1. Hiểu thế nào về tảo hôn theo quy định của pháp luật?

Theo quy định tại khoản 8 Điều 3 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, tảo hôn được định nghĩa là hành vi lấy vợ hoặc lấy chồng khi một hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định tại điểm a khoản 1 của Điều 8 trong Luật này.

Việc tảo hôn nằm trong phạm vi của Luật Hôn nhân và gia đình và có tính chất vi phạm pháp luật. Điều này nhằm bảo vệ quyền lợi và sự phát triển toàn diện của người dưới 18 tuổi, đồng thời góp phần duy trì trật tự xã hội và đạo đức trong xã hội. Mục đích chính của quy định này là đảm bảo sự bảo vệ và chăm sóc tốt nhất cho trẻ em và tuổi trẻ, tránh những hậu quả tiêu cực có thể xảy ra do việc tảo hôn.

Bên cạnh đó, Điều 8 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định các điều kiện cần thiết để kết hôn.

- Để kết hôn, nam và nữ phải tuân thủ các điều kiện sau:

+ Nam phải đủ 20 tuổi trở lên, nữ phải đủ 18 tuổi trở lên. Điều này nhằm đảm bảo rằng cả nam và nữ đã đạt đủ độ trưởng thành pháp lý và tinh thần trước khi quyết định kết hôn. Tuổi này được coi là thời điểm mà mỗi cá nhân đã có đủ khả năng đưa ra những quyết định quan trọng trong cuộc sống của mình.

+ Việc kết hôn phải dựa trên ý nguyện tự nguyện của cả nam và nữ. Điều này có nghĩa là cả hai bên tham gia vào hôn nhân với sự đồng ý tự nguyện và không có bất kỳ áp lực hay ép buộc nào từ bên ngoài.

+ Cả nam và nữ không được mất năng lực hành vi dân sự. Điều này có nghĩa là cả hai bên phải có đủ khả năng pháp lý để thực hiện các hành vi và có trách nhiệm pháp lý đối với hành vi của mình. Năng lực hành vi dân sự bao gồm khả năng hoàn thành các hợp đồng và chịu trách nhiệm pháp lý cho hành vi của mình.

+ Việc kết hôn không được thuộc vào bất kỳ trường hợp cấm kết hôn nào theo quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 2 Điều 5 của Luật Hôn nhân và gia đình. Các trường hợp cấm kết hôn bao gồm việc kết hôn giữa các người có mối quan hệ huyết thống gần như cha con, anh em ruột, cha dượng con dâu và mẹ kế con rể.

- Ngoài ra, Luật Hôn nhân và gia đình cũng quy định rằng Nhà nước không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính. Điều này có nghĩa là hôn nhân chỉ được công nhận pháp lý khi kết hôn giữa nam và nữ.

Theo quy định tại Điều 8 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, tảo hôn là hành vi lấy vợ hoặc lấy chồng khi mà vợ chưa đủ 18 tuổi trở lên và chồng chưa đủ 20 tuổi trở lên. Tảo hôn được coi là vi phạm quy định về tuổi kết hôn trong pháp luật và mang tính chất vi phạm pháp luật.

Điều kiện về tuổi của nam và nữ trong việc kết hôn được quy định nhằm đảm bảo rằng cả hai bên đã đạt đủ độ trưởng thành pháp lý trước khi tiến hành hôn nhân. Tuổi 18 tuổi cho nữ và 20 tuổi cho nam được coi là thời điểm mà công dân đã đủ khả năng pháp lý và tinh thần để đưa ra những quyết định quan trọng trong cuộc sống của mình. Điều này đảm bảo tính tự chủ và quyền tự quyết của mỗi cá nhân khi tiến hành kết hôn.

Việc tảo hôn được coi là vi phạm quy định pháp luật và gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển và trưởng thành của các bên liên quan. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi và sự phát triển toàn diện của trẻ em và tuổi trẻ. Tảo hôn có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng như hạn chế cơ hội học tập, sức khỏe kém, gia đình không ổn định và nhiều vấn đề khác.

Luật Hôn nhân và gia đình đã quy định rõ việc tảo hôn là vi phạm pháp luật và có quy định trách nhiệm và hình phạt đối với những người vi phạm. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ tiến hành xử lý và áp dụng các biện pháp hợp lý để đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật và bảo vệ quyền lợi của trẻ em và tuổi trẻ.

Tóm lại, tảo hôn là hành vi lấy vợ hoặc lấy chồng khi vợ chưa đủ 18 tuổi trở lên và chồng chưa đủ 20 tuổi trở lên. Điều này là vi phạm quy định về tuổi kết hôn trong pháp luật và có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển và trưởng thành của các bên liên quan. Luật Hôn nhân và gia đình đã quy định trách nhiệm và hình phạt đối với việc tảo hôn để đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật và bảo vệ quyền lợi của trẻ em và tuổi trẻ.

 

2. Hôn nhân cận huyết được hiểu như thế nào??

Theo quy định tại Mục 1 Chủ đề 6 Phần I của Hướng dẫn ban hành kèm theo Quyết định 2885/QĐ-BYT năm 2022 của Bộ Y tế, hôn nhân cận huyết được định nghĩa là việc kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ, và giữa những người có họ trong phạm vi ba đời.

Trước hết, để hiểu rõ hơn về khái niệm "những người cùng dòng máu về trực hệ," chúng ta cần tìm hiểu về quan hệ huyết thống. Những người cùng dòng máu về trực hệ là những người có quan hệ huyết thống với nhau, nghĩa là mỗi người trong quan hệ này là con của người trước đó. Ví dụ, người thứ nhất sinh ra người thứ hai, người thứ hai sinh ra người thứ ba, và cứ tiếp tục như vậy. Đây là một quan hệ huyết thống theo trực hệ.

Ngoài ra, để hiểu về khái niệm "những người có họ trong phạm vi ba đời," chúng ta cần xem xét các thế hệ khác nhau. Đời thứ nhất bao gồm cha và mẹ của chúng ta. Đời thứ hai bao gồm anh, chị, em cùng cha mẹ, cũng như anh, chị, em cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác cha. Đời thứ ba bao gồm anh, chị, em của chúng ta (các anh chị em trai, anh chị em gái), con của chúng ta (con chú, con bác, con cô, con cậu, con dì), và bao gồm cả các thế hệ tiếp theo của chúng ta.

Với các quy định này, quyết định rõ ràng rằng hôn nhân cận huyết là việc kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người có mối quan hệ huyết thống trong quan hệ trực hệ và có cùng họ trong phạm vi ba đời. Việc hôn nhân cận huyết có thể gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe và phát triển của con cái, do sự tương đồng di truyền trong quan hệ huyết thống.

Qua đó, Hướng dẫn ban hành này nhằm đảm bảo rằng hôn nhân và việc chung sống không xảy ra giữa những người có quan hệ huyết thống gần nhau và trong phạm vi ba đời. Điều này nhằm bảo vệ sức khỏe và phòng ngừa các vấn đề di truyền trong cộng đồng, đồng thời đảm bảo sự phát triển và trưởng thành toàn diện của quần thể.

Qua việc nắm bắt quy định này, chúng ta hiểu rằng việc hôn nhân cận huyết được xem như là một hành vi không được chấp nhận trong pháp luật và cần tuân thủ để đảm bảo sự phát triển và bảo vệ sức khỏe của cộng đồng.

 

3. Các biện pháp phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết

Căn cứ vào Mục 3 Chủ đề 6 Phần I của Hướng dẫn ban hành kèm theo Quyết định 2885/QĐ-BYT năm 2022 của Bộ Y tế đã chỉ ra những biện pháp nhằm phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết như sau:

Chính quyền, đoàn thể:

- Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, các cấp, các ngành và cán bộ, đảng viên trong việc thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục, ngăn ngừa, giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Điều này đòi hỏi tăng cường khả năng nhận thức và hiểu biết về vấn đề này, đồng thời đảm bảo sự chủ động và tận tâm trong việc thực hiện các hoạt động tuyên truyền, giáo dục.

- Đẩy mạnh và đổi mới phương pháp tuyên truyền, giáo dục về hôn nhân và gia đình, đặc biệt là tập trung vào nhóm đối tượng nữ giới, thanh, thiếu niên và vùng có nguy cơ cao về tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Điều này yêu cầu chú trọng lựa chọn nội dung có trọng tâm, biên soạn tài liệu ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ và gần gũi với thực tiễn và nhận thức của người dân. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi để những đối tượng này tiếp cận thông tin và kiến thức về hôn nhân và gia đình một cách dễ dàng.

- Phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số, già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ, người uy tín, thầy cúng, thầy mo trong công tác tuyên truyền, vận động. Những người này có vai trò quan trọng trong cộng đồng và được tôn trọng, tin tưởng. Sự tham gia và hỗ trợ của họ sẽ giúp tăng cường hiệu quả công tác tuyên truyền và vận động phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết.

- Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình, nhất là đối với cán bộ, đảng viên. Cần có sự quản lý và kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tuân thủ quy định về tuổi kết hôn, đăng ký kết hôn và cam kết không tảo hôn. Đồng thời, cần khen thưởng, biểu dương kịp thời những đơn vị, cá nhân có thành tích trong công tác ngăn chặn, phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết.

- Thực hiện có hiệu quả các chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Điều này bao gồm việc phục dựng, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹpcủa đồng bào để khơi dậy lòng tự hào dân tộc và hạn chế sự xâm nhập của các luồng văn hóa ngoại lai độc hại vào địa bàn.

- Đưa các quy định của pháp luật về tuổi kết hôn, đăng ký kết hôn, cam kết không tảo hôn, thực hiện đăng ký kết hôn, đăng ký khai sinh theo đúng quy định và bảo đảm thực hiện các nội dung chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ, trẻ em vào hương ước, quy ước thôn bản, tiêu chuẩn xếp loại gia đình văn hóa, thôn, bản văn hóa. Cần tổ chức sơ kết, tổng kết và rút kinh nghiệm, đồng thời đề ra các giải pháp chỉ đạo và tổ chức thực hiện có hiệu quả việc ngăn chặn tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết.

Trên cơ sở của những biện pháp trên, chính quyền, các đoàn thể và cộng đồng nên phối hợp chặt chẽ, đồng lòng và thực hiện một cách đồng bộ để đạt được hiệu quả cao trong công tác phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Đây là một vấn đề quan trọng liên quan đến sức khỏe và tương lai của cộng đồng, đòi hỏi sự quan tâm và sự tham gia chung của tất cả các bên liên quan.

Đối với nhà trường

- Đối với nhà trường, công tác phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng và đòi hỏi sự chú trọng và tận tâm của các giáo viên và nhà trường. Các thầy cô giáo không chỉ đơn thuần là người truyền đạt kiến thức mà còn phải là tấm gương sống, là những người đi đầu trong việc phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết.

- Để truyền thông cho học sinh về vấn đề này, nhà trường có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau. Trong đó, trò chuyện trực tiếp với học sinh là một cách hiệu quả để tạo cơ hội cho các em hiểu rõ hơn về tác động tiêu cực của tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Ngoài ra, thông qua việc phát tin bài qua loa phát thanh, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu kiến thức, sử dụng các buổi chào cờ, sinh hoạt lớp, sinh hoạt câu lạc bộ, sinh hoạt đoàn và các hoạt động khác cũng là những cách giao tiếp hiệu quả với học sinh.

- Một điểm đáng lưu ý là mời những người có uy tín trong cộng đồng như các vị già làng, trưởng bản, những người nổi tiếng đến trường để nói chuyện với học sinh về phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Điều này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về vấn đề, mà còn kêu gọi các em tích cực tham gia vào các hoạt động phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết.

- Nhà trường cũng có thể sử dụng các biện pháp tuyên truyền ngoại vi như treo băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Đồng thời, dán pa nô, áp phích tuyên truyền tại những nơi học sinh thường xuyên qua lại như bảng tin, nhà đa năng, kí túc xá cũng là một cách hiệu quả để gửi thông điệp đến học sinh.

- Ngoài ra, việc phát tài liệu truyền thông như tờ rơi, tờ tin, sổ tay hỏi đáp pháp luật về hôn nhân gia đình, hậu quả của tảo hôn và hôn nhân cận huyết cho học sinh và cha mẹ học sinh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và kiến thức của học sinh về vấn đề này.

- Thành lập câu lạc bộ về sức khỏe sinh sản vị thành niên là một ý tưởng tuyệt vời, giúp tạo ra môi trường thích hợp cho học sinh tham gia các buổi ngoại khóa về nhiều chủ đề, trong đó có chủ đề phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Điều này giúp tăng cường nhận thức và hiểu biết của học sinh về vấn đề này và khuyến khích tinh thần tích của của họ trong việc tham gia các hoạt động phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết.

- Cuối cùng, nhà trường cần khuyến khích học sinh chia sẻ thông tin với những người trợ giúp như thầy cô giáo, chuyên gia tư vấn, cán bộ dân số, cán bộ bảo vệ trẻ em, nhân viên tổng đài bảo vệ trẻ em nếu họ đang đối mặt với nguy cơ trở thành nạn nhân của tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Học sinh cần được khuyến khích và tin tưởng rằng họ có thể tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người có kinh nghiệm và chuyên môn trong lĩnh vực này, và rằng sự an toàn và sức khỏe của họ luôn là ưu tiên hàng đầu.

Đối với vị thành niên

- Đối với vị thành niên, việc nhận thức đúng về tác hại của tảo hôn và hôn nhân cận huyết là rất quan trọng. Từ nhận thức đó, chúng ta cần có ý thức phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết, và cùng nhau đóng góp nhỏ bé vào công cuộc loại bỏ hủ tục đáng lên án này.

- Một trong những nhiệm vụ chính của vị thành niên là học tập, để có được kiến thức cần thiết, có công việc ổn định và tương lai vững chắc. Chỉ khi có điều kiện này, chúng ta mới có thể xây dựng được một gia đình hạnh phúc, sinh ra những đứa con khỏe mạnh, có trí tuệ và thể lực tốt trong tương lai.

- Chúng ta cần tích cực tham gia các hoạt động tập thể, đặc biệt là những hoạt động nhằm phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết, không chỉ tại trường học mà còn tại cộng đồng địa phương. Điều này giúp chúng ta nhận thức rõ hơn về vấn đề này và sẵn sàng hành động.

- Chúng ta cần tích cực tìm hiểu thông tin liên quan đến tảo hôn và hôn nhân cận huyết, học tập từ những người đã vượt qua được hủ tục này trong cùng dân tộc và địa phương. Họ là những tấm gương đáng ngưỡng mộ, và chúng ta có thể học hỏi từ kinh nghiệm của họ.

- Đồng thời, chúng ta cần xác lập và duy trì các mối quan hệ bạn bè tốt. Nếu chúng ta có một mối quan hệ tình yêu, chúng ta không nên coi quan hệ tình dục là thước đo của tình cảm. Chúng ta luôn cần thực hiện các biện pháp tình dục an toàn. Bạn bè và người yêu của chúng ta phải là động lực để chúng ta cùng nhau phấn đấu trong học tập và hướng tới một tương lai tốt đẹp.

- Chúng ta cần thực hiện tuyên truyền về tác hại của tảo hôn và hôn nhân cận huyết cho ông bà, cha mẹ và bạn bè cùng lứa. Điều này giúp mọi người nâng cao kiến thức và trở thành những tuyên truyền viên phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết trong gia đình, dòng họ và cả cộng đồng nơi chúng ta sống.

- Cuối cùng, chúng ta phải kiên quyết nói không với tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Chúng ta cần tìm mọi cách để "thoát hiểm" nếu có khả năng trở thành nạn nhân của hủ tục này, bằng cách sử dụng những kỹ năng sống cần thiết liên quan đến sức khỏe sinh sản của vị thành niên.

Tóm lại, để phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết, chính quyền, các đoàn thể, nhà trường và cá nhân đang trong độ tuổi vị thành niên cần phải thực hiện một loạt biện pháp. Điều này bao gồm việc tổ chức các chương trình giáo dục và tuyên truyền, thiết lập các hoạt động và chương trình hướng dẫn, đưa vào giảng dạy các khóa học về sức khỏe sinh sản và tình dục an toàn, tạo ra môi trường an toàn và thoải mái tại nhà trường, và tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội.

Xem thêm >> Xử lý hành vi tảo hôn và tổ chức tảo hôn ?

Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn