Các hợp đồng bắt buộc phải công chứng từ năm 2024

1. Công chứng là gì? 

Công chứng là quá trình mà một công chứng viên, thuộc một tổ chức hành nghề công chứng, thực hiện việc xác nhận tính xác thực và hợp pháp của các hợp đồng và giao dịch dân sự khác thông qua văn bản. Ngoài ra, công chứng cũng bao gồm việc xác minh tính chính xác và tính hợp pháp của các bản dịch giấy tờ, văn bản từ tiếng Việt sang tiếng nước ngoài hoặc ngược lại, đảm bảo rằng chúng không trái với đạo đức xã hội. Theo quy định của pháp luật, một số loại văn bản bắt buộc phải công chứng, trong khi một số trường hợp khác có thể do cá nhân hoặc tổ chức tự nguyện yêu cầu công chứng để đảm bảo an toàn pháp lý.

Trong đó:

- Công chứng viên là người đã đạt đủ các tiêu chuẩn chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp theo quy định của Luật Công chứng. Công chứng viên được Bộ trưởng Bộ Tư pháp chính thức bổ nhiệm và có quyền hành nghề công chứng theo quy định của pháp luật.

- Tổ chức hành nghề công chứng là các đơn vị được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật Công chứng và các văn bản pháp luật liên quan khác. Hai loại hình tổ chức hành nghề công chứng phổ biến bao gồm: Phòng công chứng và Văn phòng công chứng. Phòng công chứng là đơn vị công lập, do Nhà nước thành lập, còn Văn phòng công chứng là đơn vị tư nhân, do các công chứng viên thành lập và quản lý. Các tổ chức này đều có chức năng và nhiệm vụ cụ thể trong việc thực hiện các dịch vụ công chứng, đảm bảo tính pháp lý cho các giao dịch và văn bản mà họ chứng nhận.

2. Các hợp đồng bắt buộc phải công chứng từ năm 2024

Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai 2024, Luật Nhà ở 2023, Luật Kinh doanh bất động sản 2023 và Luật Các tổ chức tín dụng 2024 đã chính thức có hiệu lực, làm thay đổi nhiều quy định liên quan đến lĩnh vực bất động sản. Một trong những điểm nổi bật là việc điều chỉnh hiệu lực của ba luật quan trọng trong lĩnh vực này, bao gồm Luật Đất đai 2024, Luật Nhà ở 2023, và Luật Kinh doanh bất động sản 2023.

Kể từ ngày 01/8/2024, ba luật về bất động sản này sẽ chính thức có hiệu lực, mang lại nhiều thay đổi quan trọng trong việc điều chỉnh các hoạt động kinh doanh bất động sản, quyền sử dụng đất, và nhà ở tại Việt Nam. Một trong những thay đổi quan trọng là việc quy định cụ thể các loại hợp đồng bắt buộc phải công chứng từ năm 2024. Để giúp người dân và doanh nghiệp nắm rõ hơn về những quy định mới này, dưới đây là danh sách các loại hợp đồng bắt buộc phải công chứng từ năm 2024 theo các quy định của ba luật về bất động sản.

Danh sách các loại hợp đồng bắt buộc phải công chứng theo quy định của Luật Đất đai 2024, Luật Nhà ở 2023, và Luật Kinh doanh bất động sản 2023:

Theo quy định của Luật Đất đai 2024:

- Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

- Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất.

- Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất.

- Hợp đồng góp vốn bằng quyền sử dụng đất.

- Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

- Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

- Hợp đồng góp vốn quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

- Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

Lưu ý: Tại điểm b khoản 3 Điều 27 của Luật Đất đai 2024, các hợp đồng như cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất, hợp đồng chuyển nhượng, góp vốn bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất mà một trong các bên tham gia giao dịch là tổ chức hoạt động kinh doanh bất động sản, có thể được công chứng hoặc chứng thực theo yêu cầu của các bên.

Theo quy định của Luật Kinh doanh bất động sản 2023:

- Hợp đồng mua bán nhà ở (khi các bên tham gia giao dịch là cá nhân).

- Hợp đồng thuê mua nhà ở (khi các bên tham gia giao dịch là cá nhân).

- Hợp đồng mua bán công trình xây dựng (khi các bên tham gia giao dịch là cá nhân).

- Hợp đồng thuê mua công trình xây dựng (khi các bên tham gia giao dịch là cá nhân).

- Hợp đồng mua bán phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng (khi các bên tham gia giao dịch là cá nhân).

- Hợp đồng thuê mua phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng (khi các bên tham gia giao dịch là cá nhân).

Theo quy định của Luật Nhà ở 2023:

- Hợp đồng mua bán nhà ở (trừ trường hợp mua bán nhà ở thuộc tài sản công; nhà ở mà một bên là tổ chức, bao gồm: nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà ở phục vụ tái định cư).

- Hợp đồng thuê mua nhà ở (trừ trường hợp thuê mua nhà ở thuộc tài sản công; nhà ở mà một bên là tổ chức, bao gồm: nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà ở phục vụ tái định cư).

- Hợp đồng tặng cho nhà ở (trừ trường hợp tổ chức tặng cho nhà tình nghĩa, nhà tình thương, nhà đại đoàn kết).

- Hợp đồng đổi nhà ở.

- Hợp đồng góp vốn bằng nhà ở (trừ trường hợp góp vốn bằng nhà ở mà có một bên là tổ chức).

- Hợp đồng thế chấp nhà ở.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015:

- Hợp đồng tặng cho bất động sản (theo Điều 459 của Bộ luật Dân sự 2015).

Việc nắm rõ các loại hợp đồng bắt buộc phải công chứng theo quy định mới là rất quan trọng, giúp các cá nhân và tổ chức thực hiện đúng quy trình pháp lý, tránh rủi ro pháp lý trong các giao dịch bất động sản. Những thay đổi này không chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia giao dịch, mà còn đảm bảo tính minh bạch và hợp pháp trong các hoạt động kinh doanh bất động sản tại Việt Nam.

3. Lý do các hợp đồng trên bắt buộc phải công chứng

- Bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia giao dịch:

Công chứng hợp đồng là một biện pháp quan trọng giúp bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia giao dịch, đặc biệt là trong các giao dịch liên quan đến bất động sản. Khi hợp đồng được công chứng, tính xác thực và hợp pháp của nó được công nhận bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền, giúp tránh rủi ro về tranh chấp pháp lý. Công chứng viên, với vai trò là người trung gian có chuyên môn, sẽ xác minh và đảm bảo rằng nội dung hợp đồng là đúng pháp luật, các bên tham gia đều hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

- Đảm bảo tính minh bạch và hợp pháp của giao dịch:

Các giao dịch liên quan đến bất động sản thường có giá trị lớn và phức tạp, nên yêu cầu công chứng là một cách để đảm bảo rằng mọi thủ tục pháp lý được thực hiện một cách minh bạch và công khai. Công chứng giúp xác nhận rằng các điều khoản trong hợp đồng không vi phạm pháp luật và không trái với đạo đức xã hội. Điều này giúp hạn chế các rủi ro pháp lý sau này, như việc hợp đồng bị tuyên bố vô hiệu do không hợp lệ về mặt pháp lý.

- Tăng cường trách nhiệm và độ tin cậy của hợp đồng:

Khi một hợp đồng được công chứng, nó không chỉ có giá trị pháp lý cao hơn mà còn thể hiện trách nhiệm của các bên trong việc tuân thủ các quy định của pháp luật. Công chứng là một bước quan trọng để xác nhận rằng tất cả các điều kiện và điều khoản trong hợp đồng đã được xem xét kỹ lưỡng và được sự đồng thuận của các bên liên quan. Điều này giúp hợp đồng trở nên đáng tin cậy hơn, đồng thời tạo sự yên tâm cho các bên tham gia giao dịch.

- Đáp ứng yêu cầu của pháp luật:

Một số loại hợp đồng, đặc biệt là các hợp đồng liên quan đến quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, bắt buộc phải được công chứng theo quy định của pháp luật. Điều này nhằm mục đích kiểm soát và quản lý chặt chẽ các giao dịch bất động sản, ngăn chặn các hành vi gian lận hoặc lạm dụng trong quá trình giao dịch. Công chứng viên sẽ đóng vai trò là người giám sát, đảm bảo rằng hợp đồng tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật hiện hành, từ đó góp phần duy trì trật tự và ổn định xã hội.

Xem thêm: Tổng hợp 38 loại văn bản bắt buộc công chứng hoặc chứng thực 2024

Quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc. Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất!