Hiện nay trên các diễn đàn xã hội đặc biệt là Facebook thường xuất hiện các bài viết có nội dung như tặng tai nghe bluetooth apple trị giá 4.999.999 đồng hay tặng xe máy vision Honda khi bạn like và share, comment gắn thẻ hai người bạn sẽ có cơ hội trúng thưởng càng cao. Những fanpage lừa đảo này hứa hẹn lựa chọn một cách ngẫu nhiên những người dùng may mắn để có thể nhận được các phần quà một cách miễn phí. Những mánh khoé này đã đánh vào tâm lý của người sử dụng mạng xã hội có suy nghĩ "của trời cho". Vậy cách nhận biết hiện tượng này như như thế nào:
1. Cách nhận biết các fanpage lừa đảo câu like trên facebook
Thủ đoạn của các đối tượng này vô cùng tinh vi nên nhiều người dân dễ nhẹ dạ cả tin và không biết cách phân biệt. Người dân cần có thể phân biệt qua các cách thức sau đây:
Thứ nhất, thông thường các fanpage hoặc trang cá nhân của cơ quan nhà nước, các nghệ sĩ, thương hiệu nổi tiếng thường có dấu tích xanh để nhận biết rằng trang Facebook chính thức hay chính chủ và các đối tượng sẽ lợi dụng lấy những thông tin hình ảnh giống như vậy nhằm thực hiện hành vi lừa đảo của mình. Vì vậy nếu như các trang Facebook mà không có dấu tích xanh cần phải hết sức cảnh giác và để ý trong quá trình tiếp nhận và sử dụng thông tin. Có thể nói rằng, cách thức này không mấy hoàn hảo vì chỉ có ít những trang Facebook mới được xác minh bằng dấu tích xanh. Đơn cử như fanpage giả mạo Mỹ Tâm đã dùng sự nổi tiếng của chị đăng tải nội dung lừa đảo trên lòng tin của các fan hâm mộ với dòng trạng thái: "Tâm trúng số nên tặng mỗi người một thẻ 100 nghìn đồng coi như tấm lòng của Tâm nha. Bạn nào mà chưa được Mỹ Tâm tặng thẻ thì nhớ like trang, chia sẻ ảnh này và comment số điện thoại của bạn vào, Mỹ Tâm sẽ tặng mỗi bạn thẻ cào 100k". Không khó có thể nhận ra đây chỉ là một bài viết câu like, share và thu thập thông tin cá nhân thông thường, không nhiều người bị mắc lừa và công khai số điện thoại cá nhân lên Facebook, đồng thời chia sẻ bài viết khiến nội dung lừa đảo càng được lan rộng.
Thứ hai, người dân có thể kiểm tra tên trang Facebook. Khi kiểm tra như vậy Facebook sẽ báo cáo các trang đăng vi phạm thương hiệu theo quy định của pháp luật để bảo toàn an ninh mạng. Tức có nghĩa là nếu như có các fanpage lừa đảo và giả mạo sẽ sử dụng giải pháp thay thế nếu họ muốn duy trì trực tuyến. Cách thức này vô cùng thuận lợi đối với các trang giả mạo nhằm mục đích lừa đảo.
Thứ ba, kiểm tra thông tin fanpage đó. Thường thì một số danh mục cụ thể trên trang Facebook chính thức sẽ yêu cầu người dùng thiết lập trang và cung cấp một số thông tin cơ bản và một số thông tin thực tế, ví dụ như địa chỉ và số điện thoại để có thể dễ dàng kiểm tra và tạo lòng tin cho người dân. Nếu như người dân không tìm thấy những thông tin như vậy thì có thể chứng tỏ rằng trang facebook đó lừa đảo, cần hết sức lưu ý. Có thể đơn cử một ví dụ điển hình như sau, các trang thông cáo của cơ quan nhà nước sẽ hiển thị những thông tin như địa chỉ hay sẽ gắn kèm trang web chính thức có tên miền của quốc gia.
Thứ tư, kiểm tra nội dung được tăng tải trên trang Facebook. Đây là cách thức đơn giản nhất mà người dân có thể nhận biết lừa đảo, thì bên cạnh hoạt động đó là phải kiểm tra tên và dấu tích xanh nằm kế bên tên trang theo như phân tích ở trên thì người dân cần phải kiểm tra nội dung được đăng tải trên trang Facebook đó. Các trang lừa đảo chủ yếu đăng tải những nội dung online và game đố vui hoặc tuyển dụng nhân sự nhằm mục đích lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tạo sự tương tác giả mạo với người tiêu dùng, dễ dàng hơn trong hoạt động lừa đảo.
2. Một số thủ đoạn lừa đảo thông qua fanpage
- Giả mạo cơ quan chức năng để nhắn tin và thông báo cho người dân về vụ việc phạm tội đang trong quá trình điều tra theo quy định của pháp luật. Hay gần đây có các vụ việc liên quan đến vi phạm giao thông, các đối tượng giả mạo công an gọi điện thông báo nhận hành vi vi phạm và yêu cầu nộp tiền gửi đến một số tài khoản, các đối tượng này cũng rất tinh vi khi biết được các thông tin liên quan đến chủ sở hữu phương tiện nên người dân rất dễ bị lừa. Thậm chí, công nghệ AI phát triển và được các đối tượng lợi dụng giả mạo thực hiện gọi trực tiếp bằng video, điều này càng tạo lòng tin và sự tin tưởng của người dân.
- Giả mạo các công ty tài chính để kêu gọi đầu tư tài chính và đầu tư tiền ảo. Đây được coi là chiêu trò phát triền rộng gần đây. Các trang này giả mạo thường cam kết sẽ cho người chơi một vòng mức lãi suất rất cao nhưng vẫn đảm bảo tính an toàn, có thể rút vốn bất cứ lúc nào và không cần đầu tư trí tuệ, thời gian cũng dành vô cùng ít, hoa hồng lớn. Hay có những đối tượng giả mạo ngân hàng để gửi SMS lừa đảo cho nạn nhân và kèm theo mã độc hại, phần mềm độc hại như phần mềm bẻ khoá để nhằm lấy cắp thông tin cá nhân.
- Giả mạo trang thương mại điện tử lớn tại Việt Nam, nước ngoài để lừa nạn nhân làm cộng tác viên. Dễ dẫn dụ nạn nhân, đối tượng xấu thực hiện chạy quảng cáo lừa đảo trên Facebook hay gửi tin nhắn quảng cáo spam qua SMS. Hay lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua quảng bá bán hàng online trên Facebook (bán hàng giả, chất lượng kém, vé máy bay giả, khuyến mãi giả, hàng ảo hoặc rao bán giả mạo không tồn tại sản phẩm).
- Các cá nhân, tổ chức lợi dụng các sự kiện lớn để thực hiện các chương trình quà tặng để lừa nạn nhân nhằm chiếm đoạt tài sản. Ví dụ điển hình, vào cuối tháng 7/2023 tại Hà Nội diễn ra 2 đêm concert của nhóm idol nữ từ Hàn Quốc (Blackpink), trước thềm diễn ra nhiều cá nhân đã lợi dụng tổ chức bán vé và nhận đặt vé trong khi đó chưa có vé chính thức được công bố, nhiều người đặc biệt các fan đã mất tiền vào hình thức lừa đảo này.
3. Khi bị lừa đảo cần phải làm gì?
Trong trường hợp này cần phải tiến hành hoạt động trình báo lên cơ quan công an thường trú hoặc tạm trú để giải quyết theo quy định của pháp luật. Và người dân cần chuẩn bị những giấy tờ sau:
- Làm đơn trình báo công an theo mẫu do pháp luật quy định;
- Giấy tờ tuỳ thân của bị hại ví dụ như căn cước công dân hoặc chứng minh thư nhân dân ....;
- Bằng chứng và chứng cứ kèm theo để chứng minh cho vụ việc lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua trang mạng Facebook ví dụ như đoạn tin nhắn, biên lai giao dịch chuyển khoản ngân hàng, hình ảnh và ghi âm có chứa nguồn thông tin của hành vi phạm tội.
- Cơ quan chức năng có thẩm quyền sau khi tiếp nhận sẽ xử lý thích đáng đối tượng vi phạm và sẽ tìm mọi cách để bảo vệ quyền lợi cho người bị hại.
Theo ghi nhận tình hình thực tế hiện nay từ Cổng Cảnh báo an toàn thông tin Việt Nam, đã ghi nhận hơn 12.935 trường hợp lừa đảo trực tuyến, với 2 loại hình lừa đảo chính: lừa đảo để đánh cắp thông tin cá nhân (chiếm 24.4%) và lừa đảo tài chính (chiếm 75,6%). Thông thường trước khi để lừa đảo đánh cắp tiền thì các đối tượng sẽ thực hiện đámh cắp thông tin các bị hại, đây chính là bước đệm để thực hiện các hành vi lừa đảo này.
Mục tiêu cuối cùng của các đối tượng lừa đảo đều nhằm chiếm đoạt tài sản. Các đối tượng sẽ dựa trên tâm lý nẹ dạ cả tin , thiếu hiểu biết, thiếu thông thông tin, thiếu việc làm và thu nhập sẽ đánh vào lòng tham ẩn sâu bên trong mỗi con người.
Để bảo vệ người dân, cộng đồng trước vấn nạn lừa đảo, các cơ quan chức năng, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, doanh nghiệp an toàn, an ninh mạng đã thực hiện và triển khai nhiều các biện pháp kỹ thuật, tuyên truyền để nâng cao nhận thức cho người tiêu dùng thông thái, một số các biện pháp đã bước đầu thành công mang lại hiệu quả nhất định.
Đây là những thông tin mà chúng tôi muốn gửi đến quý khách. Nếu có vấn đề thắc mắc xin vui lòng liên hệ qua hotline 19006162 hoặc email lienhe@luatminhkhue.vn Xin chân thành cảm ơn!
