tiền điện tử từ 1.000 đô la Mỹ trở lên hoặc bằng ngoại tệ khác có giá trị tương đương. Chuyển khoản từ 500 triệu đồng trở lên phải báo cáo phòng chống rửa tiền Chuyển khoản từ 500 triệu đồng trở lên phải báo cáo phòng chống rửa tiền

Nội dung báo cáo giao dịch chuyển tiền điện tử tối thiểu gồm các thông tin sau:

- Thông tin về tổ chức tài chính khởi tạo và thụ hưởng bao gồm: tên giao dịch của tổ chức hoặc chi nhánh giao dịch; địa chỉ trụ sở chính (hoặc mã ngân hàng đối với giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước, mã SWIFT đối với chuyển tiền điện tử quốc tế); quốc gia nhận và chuyển tiền.

- Thông tin về khách hàng là cá nhân tham gia giao dịch chuyển tiền điện tử: Họ và tên, ngày, tháng, năm sinh; Số Chứng minh nhân dân hoặc số Căn cước công dân hoặc số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu; Số thị thực nhập cảnh (nếu có); Địa chỉ đăng ký thường trú hoặc nơi ở hiện tại khác (nếu có); quốc tịch (theo chứng từ giao dịch).

- Thông tin về khách hàng là tổ chức tham gia giao dịch chuyển tiền điện tử: tên giao dịch đầy đủ và viết tắt (nếu có); địa chỉ trụ sở chính; số giấy phép thành lập hoặc mã số doanh nghiệp hoặc mã số thuế; quốc gia nơi đặt trụ sở chính.

- Thông tin về giao dịch: số tài khoản (nếu có); số tiền; loại tiền; số tiền được quy đổi sang đồng Việt Nam (nếu loại tiền giao dịch là ngoại tệ); lý do, mục đích giao dịch; mã giao dịch; ngày giao dịch.

- Thông tin khác theo yêu cầu của Cơ quan thực hiện chức năng, nhiệm vụ phòng, chống rửa tiền để phục vụ công tác quản lý nhà nước về phòng, chống rửa tiền trong từng thời kỳ.

Như vậy, khi giao dịch chuyển tiền điện tử từ 500 triệu đồng trở lên thì các tổ chức thuộc đối tượng báo cáo thực hiện báo cáo Cơ quan thực hiện chức năng, nhiệm vụ phòng, chống rửa tiền các thông tin cá nhân tham gia giao dịch chuyển tiền điện tử trong đó bao gồm cả họ và tên, ngày, tháng, năm sinh; số CMND hoặc số CCCD hoặc số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu; số thị thực nhập cảnh (nếu có); địa chỉ đăng ký thường trú hoặc nơi ở hiện tại khác (nếu có); quốc tịch.

2. Giao dịch VND theo Luật Phòng chống rửa tiền 

Đến giữa tháng 4/2018, NHNN đã nhận được 239 báo cáo giao dịch đáng ngờ, chuyển giao thông tin liên quan đến rửa tiền, tài trợ khủng bố cho cơ quan có thẩm quyền 41 vụ việc liên quan đến 110 báo cáo.

Nhận 51 văn bản và đã xử lý 46/51 văn bản từ các cơ quan có thẩm quyền đề nghị rà soát, cung cấp thông tin liên quan tới bị can, bị cáo hoặc đối tượng trong các vụ án. Thống đốc cũng cho biết đã cam kết phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhà nước để kiểm tra phát hiện và xử lý các vi phạm, hạn chế các trường hợp chuyển tiền bất hợp pháp qua các trung gian.

Theo đó, NHNN đã tập trung xây dựng và hoàn thiện khuôn khổ pháp luật về phòng chống rửa tiền, trong đó đặc biệt là Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022 và các văn bản dưới luật. Đặc biệt, Thông tư 09/2023/TT-NHNN đã hướng dẫn đầy đủ và cụ thể các biện pháp phòng, chống rửa tiền cũng như giúp các tổ chức hạn chế tối đa những rủi ro rửa tiền có thể xảy ra.

Cụ thể, nhằm đánh giá tăng cường đối với khách hàng cá nhân có rủi ro cao, có quy định yêu cầu các tổ chức tài chính thu thập bổ sung thông tin về mức thu nhập trung bình hàng tháng trong vòng ít nhất 3 tháng gần nhất của khách hàng và đối tượng báo cáo của các tổ chức này phải cập nhật thông tin khách hàng định kỳ ít nhất 1 lần/năm.

Đối với giao dịch chuyển tiền điện tử, đã quy định một cách cụ thể về mức giá trị của các giao dịch phải báo cáo Cục Phòng, chống rửa tiền, tạo điều kiện giúp các tổ chức tài chính dễ dàng thực hiện.

Theo đó, các tổ chức tài chính được phép thực hiện dịch vụ thanh toán trong nước và quốc tế phải báo cáo từng giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước có mức giá trị từ 500 triệu đồng trở lên hoặc ngoại tệ có giá trị tương đương và giao dịch chuyển tiền điện tử quốc tế ra vào Việt Nam có giá trị từ 1 triệu USD trở lên hoặc bằng ngoại tệ khác có giá trị tương đương…

3. Những khó khăn khi áp dụng quy định về phòng chống rửa tiền

Theo Luật Phòng chống rửa tiền 2022 về trì hoãn giao dịch quy định: “Đối tượng báo cáo phải áp dụng biện pháp trì hoãn giao dịch khi các bên liên quan tới giao dịch thuộc danh sách đen hoặc có lý do để tin rằng, giao dịch được yêu cầu thực hiện có liên quan đến hoạt động phạm tội và phải báo cáo ngay bằng văn bản cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền”.

Trong khi đó Nghị định 122/2013/NĐ-CP về phong tỏa tài khoản, niêm phong, tạm giữ, xử lý tiền, tài sản liên quan đến khủng bố, tài trợ khủng bố được phát hiện thông qua hoạt động tài chính hoặc hoạt động kinh doanh ngành nghề phi tài chính quy định: “Tổ chức tài chính, tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính có trách nhiệm thường xuyên kiểm tra, làm rõ ngay khi có nghi ngờ giao dịch của khách hàng có liên quan đến khủng bố, tài trợ khủng bố.

Trường hợp phát hiện tiền, tài sản liên quan đến khủng bố, tài trợ khủng bố thì phải thực hiện ngay việc tạm ngừng lưu thông, phong tỏa toàn bộ tiền, tài sản đó; đồng thời, phải báo cáo ngay bằng văn bản, kèm theo các tài liệu có liên quan cho giám đốc công an cấp tỉnh để xem xét, quyết định”.

Việc đáp ứng các quy định nêu trên của pháp luật sẽ gây những khó khăn và ảnh hưởng đến hệ thống ngân hàng. Lý do bởi, thứ nhất, số lượng giao dịch chuyển tiền trong nước bằng tiền đồng giữa các ngân hàng/tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán là rất lớn. Tùy quy mô từng ngân hàng, số lượng giao dịch chuyển tiền trong nước bằng tiền đồng có thể từ vài nghìn đến vài trăm nghìn giao dịch/ngày.

- Thông tin về các đối tượng nêu trong danh sách đen công bố bởi Bộ Công an còn hạn chế (ví dụ chỉ cung cấp năm sinh, không có ngày, tháng, chỉ cung cấp nơi đối tượng đang sinh sống, không có địa chỉ cụ thể đường phố…, đối với những tên tiếng Việt thì việc trùng tên rất dễ xảy ra), nên hệ thống rà soát sẽ đưa ra rất nhiều cảnh báo giả. Điều này dẫn đến việc các giao dịch chuyển tiền bị chặn không được xử lý cho đến khi các giao dịch được xác minh và xác nhận là giao dịch không liên quan đến các đối tượng nằm trong danh sách đen.

- Việc rà soát, sàng lọc để xác nhận giao dịch chuyển tiền không liên quan đến đối tượng nằm trong danh sách đen khiến các ngân hàng/tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán không đảm bảo tuân thủ quy định về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt đối với yêu cầu hạch toán vào tài khoản thanh toán của bên trả tiền/bên thụ hưởng trong vòng 1 ngày làm việc kể từ thời điểm nhận ủy nhiệm chi/lệnh chuyển tiền.

- Việc triển khai các bước sàng lọc xác minh sẽ ngay lập tức hạn chế các dịch vụ ngân hàng cung cấp dịch vụ trực tuyến STP.

- Mỗi giao dịch chuyển tiền được xử lý ít nhất bởi 2 tổ chức tín dụng (ngân hàng chuyển tiền và ngân hàng nhận tiền), và trong đa số trường hợp, giao dịch sẽ được chuyển qua/xử lý bởi NHNN (qua hệ thống Citad).

Nếu mỗi ngân hàng/tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán (kể cả NHNN) đều tiến hành sàng lọc và xác minh cảnh báo giả trước khi chuyển tiền thì thời lượng để xử lý một giao dịch trong ngân hàng sẽ bị kéo dài (nhân 2 hoặc nhân 3) và sẽ tiêu tốn nguồn lực không nhỏ trong xã hội.

Bài viết tham khảo: Thu nhập dự tính 500 triệu/năm có phải nộp thuế thu nhập cá nhân không?

Bài viết trên Luật Minh Khuê đã gửi tới bạn đọc chi tiết về vấn đề Cá nhân chuyển khoản từ 500 triệu đồng trở lên phải cung cấp thông tin cá nhân có đúng không? Trong bài viết có mục nào chưa hiểu hay bạn đọc có bất kỳ thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 1900.6162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ.