Hồ Chí Minh là một nhà chính trị, một nhà văn lỗi lạc của dân tộc. Bác đã để lại cho kho tàng văn học Việt Nam rất nhiều các tác phẩm đặc sắc. Trong đó nổi bật nhất là tác phẩm Chiều Tối. Qua Chiều tối ta nhận thấy được một tâm hồn người chiến sĩ cộng sản luôn lạc quan trong mọi hoàn cảnh.
1. Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của Bác qua Chiều tối - Mẫu 1
Nhắc tới thơ Hồ Chí Minh, có lẽ ta sẽ nghĩ ngay đến những vần thơ đầy trăng của Bác. Nhưng đọc Chiều tối mới thấy Bác không chỉ viết thay vì những buổi đêm ngập tràn ánh trăng, mà dưới tư cách là một nhà thơ Bác còn mang một phong cách thơ Chiều vô cùng riêng biệt.
Chiều tối là bài thơ thứ 31 trong tập Nhật ký trong tù. Bài thơ ghi lại cảm xúc thiên nhiên và cuộc sống lúc ngày tàn của Hồ Chí Minh trên đường chuyển lao vào khoảng mùa thu năm 1942. Hình ảnh người tù tay bị trói, cổ mang xiềng xích đã thể hiện cảm xúc trải qua cùng không gian bao la làm nên những vần thơ tuyệt tác vừa cổ kính, vừa trữ tình. Qua bài thơ, ta cảm nhận được vẻ đẹp của Hồ Chí Minh với một tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống con người cùng với ý chí kiên cường và tinh thần thép của người cộng sản.
Mỗi bài thơ trong Nhật ký trong tù lại là một nét phác họa vẻ đẹp con người và tinh thần của Hồ Chí Minh, vẻ đẹp của trái tim, khối óc, của tinh thần, ý chí nghị lực, lòng khiêm tốn, đức hi sinh. Được viết vào một hoàn cảnh đặc biệt, Bác bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam vô cớ. Bài thơ là sự tỏa sáng của tâm hồn nghị lực và trí tuệ của Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh ngục tù.
Chiều tối đúng như tiêu đề của nó là một bức tranh thiên nhiên về cảnh chiều muộn, nơi rừng núi được người tù Hồ Chí Minh ghi lại trên hành trình chuyển lao. Vì lẽ đó vẻ đẹp tâm hồn Hồ Chí Minh thể hiện trong bài thơ trước hết là vẻ đẹp của một tâm hồn nghệ sĩ với những rung cảm tinh tế trước vẻ đẹp thiên nhiên và cuộc sống của con người.
Chim mỏi về rừng tìm trốn ngủ
Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không
Bác nâng niu, trân trọng biểu hiện của sự sống, tinh hoa của thiên nhiên. Bởi vậy ta luôn cảm nhận được những hình ảnh thiên nhiên lúc nào cũng chiếm vị trí nổi bật trong thơ Bác. Thiên nhiên mở ra trước mắt người đọc với những hình ảnh quen thuộc của thi ca cổ điển "cánh chim", "chòm mây", "bầu trời" cùng với chút ánh sáng cuối cùng còn sót lại của một ngày tàn chỉ có thể nhìn thấy nơi đỉnh trời. Đem lại cảm nhận về một không gian giống như các nhà thơ xưa, tạo ra sự đối lập giữa cánh chim, chòm mây với bầu trời hồng rộng lớn.
Dường như không gian được tạo ra từ sự đối lập như vậy, cũng đã gợi sẵn một nỗi buồn trong cảnh và ngay trong cách nhìn cảnh ta cảm thấy tâm hồn Hồ Chí Minh đã thực sự hài hòa với thiên nhiên một cách rất tự nhiên. Con mắt nhà thơ phải ngước lên cao để nhận ra một cánh chim mỏi mệt đi tìm chốn ngủ và một nỗi cô đơn lặng lẽ trôi.
Nhìn cảnh như thế, dường như Bác đã xóa nhòa đi cái ranh giới giữa người tù và du khách, tự do để tâm hồn mình, gắn liền với thiên nhiên, dễ dàng hòa nhập quyến luyến. Có ai ngờ ngay cả trong hoàn cảnh bị áp giải mà thiên nhiên vẫn hiện lên trong thơ Bác một cách tuyệt đẹp như thế.
Không chỉ thiên nhiên mà cho dù là hoàn cảnh nào bác cũng không quên nghĩ đến con người
Cô em xóm núi xay ngô tối
Xay hết lò than đã rực hồng
Cô thiếu nữ mải miết xay ngô, ngọn lửa hồng đượm vui trong bếp lửa gia đình. Lòng Bác cũng như hòa với khung cảnh lao động bình dị ấy, như đang reo vui cùng âm thanh than hồng cháy tí tách. Hai câu thơ sau thể hiện được cảm nhận tinh tế của bác trước hành động của con người trong không gian chiều tối. Không giống như trong thơ cổ, con người không phải chịu sự chi phối của cảnh vật mà lại đem sức sống truyền vào thiên nhiên, khiến khung cảnh chiều tối man mác buồn lại bỗng tràn ngập sinh khí. Sự ấm cúng cùng với nhịp sống lao động của con người. Chính vì tấm lòng Bác luôn hướng về con người, yêu mến con người nên ở đâu có sự xuất hiện của con người là Người lại tìm thấy được niềm vui.
Bài thơ không khép lại cảm giác về bóng đêm đang dần xuống mà lại chan hòa ánh sáng ánh sáng. Tạo nên cuộc sống đời thường, giản dị, thân thuộc. Ánh sáng là niềm vui của sự sống. Con người hiện lên ở trung tâm của bức tranh đã tỏa hơi ấm ra xung quanh, xua tan đi cái cô quạnh, cái mệt mỏi, cái lụi tắt của cảnh chiều tối nơi núi rừng khiến người tù cũng thoát khỏi xiềng xích mà hòa mình với cuộc sống hạnh phúc của con người nơi xóm nhỏ.
Bên cạnh tình yêu, niềm say mê và thiên nhiên con người. Ở bài thơ, ta còn thấy nổi bật lên ý chí kiên cường, tinh thần sắt đá của Hồ Chí Minh. Đó thực sự là một cuộc vượt ngục tinh thần của Bác. Người đã hoàn toàn chủ động trước mọi hoàn cảnh. Đó chính là vẻ đẹp của ý chí, nghị lực, là tinh thần thép của người cộng sản Hồ Chí Minh.
Đan xen giữa những câu thơ như một mảnh cảm xúc ngầm chính là khát vọng thầm kín và đầy tính nhân văn của Bác - người tù cách mạng kiên cường, dũng cảm. Đến đâu cũng luôn mơ ước, khát khao về một tổ ấm, quây quần bên bếp lửa gia đình. Hình ảnh cánh chim về rừng, đang tìm về tổ ấm của mình, cô thôn nữ xay bên lò than đượm hồng. Tất cả hiện lên khung cảnh bình dị, ấm cúng nơi quê hương.
Chiều tối không giống như ba bài thơ khác, thật nhỏ nhắn trong bối cục. Nhưng từng câu chữ đều như một nét phác họa bức chân dung con người, tinh thần Hồ Chí Minh, một tâm hồn nghệ sĩ dạt dào tình yêu với thiên nhiên, con người.
2. Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của Bác qua Chiều tối - Mẫu 2
Ai cũng mong muốn mình có một mái ấm gia đình, không có gì là xa lạ khó hiểu. Nhưng với bác Hồ suốt đời vì nước, vì dân không một chút riêng tư. Bài thơ Chiều tối có lẽ đặc biệt ở chỗ chúng ta nhìn thấy một thoáng ước mơ thầm kín về một mái ấm gia đình, một chỗ dừng chân trên con đường dài xa vạn dặm của Bác.
Chim mỏi về rừng tìm trốn ngủ
Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không
Mở đầu bài thơ là bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, với không gian rộng lớn, bao la, thoáng đãng nhưng gượng buồn. Buồn ở sự trống vắng, lẻ loi. Đó là những chi tiết quen thuộc trong thơ ca, tạo ra cho bài thơ một màu sắc cổ điển.
Bức tranh cảnh vật mang nét đặc trưng của thơ cổ ước lệ, tượng trưng nhưng vẫn rất gần gũi, hòa hợp với nhân vật trữ tình. Cánh chim mỏi mệt sau một ngày dài kiếm ăn, hay chính là sự mỏi mệt của người tù sau một ngày dài đầy ải. Chòm mây lẻ loi hay chính là nỗi cô đơn của người tù nơi đất khách quê người. Cảnh vật được bao phủ bởi tâm trạng của nhân vật trữ tình. Người tù như tìm thấy sự đồng cảm, sẻ chia từ thiên nhiên.
Cô em Xóm Núi xay ngô tối
Xay hết lò than đã đượm hồng
Đó là một hình ảnh ấm áp, vui vẻ. Hình tượng thơ đã có sự chuyển động của thiên nhiên, chuyển sang cuộc sống con người. Tâm trạng nhà thơ đang buồn cũng trở nên vui hơn. Dường như nhà thơ đã quên hẳn nỗi buồn của riêng mình, để hòa nhập vào niềm vui của mọi người.
Hình ảnh cô gái không phải thoáng qua để trang điểm cho bức tranh mà là trọng tâm của bức tranh. Cũng không phải cô gái khuê các lãng mạn mà là người lao động. Cái đẹp trong cuộc sống đã đi vào trong thơ một cách tự nhiên, tạo nên một vẻ đẹp khỏe khoắn sinh động. Bếp Lửa đượm hồng gợi lên một gia đình ấm áp, sum họp. Đó là vẻ đẹp của cuộc sống, đồng thời cũng là niềm khao khát mà ấm gia đình.
Qua bài thơ, ta thấy được tinh thần lạc quan, ý chí kiên cường, sắt đá của Bác. Trong hoàn cảnh nào, tâm hồn của Người chiến sĩ cộng sản vẫn luôn lạc quan, tin tưởng về những điều tốt đẹp.
Trên đây là một số mẫu cảm nhận về vẻ đẹp của Bác trong bài thơ Chiều tối Luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi.
