Mục lục bài viết

1. Mục đích của Chương trình phát triển giao thông đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045

Ngày 31/10/2023, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị quyết 178/NQ-CP năm 2023, đưa ra Chương trình hành động quan trọng nhằm thực hiện Kết luận 49-KL/TW năm 2023 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt tại Việt Nam. Đây là một bước quan trọng nhằm nâng cao hệ thống đường sắt và đáp ứng các yêu cầu về phát triển kinh tế, xã hội trong giai đoạn 2030 - 2045.

Chương trình hành động này không chỉ tập trung vào việc mở rộng và cải thiện hạ tầng đường sắt mà còn nhấn mạnh vào các giải pháp để tối ưu hóa quản lý và vận hành hệ thống. Đồng thời, Chính phủ cũng cam kết đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ để nâng cao chất lượng và hiệu suất của các tuyến đường sắt

Dựa vào tiểu mục 1 Mục I Chương trình hành động theo Nghị quyết 178/NQ-CP năm 2023, Chính phủ đã đặt ra những nguyên tắc quan trọng về mục đích và cách thức triển khai chương trình phát triển giao thông đường sắt Việt Nam đến năm 2030, với tầm nhìn mở rộng đến năm 2045.
Trước hết, Chính phủ cam kết quán triệt sâu sắc và thực hiện đầy đủ, nghiêm túc, hiệu quả Kết luận 49-KL/TW năm 2023 của Bộ Chính trị. Điều này không chỉ là cam kết về việc thực hiện mục tiêu phát triển giao thông đường sắt mà còn là sự thể hiện của quyết tâm và trách nhiệm của Chính phủ đối với sự phồn thịnh và bền vững của hệ thống giao thông quốc gia.
Thứ hai, Chính phủ đã xác định rõ nội dung và nhiệm vụ chủ yếu để các cấp chính quyền từ Trung ương đến địa phương tập trung chỉ đạo và tổ chức thực hiện thắng lợi các mục tiêu của Kết luận 49-KL/TW năm 2023. Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sẽ đồng lòng hợp tác để đạt được những tiến bộ đáng kể trong phát triển giao thông đường sắt.
Với sự quyết tâm và sự đồng thuận của tất cả các đơn vị chính trị và hành pháp, Chính phủ hy vọng rằng Chương trình hành động này sẽ đóng góp tích cực vào việc hiện thực hóa ước mơ về một hệ thống giao thông đường sắt hiện đại, an toàn và hiệu quả cho Việt Nam trong thập kỷ tới.
 

2. Mục tiêu chương trình phát triển giao thông đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045 

Tại tiểu mục 3 của Mục I Chương trình hành động theo Nghị quyết 178/NQ-CP năm 2023, Chính phủ đã xác định những mục tiêu cụ thể cho chương trình phát triển giao thông đường sắt Việt Nam, mang đến hình ảnh rõ nét về sự phồn thịnh và hiện đại hóa của hệ thống này đến năm 2030 và tầm nhìn mở rộng đến năm 2045.
Đối với mục tiêu đến năm 2025, Chính phủ đặt ra nhiều nhiệm vụ quan trọng như hoàn thành các quy hoạch chi tiết, quy hoạch vùng, và quy hoạch tỉnh, tập trung vào kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2021 - 2025). Đồng thời, nỗ lực phê duyệt chủ trương đầu tư cho dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam và các tuyến mới trước năm 2030, cũng như cải tạo, nâng cấp các tuyến đường sắt quốc gia hiện có.
Tiếp theo, mục tiêu đến năm 2030 đặt ra những thách thức cao cấp như khởi công dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam ưu tiên, và khởi công các tuyến đường sắt kết nối cảng biển, cửa khẩu quốc tế, cảng hàng không quốc tế, và tuyến đường sắt vành đai phía Đông. Chính phủ cũng đặt mục tiêu đưa vào khai thác khoảng 50% tổng chiều dài đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh.
Cuối cùng, mục tiêu đến năm 2045 là hoàn thành toàn bộ tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, xây dựng và đưa vào khai thác tuyến đường sắt khu đầu mối Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, và các tuyến đường sắt kết nối với các đầu mối vận tải quan trọng khác. Chính phủ cũng cam kết hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị tại các thành phố lớn và tiếp tục cải tạo, nâng cấp hệ thống đường sắt hiện có để đáp ứng các yêu cầu về an toàn và môi trường theo Công ước khung COP26. Những mục tiêu này phản ánh cam kết chặt chẽ của Chính phủ Việt Nam đối với việc xây dựng một hệ thống giao thông đường sắt hiện đại, bền vững và phản ánh tầm nhìn dài hạn về phát triển bền vững.
 

3. Hoàn thiện thể chế, chính sách về phát triển giao thông đường sắt thế nào?

Tại tiểu mục 2 Mục II Chương trình hành động theo Nghị quyết 178/NQ-CP năm 2023, Chính phủ đã đề ra một loạt nhiệm vụ và giải pháp quan trọng nhằm hoàn thiện thể chế, chính sách về phát triển giao thông đường sắt tại Việt Nam. Điều này nhằm tăng cường hiệu suất và tính bền vững của hệ thống giao thông quốc gia. Dưới đây là các điểm chính:
Nhằm thúc đẩy mạnh mẽ việc đầu tư phát triển đường sắt, Chính phủ đã chủ động cam kết tiếp tục nỗ lực hoàn thiện hệ thống pháp luật chuyên ngành đường sắt. Quy trình này không chỉ tập trung vào việc đa dạng hóa và tối đa hóa nguồn lực đầu tư, mà còn hướng đến việc tăng cường phân quyền và phân cấp cho các địa phương. Điều này nhằm tạo ra một môi trường đầu tư tích cực, khích lệ và thúc đẩy sự tương tác giữa Chính phủ và địa phương.
Trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật chuyên ngành đường sắt, Chính phủ đặt ra mục tiêu quan trọng là đảm bảo sự linh hoạt và hiệu quả trong việc thu hút nguồn lực đầu tư. Bằng cách này, Chính phủ không chỉ mở cửa cho các nhà đầu tư lớn mà còn tạo điều kiện thuận lợi để các địa phương tự quản lý và phát triển công nghiệp đường sắt trong vùng.
Việc tăng cường phân quyền và phân cấp cho địa phương là một phần quan trọng của chiến lược này. Chính phủ chủ trương tạo điều kiện cho các địa phương tự quyết định và thực hiện dự án đường sắt phù hợp với nhu cầu và tiềm năng phát triển của mình. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tính đa dạng trong phát triển hạ tầng đường sắt.
Chính phủ, thông qua việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, đã và đang hướng dẫn cả nước bước vào một giai đoạn mới, nơi mà việc đầu tư và phát triển đường sắt không chỉ là nhiệm vụ trách nhiệm của Chính phủ trung ương mà còn là nhiệm vụ mà mỗi địa phương, từ các tỉnh thành đến các đô thị, đều có thể chủ động và đóng góp vào sự phát triển toàn diện của đất nước.
Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc đầu tư từ các thành phần kinh tế, Chính phủ sẽ rà soát, sửa đổi, bổ sung Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư. Ngoài ra, cũng sẽ có các biện pháp như nhượng quyền khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt để thu hút và khuyến khích đầu tư từ phía tư nhân.
Chính phủ sẽ thực hiện cải tiến trên nhiều mặt, bao gồm cả Luật Xây dựng và Luật Ngân sách nhà nước. Mục tiêu là tăng cường phân quyền và phân cấp cho các địa phương, giúp rút ngắn thủ tục đầu tư và tối ưu hóa quản lý nguồn lực.
Đối với việc hỗ trợ phát triển công nghiệp đường sắt, Chính phủ sẽ xây dựng và ban hành cơ chế, chính sách ưu tiên để khuyến khích đầu tư trong lĩnh vực này. Đồng thời, cũng sẽ có các biện pháp thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại và chuyển đổi số trong đầu tư, khai thác và bảo trì kết cấu hạ tầng, công nghiệp và dịch vụ đường sắt.
Cuối cùng, để tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ thể tham gia xây dựng và quản lý đường sắt, Chính phủ sẽ rà soát, bổ sung và hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn, định mức, đơn giá về chuyên ngành đường sắt. Điều này nhằm đảm bảo rằng mọi hoạt động liên quan đến đường sắt được thực hiện theo các quy định chặt chẽ và đạt hiệu suất cao nhất.
 
Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn pháp luật nhanh chóng