1. Truy thu bảo hiểm xã hội là gì?

Theo điểm 2.4 khoản 2 Điều 2 Quy trình ban hành theo Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017, việc truy thu bảo hiểm xã hội là một quy trình quan trọng mà cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện để đảm bảo tính công bằng và đúng đắn trong quản lý hệ thống bảo hiểm xã hội. Quy trình này được áp dụng trong những trường hợp xác định có sự vi phạm trong quá trình đóng bảo hiểm xã hội. Cụ thể, truy thu bảo hiểm xã hội xảy ra khi có các trường hợp sau đây:

- Trốn đóng bảo hiểm xã hội: Người đóng bảo hiểm xã hội không thực hiện đúng nghĩa vụ đóng và cố tình trốn tránh trách nhiệm của mình, đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng.

- Đóng không đủ số người hoặc đóng không đủ số tiền: Người đóng bảo hiểm xã hội không thực hiện đúng theo quy định về số người tham gia hoặc số tiền phải đóng, gây ra sự chênh lệch và làm ảnh hưởng đến tính công bằng của hệ thống bảo hiểm.

- Chiếm dụng tiền đóng, hưởng bảo hiểm xã hội: Có các hành vi sử dụng sai mục đích, chiếm dụng tiền bảo hiểm xã hội hoặc nhận bảo hiểm mà không đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Quy trình truy thu bảo hiểm xã hội này nhằm đảm bảo rằng mọi người tham gia vào hệ thống bảo hiểm xã hội đều tuân thủ đúng nghĩa vụ của mình, đồng thời giữ vững tính công bằng và minh bạch của hệ thống bảo hiểm xã hội. Tóm lại, quy trình truy thu bảo hiểm xã hội, như được quy định tại điểm 2.4 khoản 2 Điều 2 Quy trình ban hành theo Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017, là một quy trình quan trọng giúp cơ quan bảo hiểm xã hội kiểm soát và đối phó với các vi phạm trong quá trình đóng bảo hiểm xã hội. Truy thu bảo hiểm xã hội được thực hiện trong trường hợp trốn đóng, đóng không đủ số người hoặc số tiền, cũng như trong các trường hợp chiếm dụng tiền đóng và hưởng bảo hiểm xã hội một cách không đúng đắn. Quy trình này giúp đảm bảo tính công bằng và minh bạch của hệ thống bảo hiểm xã hội, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm để đảm bảo quyền lợi của người tham gia và tính ổn định của hệ thống.

2. Cách tính tiền truy thu bảo hiểm xã hội đơn giản, chính xác nhất

Theo quy định tại khoản 4 của Điều 38 trong Quy trình ban hành kèm theo Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017, được sửa đổi bởi khoản 2 của Điều 1 trong Quyết định 888/QĐ-BHXH năm 2018, về số tiền truy thu Bảo hiểm Xã hội (BHXH), có các điểm sau:

- Tổng số tiền truy thu bằng tổng số tiền phải đóng BHXH và tiền lãi.

- Số tiền lãi truy thu BHXH được tính như sau:

Ltt = $\sum_{j=1}^{y} \sum_{i=1}^{v}$ k_j x Ptt_ijx N_ij

Trong quá trình tính toán số tiền truy thu và lãi suất truy thu theo quy định tại Khoản 1.1 và Khoản 1.3 Điều này, các biến và công thức được sử dụng như sau:

- Biến:

Ltt (Tiền lãi truy thu): Là số tiền lãi phải truy thu theo quy định.
v (Số tháng trốn đóng trong năm j phải truy thu): Số tháng mà người lao động đã trốn đóng trong năm j và cần phải truy thu.
y (Số năm phải truy thu): Số năm mà người lao động đã trốn đóng và cần phải truy thu.
Pttij (Số tiền phải truy thu BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN của tháng i trong năm j): Số tiền phải truy thu tương ứng với tháng i trong năm j.
Nij (Thời gian trốn đóng tính bằng số tháng): Thời gian mà người lao động đã trốn đóng, tính bằng số tháng từ tháng trốn đóng i của năm j đến tháng trước liền kề tháng thực hiện truy thu.

- Công thức tính thời gian trốn đóng (Nij):

Nij=(T0−Tij)−1

Trong đó:

- T0 (Tháng tính tiền truy thu): Tháng theo dương lịch tính tiền truy thu.

- Tij (Tháng phát sinh số tiền phải đóng Pttij): Tháng phát sinh số tiền phải đóng Pttij, tính theo dương lịch.

- T (Số tháng mà người lao động trốn đóng): Số tháng mà người lao động đã trốn đóng, tính bằng số tháng từ tháng trốn đóng i của năm j đến tháng trước liền kề tháng thực hiện truy thu.

Công thức tính lãi suất (kj):

- Đối với truy thu BHXH bắt buộc và truy thu BHXH bắt buộc, BHTN, BHTNLĐ, BNN tại Điểm 1.3, lãi suất (kj) được tính bằng mức lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân của năm trước liền kề năm tính truy thu.

- Đối với truy thu BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN thì thời gian trốn đóng trước ngày 01/01/2016, lãi suất (kj) được tính theo mức lãi suất chậm đóng áp dụng đối với các tháng của năm 2016.

3. Cá nhân, doanh nghiệp bị truy thu bảo hiểm xã hội khi nào?

Theo quy định tại Điều 18 của Nghị định 115/2015/NĐ-CP, việc truy thu, truy đóng tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được thực hiện theo các quy định sau đây:

- Các trường hợp truy thu, truy đóng tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động và người sử dụng lao động:

+ Điều chỉnh tăng tiền lương tháng đã đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động: Trong trường hợp có điều chỉnh tăng lương tháng của người lao động, số tiền đóng bảo hiểm xã hội sẽ được điều chỉnh tương ứng để phản ánh đúng mức lương mới của người lao động.

+ Đóng bù thời gian chưa đóng của người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng lao động: Trong trường hợp người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng lao động và chưa đóng đầy đủ thời gian bảo hiểm xã hội theo quy định, việc truy thu và truy đóng tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội sẽ được thực hiện để đảm bảo quyền lợi bảo hiểm xã hội của người lao động.

Các trường hợp được miễn trừ: Trong quá trình thực hiện truy thu, truy đóng, các trường hợp được miễn trừ theo quy định sẽ không phải thực hiện quy trình này.

Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm chấp hành và thực hiện đúng các quy định trên để đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong việc đóng bảo hiểm xã hội và bảo vệ quyền lợi của người lao động.

Theo Khoản 1 Điều 38 của Quy trình ban hành kèm theo Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017, quy định về truy thu BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN như sau:

- Các trường hợp truy thu:

+ Truy thu do trốn đóng: Trường hợp đơn vị trốn đóng, đóng không đủ số người thuộc diện bắt buộc tham gia, đóng không đủ số tiền phải đóng theo quy định, chiếm dụng tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN (gọi là trốn đóng) sẽ bị truy thu. Truy thu này được tính theo mức lãi suất chậm đóng như sau:

+ Truy thu đối với người lao động sau khi chấm dứt HĐLĐ về nước truy đóng BHXH cho thời gian đi làm việc ở nước ngoài theo HĐLĐ chưa đóng: Trường hợp sau 06 tháng kể từ ngày chấm dứt HĐLĐ về nước mới thực hiện truy đóng BHXH, số tiền truy thu BHXH được tính bao gồm số tiền phải đóng BHXH theo quy định và tiền lãi truy thu tính trên số tiền phải đóng.

+ Truy thu do điều chỉnh tăng tiền lương đã đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN cho người lao động: Trong trường hợp sau 06 tháng kể từ ngày người có thẩm ký quyết định hoặc HĐLĐ (phụ lục HĐLĐ) nâng bậc lương, nâng ngạch lương, điều chỉnh tăng tiền lương, phụ cấp tháng đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN cho người lao động mới thực hiện truy đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN. Số tiền truy thu BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN được tính bao gồm số tiền phải đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN theo quy định và tiền lãi truy thu tính trên số tiền phải đóng.

+ Các trường hợp khác theo quy định của cơ quan có thẩm quyền: Ngoài các trường hợp truy thu được quy định cụ thể, các trường hợp khác sẽ được xử lý theo quy định của cơ quan có thẩm quyền.

Toàn bộ thời gian trốn đóng trước ngày 01/01/2016, được tính theo mức lãi suất chậm đóng áp dụng đối với năm 2016.
Đối với thời gian trốn đóng từ ngày 01/01/2016 trở đi, được tính theo mức lãi suất chậm đóng áp dụng đối với từng năm áp dụng tại thời điểm phát hiện trốn đóng.

Tổng cộng, các quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc truy thu các khoản BHXH bắt buộc, đồng thời khuyến khích việc đóng đủ và đúng hạn theo quy định của pháp luật.

Quý khách có nhu cầu xem thêm bài viết sau: Rút bảo hiểm xã hội một lần ở đâu? Khi nào mới được rút BHXH?

Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.